Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Phi vật thể:

 

Cồng chiêng Tây Nguyên - Những tín hiệu vui (Bài 2)

Xuân Bân - Hữu Thi | Thứ Hai, 19/05/2014 17:37 GMT +7
Từ khi được Tổ chức Giáo dục-Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên là kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể của nhân loại (ngày 25/11/2005) đến nay đã gần 9 năm, các tỉnh Tây Nguyên đã có nhiều chuyển biến tích cực trong công tác bảo tồn, phát huy không gian văn hóa Cồng chiêng. Đó là khoảng thời gian không quá ít để có thể nói về diện mạo mới, sắc thái mới như kỳ vọng của các nhà quản lý văn hóa.

Theo Vụ Văn hóa - Xã hội (Ban Chỉ đạo Tây Nguyên), hiện đồng bào các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên còn lưu giữ hàng nghìn bộ cồng chiêng quý, đã hạn chế được tình trạng "chảy máu" cồng chiêng. Chỉ riêng tại ba tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai, Kon Tum, đồng bào còn lưu giữ trên 9.760 bộ cồng chiêng.



Biểu diễn Cồng chiêng trong dịp lễ hội đầu xuân. Ảnh: Internet

Các tỉnh Tây Nguyên đều đã xây dựng các đề án, dự án, chương trình về bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa cồng chiêng của tỉnh mình. Các tỉnh Đắk Lắk, Đắk Nông, Lâm Đồng, Gia Lai, Kon Tum đã đưa đề án về bảo tồn, phát huy văn hóa cồng chiêng thông qua kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh và trở thành nghị quyết của tỉnh, đồng thời huy động khá nhiều nguồn lực tham gia, triển khai thực hiện các giải pháp cụ thể và thiết thực trong từng giai đoạn để bảo tồn, phát huy giá trị của văn hóa cồng chiêng. Các tỉnh Tây Nguyên đã tập trung triển khai công tác điều tra, thống kê toàn bộ cồng chiêng hiện có của các dân tộc bản địa sinh sống lâu đời trên địa bàn, đồng thời tiến hành phân loại cụ thể về chủng loại và số lượng các bộ cồng chiêng của từng dân tộc thiểu số để thực hiện việc bảo tồn và xây dựng kế hoạch phát huy giá trị trong đời sống văn hóa của đồng bào.

Cũng từ năm 2006 đến nay, hàng loạt những hoạt động văn hóa, nghệ thuật dân gian có quy mô lớn mang tầm quốc gia và khu vực đã được tổ chức như: Liên hoan văn hóa Cồng chiêng quốc tế, Liên hoan văn hóa Cồng chiêng khu vực Tây Nguyên - miền Trung, Liên hoan văn hóa Cồng chiêng cấp tỉnh trong khu vực... Ngoài ra, còn rất nhiều các loại hình liên hoan cồng chiêng, ngày hội văn hóa dân gian quy mô cấp huyện, cấp xã, cụm xã... do các tỉnh Tây Nguyên tổ chức ở địa phương trong suốt chín năm qua.

Chỉ riêng tỉnh Đắk Lắk, đồng bào dân tộc Êđê, M’nông, J’rai, Sê Đăng, Bru-Vân Kiều còn lưu giữ trên 2.300 bộ cồng chiêng. Đây là một trong những địa phương mà đồng bào dân tộc thiểu số còn lưu giữ nhiều bộ cồng chiêng nhất ở Tây Nguyên. Tỉnh cũng có kế hoạch đầu tư trên 48,8 tỷ đồng để bảo tồn, phát huy di sản không gian văn hóa Cồng chiêng.



Bộ sưu tập Cồng chiêng Tây Nguyên. Ảnh: Internet

Ngoài việc làm tốt công tác truyền dạy đánh Cồng chiêng cho thanh thiếu niên, tỉnh Đắk Lắk đã thành lập 700 đội cồng chiêng ở các buôn làng, trong đó, có 330 đội cồng chiêng trẻ là con em đồng bào dân tộc thiểu số.

Tỉnh Đắk Lắk mua cấp cho mỗi nhà văn hóa cộng đồng của đồng bào dân tộc thiểu số một bộ cồng chiêng. Tỉnh Đắk Nông thành lập chín câu lạc bộ cồng chiêng ở các buôn làng.

Các tỉnh Tây Nguyên cũng duy trì thường xuyên liên hoan văn hóa cồng chiêng từ cơ sở đến cấp tỉnh, tổ chức phục dựng một số lễ hội truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số liên quan đến văn hóa cồng chiêng như lễ cúng bến nước, lễ kết nghĩa anh em, lễ cúng sức khỏe, vào nhà mới, lễ cúng lúa mới, lễ cưới thu hút đông đảo các đội chiêng, nghệ nhân tham gia.

Các hoạt động trên đã góp phần tôn vinh văn hóa Cồng chiêng, tôn vinh các nghệ nhân diễn xướng cồng chiêng, nâng cao lòng tự hào dân tộc, giáo dục ý thức gìn giữ các giá trị văn hóa cồng chiêng và không gian văn hóa cồng chiêng cho đồng bào các dân tộc trên địa bàn.

Thực tế  nêu trên đã khẳng định một kết quả rất đáng phấn khởi sau khi Cồng chiêng Tây Nguyên được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, bước đầu có sự chuyển biến tích cực trong nhận thức của đồng bào các dân tộc thiểu số - chủ nhân của Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên - thể hiện khá rõ trong đời sống cộng đồng. Sinh hoạt văn hóa Cồng chiêng trong nhà Rông, trong cộng đồng dân cư, trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào đang dần dần quay trở lại. Ở các khu dân cư, Cồng chiêng đang trở về vị trí chủ đạo vốn có của nó trong các sinh hoạt văn hóa dân gian của đồng bào. Khá nhiều thanh, thiếu niên ở các làng bản vốn bị hút hồn và mê mải với các loại nhạc cụ điện tử, nay đã có chiều hướng quay lại với nhạc cụ dân tộc cổ truyền, đặc biệt là Cồng chiêng. Hiện, đang xuất hiện nhiều "lớp" truyền dạy đánh cồng chiêng bằng nhiều hình thức từ những người lớn tuổi cho đến lứa thanh, thiếu niên trong các làng, bản và đã có không ít các đội Cồng chiêng thiếu niên diễn tấu khá bài bản những bài chiêng nghi lễ cổ truyền. Bởi vậy, văn hóa Cồng chiêng có "đất" sống và được bảo tồn sống trong sinh hoạt cộng đồng, phát huy được giá trị cả về vật thể và phi vật thể.


(Còn nữa)
Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}