Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Bài viết:

 

Chiếm Nhà Đấu xảo từ quân Tưởng không mất viên đạn

Thứ Năm, 29/10/2015 08:46 GMT +7
 Trần Minh Thu

            Đội Tự vệ chiến đấu Hoàng Diệu thuộc Mặt trận Việt Minh Hà Nội, đã lấy Nhà Đấu xảo (Hà Nội) từ tay quân Tưởng không mất viên đạn nào. Ông Phạm Quang Đức (tức Lâm Tầu), sinh 1930, ở số 5 Tôn Thất Thiệp (Hà Nội) là đội viên Quyết tử Hà Nội năm 1946, kể lại:

 

Ông Phạm Quang Đức (tức Lâm Tầu)
 
Những ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, tôi là học sinh Thành Chung trường Albert Sarraut, cùng học với Nguyễn Tài Thu (sau này là Giáo sư Nguyễn Tài Thu). Trường học bị đóng cửa. Tôi đi tìm thông tin bạn bè, qua Trụ sở 107 Trần Hưng Đạo, nhìn thấy các anh Tự vệ chiến đấu, anh nào cũng trẻ trung, vui vẻ, nhanh nhẹn - là nguồn mơ ước của tôi.
 
Tôi gặp em họ là Phạm Thọ thuộc Trung đội Ký Con, thổ lộ tâm tư. Thọ rút trong túi áo một văn bản có chữ kí tiếp nhận đội viên mới, trao cho tôi. Hôm sau, tôi đến 107 Trần Hưng Đạo vào gặp Ban chỉ huy, được chỉ định theo học ngay lớp quân chính ngắn ngày ở Bạch Mai (đài phát thanh). Học xong, tôi về gác trường Sinh Từ, chính thức là hội viên tự vệ chiến đấu (từ 10/1945), thuộc quân số Trung đội Hà Huy Tập.
 
Ngày 6/3/1946, tôi được điều về Bản doanh 107 Trần Hưng Đạo -  cũng là nơi tập kết của Trung đội nữ Minh Khai do chị Đàm Thị Loan là Trung đội Trưởng, được Bác Hồ đến thăm và nhắc nhở chị em phải làm giát giường nằm, các cháu nữ không được nằm ở dưới đất. Anh Nguyễn Viết Triết (Nguyễn Anh Bảo tức Bảo Thé) thành ủy viên trong Ban chỉ huy đội Tự vệ chiến đấu, nói chủ trương của Ban chỉ huy là biết tôi nói được tiếng Trung Quốc. Các anh muốn tôi bắt liên lạc với bọn sĩ quan Tưởng trong Nhà Đấu Xảo, để:
 
-  Chúng trao lại Nhà Đấu Xảo cho đội Tự vệ chiến đấu trước khi chúng được lệnh rút quân về nước.
-  Những vũ khí không mang về, chúng trao lại cho ta bằng cách trả tiền hoặc trả đồ vật theo ý thích.
 
Tự nghĩ, việc này vượt quá tầm tay, nhưng tôi không dám do dự mà tuyệt đối phục tùng, hứa làm tròn trách nhiệm theo sự chỉ dẫn của anh Bảo.
 
Đầu tiên, tôi làm quen với một số sĩ quan trẻ, có học thức, nói được tiếng Anh trong lính Tưởng ở Nhà Đấu Xảo. Bọn lính gác đều biết mặt, vì tôi ra vào nhiều lần… Bất thần, một hôm tôi gặp tên quan năm Chỉ huy Trưởng. E ngại, sợ bị vặn hỏi. Không ngờ, quan năm lại cười nói vui vẻ, cho phép tôi được lên phòng, uống nước, ăn bánh. Trong không khí cởi mở, tôi nhớ lời anh Bảo: “Lấy thông tin chính xác ngày, giờ bọn Tưởng rời Đấu Xảo lên đường về nước.“
 
Tôi mạnh dạn thăm dò. Viên quan năm không giấu giếm, thổ lộ đầy đủ công việc chuẩn bị cho quân về nước theo tuyến đường sắt ga Hàng Cỏ - Lào Cai, trong vài ngày nữa là đầu tháng 5 năm 1946. Ngày, giờ, không thấy “quan” nói gì, mà tôi thì không dám hỏi nhiều. Quan năm biết tôi là phiên dịch cho Trụ sở Tự vệ ở gần Nhà Đấu Xảo, còn hứa chấp nhận để tôi chỉ dẫn Đội Tự vệ vào thay thế tiếp quản khu Đấu Xảo, khi quân Tưởng về nước. Tôi thông tin để anh Bảo biết. Khi nắm được ngày, giờ chính xác, tôi báo với anh Bảo. Tin vui lan nhanh…
 
Tại Bản doanh 107 Trần Hưng Đạo, sáng tháng 5 năm 1946, đẹp trời, đại đội Tự vệ chiến đấu quân phục chỉnh tề, sẵn sàng chờ lệnh… Đồng chí Trần Minh Việt đã chuẩn bị sẵn cờ đỏ sao vàng, lót người ở bên trong. Trụ sở Hỏa xa Vân Nam (đối diện Nhà Đấu Xảo) các viên chức cũng đã chuẩn bị sẵn cờ, biểu ngữ. Từ ga Hàng Cỏ tiến về Đấu Xảo khá đông những tà áo dài nữ, như buổi lễ tiễn biệt, lính Tưởng ngạc nhiên...
 
