Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Mạn đàm:

 

“Câu like” trong lũ lụt, cần chấm dứt!

Đào Nguyên Lan | Thứ Năm, 22/10/2020 18:27 GMT +7

 

Trong những ngày qua, khi cơn “đại hồng thủy” tại miền Trung và việc cứu trợ người dân vùng lũ đang là tâm điểm thu hút sự chú ý, quan tâm của tất cả mọi người, kể cả cộng đồng dân mạng, thì lại có một số người “câu like, câu view” bằng những tin, ảnh về lũ lụt mà nguồn gốc không chính xác.

Rất nhiều bạn dùng các trang mạng xã hội đã từng đọc, xem và truyền cho người khác cùng xem một bức ảnh có nội dung thật cảm động, được cho là đã xảy ra, được ghi lại tại các vùng “rốn lũ”, hoặc được coi là những hậu quả đau lòng mà đợt lũ lịch sử mang lại. Những bức ảnh này hiện đang có sức “lan tỏa” chóng mặt, thu hút sự quan tâm của nhiều cư dân mạng. Khi xem những bức ảnh trên, nhiều người đã viết nên những dòng trạng thái, bình luận thật cảm động, thậm chí có người còn cho biết là đã “ôm mặt khóc nức nở bởi không kìm nổi sự thương tâm khi chứng kiến nỗi đau khổ vô bờ của người dân vùng lũ...”

Tuy nhiên, sự thực là có khá nhiều bức ảnh đang được dùng để minh họa về lũ lụt miền Trung lại không có nguồn gốc tại đây. Thậm chí có những bức ảnh không có chút liên quan nào đến lũ lụt miền Trung, nhưng lại đang là những “tác phẩm” rất “quan trọng” khi có ai đó muốn có một bức ảnh thật đau lòng về thảm cảnh lũ lụt miền Trung...

Có thể lấy minh họa cho vấn đề trên bằng một bức ảnh đang rất nổi tiếng mà hầu như cư dân mạng nào cũng biết, đó là bức ảnh một chú bé khắp mặt mũi, người ngợm lấm lem, gần như bị che kín bằng một loại bùn màu vàng đỏ, chi còn hở có mỗi hai con mắt. Nhìn bức ảnh người “nhạy cảm” có thể hiểu ngay rằng, chú bé đã cố gắng đấu tranh giành giật mạng sống với thần chết, vừa ngoi lên sau khi bị lũ vùi. Người nhạy cảm hơn thì còn có thể suy đoán ra rằng bố mẹ bé có thể đã bị chết cả, chỉ còn bé đứng đó... Thế người lớn đâu cả rồi, nhất là chính quyền đâu, sao vô cảm thế...

Tuy nhiên khi chịu khó truy nguyên nguồn gốc, người ta sẽ biết rằng bức ảnh có xuất xứ từ Thái Lan, bắt đầu được đăng trên mạng Facebook từ khoảng cuối tháng 5/2020, được báo VnExpress đăng lại trong chuyên mục Giải trí ngày 24/6/2020. Vào lúc đó các tỉnh miền Trung Việt Nam đang chịu cảnh hạn hán. Theo tác giả bức ảnh, chú bé Thái Lan này theo mẹ ra đồng ngô và nghịch ngợm, nên đã ngã xuống một ao cạn nước, chỉ toàn bùn cạnh ruộng ngô, bị bùn bám từ đầu đến chân, “nhìn giống hệt một thỏi socola màu vàng ngộ nghĩnh” nên người này đã chụp bức ảnh để ghi lại một kỷ niệm đáng nhớ sau này cho chú bé. Ấy vậy mà có có dân mạng đã lấy làm minh họa cho lũ lụt và là khoác cho bức ảnh một ý nghĩa mà nó không có...

Một bức ảnh khác khá mới và hiện đang rất “hot”, đó chính là bức ảnh: “Hai mẹ con cháu bé ở Quảng Trị ôm nhau cùng chết trong vụ sập nhà do lũ lụt gây ra”... hiện bức ảnh đang được rất đông dân mạng truyền tay nhau với tốc độ âm thanh, cùng nhau phát biểu với âm hưởng chủ đạo đầy bi thảm, thương tâm. Thậm chí có người đã làm cả một bài thơ dài để diễn tả tâm trạng đau xót của mình, trong đó có câu thơ: “Thế là mẹ cùng con đã ra đi, hỏi lũ lụt họ làm gì nên tội...”(!)

