Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Tác giả:

 

“Đế Vương” Nguyễn Trọng Tạo “xuống trần rong chơi”

Vũ Gia Hà | Thứ Năm, 26/12/2019 01:03 GMT +7

Người ta đồn ầm lên là Nhà thơ – Nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo đang rong chơi ở Hà Nội. Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên hiện ở thành phố Đà Lạt đã xác nhận qua điện thoại với tôi rằng, đúng là ở Hà Nội đang có cuộc hội ngộ các văn sĩ – trí thức liên quan đến Nguyễn Trọng Tạo, chứ không phải Nguyễn Trọng Tạo có mặt rong chơi. Vậy là thiên hạ đồn nhầm!

Dịch giả Đoàn Tử Huyến, nhà văn Bùi Ngọc Tấn, nhà văn Phạm Ngọc Tiến, Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo. Ảnh được Trần Lệ Chiến chụp lại từ ảnh của Nguyễn Đình Toán tại triển lãm.

Tôi dùng hai chữ “Đế Vương” được lấy từ hai câu thơ viết về Nguyễn Trọng Tạo của nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên: "Đế Vương" nay đã về giời/Để thơ nhạc lại cho người trần gian". “Đế Vương” được Phạm Xuân Nguyên giải thích: “Hai chữ "Đế Vương" tên anh đặt cho ngôi nhà sàn của mình bên kia sông Hồng là nói lái hai tiếng "vướng đê" vì đường vào nhà phải băng qua đê”.

Nhà thơ – Nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo đã mất cách nay một năm, cái tiêu đề bài viết trên ra đời là do một lòng quá yêu Nguyễn Trọng Tạo, một NGHỆ SĨ đúng nghĩa. Nhà thơ – Nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo là thầy tôi, nhưng những gì ông nói, đến nay tôi chẳng còn nhớ. Tôi chỉ nhớ những lần gặp ông, nhất là nụ cười của ông, hay cái ôm vai, kèm câu nói dứt khoát: “Tôi yêu quý người trẻ, họ làm những điều mà tôi không làm được” (là do ông khiêm tốn). Rồi ông quay sang nói với Nhà văn – Nhạc sĩ Phạm Việt Long: “Chúng ta phải ủng hộ, tạo điều kiện cho người trẻ sáng tạo”. Ông nói những lời này sau đó một tháng thì rời Cõi Tạm.

Sau khi Nguyễn Trọng Tạo rong chơi ở cõi khác, một vài nhà văn, nhà thơ nói với tôi, họ tỏ ra bất an trong công cuộc sáng tạo những áng văn thơ bất hủ. Tôi khuyên họ yên tâm mà theo đuổi, Nguyễn Trọng Tạo đã làm những gì nên làm. Nguyễn Trọng đã sống đời sống không phí phạm một giây phút nào. Mà thực ra ông đến với chúng ta để chơi. Nguyễn Trọng Tạo là NGƯỜI CHƠI. Phạm Xuân Nguyên nói thế.

Ảnh được Trần Lệ Chiến chụp lại từ ảnh của Nguyễn Đình Toán tại triển lãm.

Vậy nên, anh sáng tạo văn chương thì thật tâm mà làm, đừng băn khoăn những chuyện vớ vẩn ngoài văn chương. Còn NGƯỜI CHƠI Nguyễn Trọng Tạo, chúng ta đừng bắt chước làm gì. Mà đã không bắt chước thì không việc gì phải bất an. Ông Tạo hát “Đồng dao cho người lớn” (tên một tập thơ của Nguyễn Trọng Tạo) được, chứ đám văn sĩ ta mà hát “Đồng dao cho người lớn” thì thiên hạ cười chê.

Việc Nguyễn Trọng Tạo “buông” cõi trần quả thật để lại một khoảng trống lớn cho nghệ thuật nước nhà. Bởi sẽ rất lâu mới có một NGHỆ SĨ đúng nghĩa như Nguyễn Trọng Tạo. Và để làm rõ chất NGHỆ SĨ đúng nghĩa đó, chúng ta nên vận dụng lý thuyết phê bình gì để phân tích các tác phẩm của Nguyễn Trọng Tạo: Lí thuyết hậu thực dân; Ký hiệu học; Hình thức Nga; Hậu hiện đại; Hậu hậu hậu Hiện đại; Tân hình thức, Siêu thực, Mơ mộng, Đa đa, Cánh én... và phải hệ thống viết như thế nào để tránh kiểu “phán truyền”, “điểm văn”, “điểm tác giả”...? Riêng tôi, chúng ta cứ viết về Nguyễn Trọng Tạo như từng viết về Văn Cao, Nguyễn Đình Thi ở nhạc, như từng viết về Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên và Nguyễn Bính ở thơ. Không phải dùng lý thuyết làm gì cho khô khan.

Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên (đi dép "thần thánh"), "Đế Vương" Nguyễn Trọng Tạo (ở giữa), nhà văn Đặng Minh Châu, chụp tại Nha Trang năm 1989. Ảnh face Phạm Xuân Nguyên.

Chúng ta ai nấy đều cảm thấy nhớ Nguyễn Trọng Tạo, nên đợi đến dịp, như chiều 25/12/2019, Hà Nội đầu đông sương mờ bụi mịn, chúng ta tổ chức ra mắt bộ sách Nguyễn Trọng Tạo – Tuyển tập (do NXB Văn học xuất bản) và Triển lãm ảnh chân dung Nguyễn Trọng Tạo của Nhiếp ảnh gia Nguyễn Đình Toán. Rồi trên facebook, những người bạn, người em nghệ sĩ của ông như: Phạm Xuân Nguyên, Phạm Ngọc Tiến, Trần Lệ Chiến, Lê Huy Mậu, Thiên Sơn, Đặng Thiên Sơn, Trực Chấp... cũng đã làm cuộc triển lãm cho riêng mình với những hình ảnh, lời lẽ nhung nhớ xiết bao. Chúng ta thấy Bảo Ninh, Trần Ninh Hồ, Phạm Ngọc Tiến, Bằng Việt, Nguyễn Thụy Kha... đến dự triển lãm.

Chắc rằng, những ai yêu Nguyễn Trọng Tạo sẽ cảm thấy nhói lòng khi nhìn lại những bức ảnh của ông tại triển lãm, hay đọc lại những câu thơ triết lý trong tuyển tập. Rồi các bài hát của Nguyễn Trọng Tạo đi vào đời sống dân tộc như những câu ca dao dung dị nhất, nhân văn nhất, khi cất lên chắc chắn khiến chúng ta yêu ông hơn, và là để yêu hồn cốt cái quê mùa Việt Nam.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}