Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Bài viết:

 

Chợ Đồng Xuân

Đông Tác | Thứ Năm, 18/12/2014 15:11 GMT +7
Chợ Đồng Xuân - Bắc Qua ngày nay với diện tích hơn 14.000 m2 và trên 2000 hộ kinh doanh nhiều ngành nghề khác nhau, là trung tâm bán buôn hàng hoá lớn nhất khu vực phía Bắc. Đây cũng là một điểm du lịch kỳ thú với kiến trúc mái vòm [1] đặc trưng, nhìn rất đẹp từ phía mặt phố Đồng Xuân, chợ lại nằm giữa khu phố cổ Hà Nội nên mỗi năm thu hút hàng triệu lượt khách trong và ngoài nước đến thăm quan, mua bán.
 

Chợ Đồng Xuân xây lại sau vụ cháy 14/7/1994. - ©Thang Bui 2010
 
Khu phía đông-bắc là chợ Bắc Qua, khu phía tây là chợ Đồng Xuân. Thực ra toàn bộ khu chợ chỉ là một siêu thị lớn, nhưng do phía đông-bắc chợ là nơi buôn bán chủ yếu những mặt hàng thực phẩm, rau quả nông sản của vùng bắc Sông Hồng mang qua, vì thế có tên là chợ Bắc Qua.
 
Xưa kia nơi đây từng nổi tiếng vì có cây Cầu Đông bắc qua sông Tô Lịch của Long thành. Khu chợ Cầu Đông ban đầu chỉ là các nhà tạm để che mưa nắng. Từ giữa năm 1889 thực dân Pháp cho san lấp khúc sông Tô Lịch từ cửa sông Nhị Hà trở vào đến chân tường thành cổ, tạo nên một bãi đất rộng hàng chục hecta. Quanh đất này có sẵn các phố cũ đông đúc với chùa Hòe Nhai, quán Huyền Thiên ở phía Bắc và chùa Cầu Đông, đền Bạch Mã v.v. ở phía Nam. Bãi đất lại ở gần bến sông Hồng nên là địa điểm lý tưởng cho việc xây dựng một khu đô thị kiểu mới với chợ búa tập trung.
 
Công trình xây chợ Đồng Xuân được một công ty thầu khoán của Pháp - nhà thầu Poinsard Veyret - cung cấp phần khung thép và mái, còn một nhà thầu khác đảm nhận thi công. Chợ lúc đầu được thiết kế đơn giản với các bộ khung bằng sắt, lợp tôn mái chảy, diện tích khoảng 6500 m2. Toàn bộ gồm 5 dãy nhà và được phân theo các vòm cuốn ở mặt tiền, bên trong phân cách bởi đường đi giữa các vòm (mỗi vòm chợ dài 52m, khung thép cao 19m, rộng 25m).
 
Chợ Đồng Xuân cuối TK 19 chỉ có khung thép lợp tôn
 
Do hội tụ được đủ các yếu tố thuận lợi về giao thông và dân cư, Đồng Xuân sớm xứng danh là nơi "Trên bến dưới thuyền". Đặc biệt từ khi người Pháp xây dựng xong Cầu Long Biên thì chợ Đồng Xuân trở thành tụ điểm buôn bán sầm uất không chỉ nổi tiếng nhất Hà Nội mà nổi tiếng cả Bắc kỳ, nó nhanh chóng thu hút được sự chú ý của giới thương nhân nước ngoài, nhất là từ Pháp, Tây Ban Nha, Ấn Độ... thường xuyên qua lại buôn bán. Cùng với việc duy trì các phố buôn bán và sản xuất hàng thủ công truyền thống như Hàng Chiếu, Hàng Giấy, Hàng Đậu... Đồng Xuân cũng là nơi đặt văn phòng thương mại của nhiều công ty. Do giàu nguồn hàng, cho nên Đồng Xuân không những là đầu mối phân phối, buôn bán hàng hoá mà còn là trung tâm chỉ đạo các hoạt động kinh tế của thành phố Hà Nội và chi phối cả Bắc kỳ.
 
Chợ Đồng Xuân đầu thế kỷ 20
 
Lúc đầu chợ Đồng Xuân chỉ họp theo lối chợ phiên, hai ngày một phiên, nhưng về sau do nhu cầu của sự phát triển kinh tế thương mại, chợ họp theo ngày từ sáng đến tối. Hàng hoá bán trong chợ rất đa dạng: từ hàng nông sản, thực phẩm, rau quả, đến hàng vải vóc, máy móc của Pháp, của Trung Hoa, của Ấn Độ. Cùng với sự mở rộng và phát triển của chợ Đồng Xuân, số thương nhân người Việt cũng như người nước ngoài đến làm ăn ở đây ngày càng nhiều.
 
Chợ Đồng Xuân năm 1954
 
Trước kia hai chợ cũ vẫn thường họp ở cạnh đền Bạch Mã và bến Cầu Đông, sau được dời về khu đất trước cửa Chùa quán Huyền Thiên (chợ Huyền Thiên), tại đây cũng có sẵn một chợ nhỏ, sau khi chợ chính xây dựng xong thì tất cả chuyển về đấy, tức khu vực chợ Đồng Xuân hiện nay. Hoạt động buôn bán khá phong phú về các mặt hàng. Dường như mỗi phố đều bày bán những sản phẩm riêng từ nông phẩm cho đến đổ thủ công mỹ nghệ. Chợ họp trong tất cả các phố buôn bán: phố Hàng Đồng, phố Hàng Chiếu, phố Bát Sứ, phố Thuốc Bắc, chiếm một khoảng dài đến 2km. Phố Hàng Giấy là nơi tiêu thụ sản phẩm giấy của các phường thủ công ven đô như Bưởi, Trích Sài... sản phẩm nông nghiệp như gạo, ngô, khoai, sắn... của nông dân ngoại thành được tập trung mua bán chủ yếu ở phố Hàng Khoai, Hàng Gạo.
 
Sau khi chợ Đồng Xuân được xây dựng thì hầu hết hàng hoá được đem vào bán trong chợ. Tuy vậy các phố xung quanh vẫn diễn ra các hoạt động buôn bán của các cửa hiệu gia đình. Do điều kiện giao thông thủy, bộ đều thuận lợi nên các nhà buôn ở Thanh-Nghệ kéo ra, thuyền bè trên miền ngược theo Sông Hồng xuôi xuống và dân các tỉnh Đồng bằng Bắc Bộ đổ về mang theo đủ loại hàng hoá làm cho không khí buôn bán ở Đồng Xuân ngày càng thêm tấp nập.
 
Năm 1946, cảnh phồn vinh này của Đồng Xuân đã tạm bị đứt quãng bởi tiếng súng xâm lược trở lại của thực dân Pháp. Lịch sử của Đồng Xuân bước vào một thời kỳ mới với những trang vàng oanh liệt đánh đuổi Thực dân Pháp mà nổi bật là sự kiện Hà Nội "60 ngày đêm khói lửa" chặn bước tiến quân thù. Khí thiêng Thăng Long hun đúc nên Trung đoàn thủ đô mà Tiểu đoàn 101 Đồng Xuân có vinh dự đứng trong đội hình của những người "Cảm tử cho Tổ quốc quyết sinh" đó. Trận đánh Chợ Đồng Xuân ngày 14-2-1947, bản anh hùng ca đầu tiên của Hà Nội đã ghi vào lịch sử Thăng Long một dấu son mới./.
Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}