Bất ngờ, trước giờ đã định, một đoàn xe Camion, Half  track của Pháp từ cổng thành Cột Cờ Hà Nội lần lượt nối tiếp nhau qua Đường Thành, Quán Sứ, dừng ngay bên đường trước cổng Nhà Đấu Xảo. Lính Pháp đội mũ nồi xanh, đỏ, đen hỗn hợp lần lượt nhảy ào xuống đường, vai khoác tiểu liên chặn đường đi lại của nhân dân và chờ lệnh vào chiếm Nhà Đấu Xảo trước quân ta, thế chân quân Tưởng cũng với tư cách Đồng minh của Việt Nam.
 
Anh Bảo hạ lệnh cho tôi, phải có mặt bằng được bên trong vọng gác Đấu Xảo để vận động thực hiện lời viên quan năm đã hứa.
 
Đúng 7 giờ, đại đội Tự vệ chiến đấu rời doanh trại, thẳng tiến đến cổng Nhà Đấu Xảo. Bên đường, dân chúng đã đứng rất đông.
 
Khi đội Tự vệ chiến đấu còn chừng 200 mét là đi đến cổng Nhà Đấu Xảo, thì tên lính gác cầm súng nhảy ra chĩa vào đại đội. Tình huống có vẻ phức tạp. Tôi đang đứng trong cổng, trò chuyện với những tên lính quen biết, thấy tình hình bất lợi. Trong đầu lóe ý nghĩ, tôi nhảy bổ ra gặp chỉ huy Đội Tự vệ chiến đấu, ghé tai anh Phan Sinh, nói nhỏ: “Anh đưa quân diễu một vòng qua đường Trần Bình Trọng, Nguyễn Du, Yết Kiêu, rồi vòng lại, để tôi vào gặp trực tiếp tên quan năm chỉ huy, cũng là để trấn an, coi như không có việc gì xảy ra, thông báo lực lượng Chính phủ Việt Nam đã tới tiếp quản và chào”. Đồng chí Phan Sinh nhất trí.
 
Khi tôi quay vào, tên sĩ quan trợ thủ quan năm đang gặp trực ban, hạ lệnh cho tên lính gác hạ cờ Tầu xuống, rồi rút vào trong, chuẩn bị hành trang lên đường. Cũng vừa lúc, đơn vị đồng chí Phan Sinh tới đi thẳng vào cổng Đấu Xảo, phân công người đứng gác, treo cờ đỏ sao vàng thay cho lá cờ Tầu vừa hạ xuống.
 
Đồng bào hô vang: “Việt Nam độc lập muôn năm”, “Chính phủ Hồ Chí Minh muôn năm”, “Hoan hô Đồng minh”, “Đồng minh ủng hộ Việt Minh”, “Đồng minh ủng hộ Chính phủ Hồ Chí Minh”… Chị Minh Quang bố trí sẵn lực lượng cựu nữ sinh Đồng Khánh, binh vận lính Pháp, ca ngợi nước Pháp đã giải phóng, chiến thắng phát xít…
 
Đến trưa, quân ta tiếp quản Đấu Xảo êm xuôi, trở thành cuộc mít tinh biểu dương lực lượng của Chính phủ Lâm thời Hồ Chí Minh. Sinh viên trường Mỹ thuật Việt Nam cũng binh vận lính Pháp và ngoại kiều. Nhân dân Thủ đô chứng kiến tên lính Tầu cuối cùng rời khỏi cổng Đấu Xảo. Niềm vui hãnh diện được thấy đội Tự vệ chiến đấu Hoàng Diệu giành được thắng lợi: Tiếp quản Nhà Đấu Xảo Hà Nội một cách hòa bình, mau lẹ và êm đẹp từ tay quân Tầu Tưởng và trước mặt tàn quân thực dân Pháp chưa chấp hành nghiêm Hiệp định ngày mồng 6/3/1946 đã kí kết.
 
Bên kia đường, lính Pháp lần lượt lên xe vui vẻ trở về doanh trại, còn số ít sĩ quan thực dân thì hậm hực,…
 
Để đáp lại thiện tình của viên quan năm Tưởng khi về nước, anh Bảo đã đưa tôi bọc quà và dặn trao tận tay viên quan năm. Tôi và đồng chí Phan Sinh còn tiễn viên quan năm đến tận ga Hàng Cỏ, lên tàu về nước. Viên quan năm cảm ơn Chính phủ Việt Nam đã cung cấp nhu yếu phẩm cho quân đội Đồng minh đồn trú. Cách ứng xử của người Thủ đô thật văn minh, đúng mực “Lấy hòa hiếu để diệt trừ chiến tranh”.
 
Sự kiện lịch sử trên diễn ra đã  69 năm (1946 – 2015), ghi dấu ấn sâu sắc trong lòng nhân dân Thủ đô và những người làm nên lịch sử - Đội Tự vệ chiến đấu Hoàng Diệu./. 
Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}