Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Sách:

 

“Chửa hoang” – Bước đi đầu của hành trình dài

Ngô Đức Hành | Thứ Sáu, 25/09/2020 07:38 GMT +7

Với 18 truyện ngắn, dày 200 trang in, khổ 13x20,5, tác giả Tâm An (tên thật là Nguyễn Ngọc Anh) đã “trình làng” tập truyện ngắn “Chửa hoang”, Nhà xuất bản Hội Nhà văn, quý 3/2020. Đây là tác phẩm đầu tay của cây viết trẻ, đam mê văn chương, quê thị trấn Tiên Điền, Nghi Xuân, Hà Tĩnh.

Bìa "Chửa hoang"

Chắc chắn, Tâm An là hậu duệ của Nguyễn Du, họ Nguyễn ở Tiên Điền đều thế. Đó là điều đáng tự hào, nhất là dịp này tại Hà Tĩnh đang diễn ra nhiều hoạt động kỷ niệm lễ kỷ niệm 255 năm ngày sinh và tưởng niệm 200 năm ngày mất Danh nhân văn hóa thế giới - Đại thi hào dân tộc Nguyễn Du (1765-1820). Chắc chắn, Tâm An được thừa hưởng gen dòng họ. Ngoài viết truyện ngắn, Tâm An còn làm thơ, và thơ khá “nghề”.

Trong các truyện ngắn trong tập, có lẽ Tâm An đã dành nhiều tâm huyết cho 3 truyện ngắn “Chửa hoang”, “Bố dượng”, nếu tính về số trang in. Trong đó, “Chửa hoang” dày dặn nhất, có đến 43 trang in và anh lấy tên truyện ngắn này làm tên chung cho cả tập.

Chửa hoang” xảy ra ở bối cảnh những năm đất nước còn chiến tranh, đời sống của mọi tầng lớp nhân dân từ nông thôn đến thành thị còn khó khăn. Trên thế giới thì hệ thống xã hội chủ nghĩa vẫn còn, với tư cách là “hòn đá tảng” của chủ nghĩa xã hội. Thời ấy, du học sinh, ngay cả lao động được sang Liên Xô làm việc là niềm tự hào “chói sáng”, đủ để con người, gia đình, dòng họ hãnh diện. Đặc biệt là, sau lũy tre làng, phong tục tập quán với tất cả tích cực và tiêu cực còn đầy đủ, nhất là thành kiến, đố kỵ, xăm xoi...tạo nên một không gian “vây hãm” con người.

Mai, nhân vật chính trong truyện là một bác sỹ xinh đẹp, ở bệnh viện huyện. Cô yêu Sơn, tình yêu đầu đời với tất cả mong đợi, hy vọng. Bất hạnh cho cô, Sơn là một kẻ toan tính, lợi dụng tình yêu của Mai. Mai có chửa, nhưng Sơn đã nhẫn tâm chối bỏ trách nhiệm với giọt máu của mình, trước ngày lên đường du học. Bi kịch ập đến với Mai.

Trong đau đớn, tuyệt vọng, Mai tìm chạy ra bến sông quyên sinh. Rất may, Mai và cái thai nhi vô tội được Dũng, một thanh niên vạn đò cứu sống.

Tác giả trẻ Tâm An tại buổi ra mắt “Chửa hoang”

Phụ nữ không chồng mà chửa từ xưa đến nay vẫn bị người đời nhìn với ánh mắt nhiều dị nghị, khinh miệt. Thời các cụ, không chồng mà chửa là chuyện tày trời, không thể chấp nhận. Thời đó, trai lớn lấy vợ, gái lớn gả chồng, còn những người phụ nữ chửa hoang không còn danh tiết sẽ bị dẫn đi khắp làng để bêu xấu, bị cạo đầu bôi vôi rồi thả trôi sông… chịu những hình phạt vô cùng nghiệt ngã do lễ giáo phong kiến. Vì thế, Mai bị dị nghị, đàm tiếu là điều bình thường. Hành động quyên sinh của Mai khi thấy mình tận cùng đau khổ và bị bủa vây là điều có thể hiểu được.

Không chỉ Mai đau lòng mà ông Nghị, bà Hường – hai bậc sinh thành ra Mai cũng đau lòng không kém. Khác với bà Tam, mẹ Sơn theo giống con trai mình ruồng bỏ Mai, Nghị, bà Hường nuốt nước mắt vào trong, hứng chịu “búa rìu”, sự chế nhạo vô cảm của người đời một cách nhẫn nại để bọc đùm Mai vô bờ bến.

Tâm An đã xây dựng các lớp truyện xung quanh số phận hai nhân vật trung tâm là Mai – Dũng tương đối khéo léo và thành công. “Mai ngẩng lên ngắm nhìn Dũng, cô bất chấp những ánh mắt đang dõi theo, đặt lên môi Dũng một nụ hôn dài chìm trong những giọt nước mắt ngập tràn hạnh phúc”, (trang 86). Đọc “Chửa hoang”, chứng kiến hành trình dài, đau khổ và tuyệt vọng, thử thách và hy vọng xung quang số phận của Mai và Dũng, khó có thể cầm lòng được khi Mai đặt lên môi Dũng nụ hôn.

Dũng đã từng cứu mẹ con Mai, chỗ dựa tinh thần cho Mai những lúc đau đớn. Và đến lượt Mai là chỗ dựa tinh thần cho Dũng khi anh từ chiến trường về mang trên thân mình vết thương ở hai mắt tưởng như vĩnh viễn mù lòa.