Tuy nhiên trên thực tế, bức ảnh không diễn tả cảnh hai mẹ con ôm nhau cùng chết do lũ lụt, mà là ảnh chụp một pho tượng đất, do một họa sỹ Trung Quốc sáng tác để ghi lại một câu chuyện cảm động về tình mẫu tử. Theo đó, năm 2010, đã xảy ra một trận động đất mạnh tại khu tự trị Ngọc Thụ, thuộc tỉnh Thanh Hải, Trung Quốc, gây thương vong cho hơn 11.000 người. Hai mẹ con nhà nọ bị sập nhà, gạch đá phủ kín người. Người mẹ đã nằm đè lên, ôm chặt để bảo vệ con. Rất may đội cứu hộ đã kịp tới hiện trường, cứu được cả hai mẹ con trong tư thế trên, khi đó  người mẹ vẫn giữ chắc chiếc điện thoại mà bà đã kịp nhắn dòng chữ  cho con trai: "Bảo Bối, nếu mẹ chết và con còn sống, hãy nhớ rằng mẹ yêu con vô cùng".

Câu chuyện này đã được trang tin điện tử “Kknews” của Trung Quốc tường thuật lại trong bản tin phát hành ngay sau đó. Cảm động vì tình mẫu tử cao đẹp này, một nhà điêu khắc Trung Quốc đã sáng tác nên bức tượng ca ngợi sự hy sinh quên mình của mẹ để bảo vệ đứa con trai bé bỏng. Câu chuyện là thế, tuy nhiên, nhân dịp lũ lụt hoành hành, các “nhà chế biến mạng” của chúng ta đã lấy lại một chuyện cũ và dựng nên cho nó một nội dung thất thiệt mới để “câu like, câu view”, gây bi lụy, đau thương cho rất nhiều người nhẹ lòng, cả tin...

Nhưng chuyện “câu like, câu view” không chỉ dừng ở đây. Những “thánh nổ” trên mạng còn đi xa hơn. Họ thậm chí có thể xúc phạm đến cả những gì được coi là thiêng liêng, như sự hi sinh của cán bộ chiến sỹ quân đội trong khi làm nhiệm vụ. Đó là trường hợp một số người viết trên mạng đã dùng những bức ảnh đã có đây 6 năm, để minh hoạ cho các bài viết của mình về lễ tang 13 cán bộ chiến sĩ hy sinh khi cứu hộ lũ lụt vừa được Quân khu 4 tổ chức tại Huế. Trên thực tế, đó là những bức ảnh được chụp vào ngày 11/7/2014. Ảnh chụp tại Nhà tang lễ bộ Quốc Phòng (số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội). Trong ảnh là lễ truy điệu 18 phi công và quân nhân đã hi sinh do máy bay gặp sự cố trong khi đang làm nhiệm vụ tại Thạch Thất, Hà Nội ngày 7/7/2014. Tang lễ do Quân chủng Phòng không - Không quân tổ chức...

Nói về vấn đề trên, theo Luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng văn phòng luật Chính pháp ((Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết, tại điểm d, khoản 1, Điều 8 Luật An ninh mạng (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2019) quy định hành vi bị nghiêm cấm về an ninh mạng là: “thông tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân, gây thiệt hại cho kinh tế - xã hội...”, sẽ bị xử phạt hành chính 20.000.000-30.000.000 đồng. Tuy nhiên, luật sư đánh giá mức phạt đối với một số hành vi chưa đủ sức răn đe. "Từ đó dẫn đến vi phạm pháp luật trên không gian mạng thời gian qua diễn ra tràn lan, khó kiểm soát".

Được biết, mới đây Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ đạo Bộ Công an xử lý nghiêm những người phao tin đồn nhảm trên mạng xã hội, kể cả xử lý hình sự. Điều này thể hiện rõ thái độ kiên quyết xử lý đối với những cá nhân phát tán các thông tin sai sự thật, nhằm ngăn ngừa những hệ lụy tiêu cực đối với xã hội. 

Đưa tin, đăng ảnh sai sự thật nhằm câu like là hành động vi phạm pháp luật, đặc biệt trong tình hình mưa lũ, lụt gây tổn thất lớn về người và của ở miền Trung, còn là hành động táng tận lương tâm, kiếm lợi trên nỗi đau của đồng bào, cần chấm dứt và phải bị lên án, nghiêm trị kịp thời.

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}