Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Giáo dục:

 

"Thấu cảm" và "Ổi tiết"

Dương Đức Quảng | Thứ Tư, 28/06/2017 21:44 GMT +7

Thú thật, là một cử nhân văn chương lại có trên 50 năm làm báo, chỉ có hai lần tôi bắt gặp từ “thấu cảm” và từ “ổi tiết” mà lần gần đây nhất bắt gặp từ “thấu cảm” trong đề thi môn Văn tốt nghiệp trung học phổ thông năm nay. Mà chẳng phải tôi, đọc trên mạng internet tôi thấy có một thầy giáo dạy văn ở Hà Nội cũng viết rằng, trong suốt 20 năm dạy học lần đầu tiên thầy được đọc hai từ “thấu cảm” này. Chưa hết, một bạn đọc khác nói rằng từng học chuyên văn nhưng suốt 30 năm qua chưa bao giờ được biết đến hai từ “thấu cảm” cho tới kỳ thi tốt nghiệp môn văn của học sinh trung học phổ thông lần này. Còn PGS - TS La Khắc Hòa, giảng viên trường Sư phạm, đã nhận xét: "Mà cứ như ở cái đề thi này, thì đây là đoạn văn cực kỳ dốt nát, dốt tiếng Việt, dốt triết học và cả tâm lý học nữa!...”.

Chính vì thế, đề thi tốt nghiệp môn văn cho các cháu học sinh lớp 12 phổ thông trung học để các cháu đọc hiểu và bình luận về hai từ “thấu cảm” này đã gây nên một cuộc tranh cãi sôi nổi trong dư luận xã hội ngay sau khi đề thi được công bố. Người ủng hộ việc ra đề này cũng có nhưng người không ủng hộ có phần nhiều hơn, nhất là trên các trang mạng internet. Riêng tôi, thú thật tôi cũng không hiểu được hai từ “thấu cảm” như cách hiểu và giải thích rắc rối của tác giả đoạn văn được trích dẫn dùng để ra đề và cách hiểu trong đáp án đề thi. Tôi chỉ hiểu nôm na “thấu cảm” là từ Hán Việt, kết hợp của hai từ “thấu hiểu” và “cảm thông” làm một như nhiều từ Hán Việt khác. Tôi thiết nghĩ, ra đề thi cho các cháu học sinh phổ thông thì nên tìm những từ ngữ và kiến thức phổ thông cho các cháu dễ hiểu, tránh dùng những từ ngữ và kiến thức cao xa ít người biết và sử dụng nó. Đó là chưa kể hai từ "thấu cảm" có góp phần làm trong sáng ngôn ngữ tiếng Việt hay chỉ làm rắc rối thêm mà thôi!

Đọc được hai từ “thấu cảm” đang gây tranh cãi như trên, tôi chợt nhớ cách đây đã gần 10 năm lần đâu tiên tôi được nghe hai từ cũng rất lạ tai là “ổi tiết”. Lần ấy tôi được trò chuyện với ông Lê Hữu Lập, “Người giữ Sổ tiết kiệm của Bác Hồ” mà trên Fb này tôi đã có bài viết về ông. Ông Lê Hữu Lập kể cho tôi nghe chuyện một lần Bác Hồ nhận được lá đơn kêu oan của một vị trí thức ở thủ đô Hà Nội vì bị Tòa án bỏ tù về tội hiếp dâm con gái của mình. Bác Hồ giao cho ông Lê Hữu Lập hỏi các cơ quan có trách nhiệm về việc này để báo cáo với Bác. Ông Lê Hữu Lập đọc hồ sơ về vụ án, thấy trong hồ sơ có hai từ “ổi tiết” mà ông không hiểu. Ông gặp một vị Chánh án ở Tòa án Nhân dân Tôi cao để hỏi, được vị này giải thích hai từ “ổi tiết” có nghĩa là: “Người có hành động bỉ ổi, xâm phạm tiết hạnh người khác”! Sau này vị trí thức kia được minh oan vì bị người hàng xóm vu khống tội hiếp dâm con gái…

Hai từ “ổi tiết” ấy cứ ám ảnh tôi suốt cho đến bây giờ lại bắt gặp hai từ “thấu cảm” cũng ám ảnh không kém. Có người nói đó là sự sáng tạo làm phong phú hơn cho ngôn ngữ tiếng Việt vì ngôn ngữ tiếng Việt vốn có rất nhiều từ ghép bắt nguồn từ các từ Hán Việt. Với cái kiểu sáng tạo và cách hiểu “thấu cảm” là thấu hiểu và cảm thông, còn “ổi tiết” là bỉ ổi và tiết hạnh, biết đâu có lúc nào đó hai từ “ngoan cố” lại trở thành từ ghép, “ngoan” là ngoan ngoãn và “cố” là cố gắng và như vậy lại có thêm sự phong phú mới về ngữ nghĩa cho kho tàng ngôn ngữ tiếng Việt.

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}