: Nhà thơ Tùng Bách phát biểu tại buổi ra mắt “Chửa hoang”

Chửa hoang” giải quyết được nhiều xung đột giữa các tuyến nhân vật, xoay quanh trục nhân vật trung tâm Mai và Dũng. Phải nói đây là một truyện ngắn “dài hơi”, đa tuyến, đa lớp. Tâm An đã giải quyết khéo léo, dành cho Mai và Dũng một kết thúc có hậu, khó có thể đẹp hơn. Thông qua truyện ngắn, Tâm An còn chuyển tải đến người đọc tinh thần về cái đẹp, thông điệp về nhân quả trong luân hồi. Và nữa, cuộc sống dẫu bi kịch như thế nào vẫn luôn luôn có những “lối thoát” dẫu bất ngờ, khó ai biết trước.

Nhà văn Đỗ Bích Thúy trong bài thay cho tựa có tiêu đề “Tâm An và những bất an”, nhận xét “Tâm An luôn đi thẳng vào những bất an, trắc trở, lộn xộn, bát nháo, tha hóa....trong đời sống. Và, những bất an ấy đã và đang tồn tại khắp nơi. Từ thành thị đến nông thôn, làng quê đồng bằng tới những nơi thâm sơn cùng cốc. Người ta phải vật lộn để sống, để chống chọi với các ác, với mặt trái của xã hội. Làm người tử tế thật khó khăn”, (trang 6). Đây không phải là tiếng “thở dài”, không phải thuộc “thời xa vắng”, mà đang hiện hữu.

Các Mác “cha đẻ” của Chủ nghĩa Mác – Lê Ninh đã nêu lên luận đề nổi tiếng trong tác phẩm Luận cương về Phoiơbắc: "Bản chất con người không phải là một cái trừu tượng cố hữu của cá nhân riêng biệt. Trong tính hiện thực của nó, bản chất con người là tổng hoà những quan hệ xã hội”. Đọc “Chửa hoang” của Tâm An cho thấy, khó có con người tử tế, con người tử tế khó tồn tại nếu môi trường và xã hội họ sống chưa tử tế.

Nhiều truyện ngắn ám ảnh về bi kịch này. Cuộc đời của ông lão trong “Nghiệp báo” là một ví dụ trong số đó. Lão vốn là Giám đốc một xí nghiệp, nhưng cách sống của lão là nghĩ có tiền có thể mua được tất cả mọi thứ, không cách này thì cách khác. Lão chiếm đoạt đời con gái của Nga - một cô nhân viên về Xí nghiệp thực tập cũng theo suy nghĩ đó. Gieo nhân nào, gặt quả ấy. Vợ lão vì không chịu được đã thắt cổ tự tử. Con trai lão cũng không may tai nạn qua đời. Đến mức thằng con trai do Nga sinh ra cũng giống A Tũn, một đối tác làm ăn của lão chứ không hề giống lão.

Quang cảnh ra mắt “Chửa hoang”

Đàn chó chạy theo sủa vang ầm ĩ. Chúng vừa sủa, vừa cắn xé, giành nhau một khúc xương bò trắng hếu...Người cũng giành giật nhau miếng ăn, có cũng vậy. Xem ra người hay chó đều thế cả, lão lẩm bẩm”, (trang 10). Tâm An đã không ngần ngại hạ bút cảnh tỉnh.

Ngoài 3 truyện được Tâm An dành hết tâm huyết như đã nói, trong “Chửa hoang” ngược lại có những truyện ngắn rất mini, nếu không muốn nói là cực ngắn như “Đúc chuông”, “Con gái bố”, “Chiếc kẹo bỏ quên”. Cực ngắn nhưng thông điệp không hề ngắn.

Trong một xã hội còn nhiều “hỗn mang” ấy, Tâm An là một ngòi bút nhân văn, độ lượng. Thân phận người phụ nữ, những kẻ yếm thế luôn luôn được anh bảo vệ, hoặc mách bảo cách bảo vệ. Nhà phê bình văn học Nguyễn Văn Hòa (Phú Yên) cũng nhận xét: “Tâm An rất nhạy cảm với những kẻ bất hạnh, nhất là số phận của người phụ nữ. Vì thế, anh có phần cảm thông và ưu ái hơn đối với những nhân vật là phụ nữ. Tạo hóa đã cho họ thiên chức làm vợ làm mẹ cùng với đó là bao nỗi nhọc nhằn, vất vả gấp bội phần so với cánh đàn ông.

Những người phụ nữ trong truyện ngắn Tâm An bao giờ cũng chịu thiệt thòi, những thiệt thòi do hoàn cảnh, số phận và cả những điều ập đến không thể cưỡng lại được. Chính điều này làm cho người đọc càng cảm thông nhiều hơn đối với những thân phận đàn bà có hoàn cảnh kém may mắn”. Đó là vẻ đẹp của ngòi bút Tâm An. Ngay việc lấy tên truyện ngắn "Chửa hoang" đặt tên chung cho tập truyện của Tâm An cũng có dụng ý. Anh muốn che chắn, bênh bực và bảo vệ người phụ nữ.

Dẫu còn hạn chế (điều đương nhiên) ở một tác giả trẻ, trong tác phẩm đầu tay; ví dụ, có truyện còn rườm rà, việc đẩy nút thắt và cách gỡ nút trong một số truyện ngắn chưa phải tốt lắm, tuy nhiên “Chửa hoang” là một cố gắng đáng khích lệ của tác giả văn xuôi Tâm An.

Văn chương là một hành trình dấn thân dài, nhưng rất mừng “Chửa hoang” đã có những thành công nhất định. Hy vọng Tâm An tiếp tục dấn thân đam mê và “giải mã thuyết phục”, (chữ của nhà văn Đỗ Bích Thúy)./

 

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}