Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Phi vật thể:

 

Gần Tết, thăm cơ sở làm lân

Mỹ Á | Chủ Nhật, 29/12/2013 05:02 GMT +7
Khi âm thanh tiếng trống hòa vào tiếng chập chã rộn ràng, đó cũng là tín hiệu báo một mùa bội thu của những “nghệ nhân” làm lân truyền thống. Múa lân dịp lễ, Tết để cầu xin sự ấm no, an lành, hạnh phúc. Vì vậy, ngoài giá trị về kinh tế, người làm lân gắn bó với nghề còn mong muốn giữ gìn truyền thống văn hóa của dân tộc.

Chú tư Đá (Trần Văn Thành), ngụ ấp Khánh Bình (xã Khánh Hòa, Châu Phú) là người đã gắn bó với nghề làm đầu lân, mặt nạ truyền thống gần 30 năm. Nằm phía sau Trường tiểu học “A” Khánh Hòa, căn nhà nhỏ của chú có những dụng cụ rất đặc trưng của người làm lân. Chú tư Đá cho biết: “Vừa giao mấy chục đầu lân cho những mối đặt làm nên nhà không còn nhiều, chứ mấy bữa trước chất đầy, đẹp lắm!”. Chú tâm sự: “Gần nửa đời người đã gắn bó với con lân, cái trống, đây không chỉ là cái nghề mà còn là cái nghiệp. Trước năm 1975, tôi đã theo đoàn lân của đình Châu Đốc đi biểu diễn. Yêu nghề múa lân, yêu con lân, tôi tự mày mò và không lâu sau đã làm được cái đầu lân hoàn chỉnh”. Nghề làm lân đòi hỏi sự khéo léo và tỉ mỉ của người thợ vì các khâu đều làm thủ công, từ việc tạo hình đến sơn màu, dán giấy, vẽ, trang trí... Mỗi sản phẩm làm ra chứa đựng cái hồn và vẻ đẹp khác nhau. “Khó nhất là khâu làm sườn và vẽ, đòi hỏi sự kéo léo uốn từng nan trúc để đầu lân được mềm mại mà không bị gãy. Thường từ 2 đến 3 ngày là tôi hoàn thành xong một cái sườn. Ăn Tết xong là bắt tay vào tạo sườn lân. Đến tháng 6 âm lịch nhận đặt hàng bắt đầu làm rộ, sau đó tiến hành các công đoạn sơn phết, vẽ, lên các chi tiết” - chú tư Đá nói. Tùy theo độ tuổi mà sử dụng mặt nạ có màu sắc và tạo hình khác nhau. Ở lứa tuổi nhỏ mang mặt nạ ông Địa gam màu hồng chủ đạo, khoảng 20 tuổi trở lên màu cam, hơn nữa thì màu đỏ.

 
 
 Đầu lân thành phẩm, công phu và đẹp mắt

Tâm trạng phấn khởi, chú Tư cho biết, mùa Tết năm nay, chú bán và sửa chữa khoảng 70 cái đầu lân. Có 4 cỡ, giá bán đầu lân các loại từ 300.000 - 600.000 đồng/cái, tùy theo kích cỡ. Mặt nạ ông Địa từ 40.000 - 50.000 đồng/cái, trống theo lớn nhỏ từ 1,2 triệu - 1,6 triệu đồng/cái. Ngoài ra, còn có những dụng cụ khác, như: Cờ lễ hội, dùi trống, chập chã... Trung bình mỗi mùa Tết, trừ chi phí nguyên vật liệu, chú Tư thu nhập trên 10 triệu đồng. Chú cùng nhiều thành viên khác thành lập đoàn Lân – Sư – Rồng Liên Thanh Nghĩa tham gia biểu diễn vào mùa Lễ hội Đức Quản cơ Trần Văn Thành, Vía Bà Chúa Xứ núi Sam; có khi đi tận Cà Mau, Kiên Giang biểu diễn.

65 tuổi, ông Huỳnh Văn Chén (tư Chén), ngụ ấp Hòa Phú (thị trấn An Châu, Châu Thành) đã có hơn 35 năm gắn bó với nghề. Trên gác xếp căn nhà nhỏ, hàng chục đầu lân thành phẩm với màu sắc bắt mắt được vợ ông giới thiệu, làm chúng tôi phải thán phục sự khéo léo, lành nghề của người thợ thủ công. “Lân tôi làm sử dụng mây, kết hợp với một vài nan trúc. Sợi mây dễ uốn nhưng mềm, trúc cứng nhưng dễ gãy. Kết hợp chúng với nhau tạo cho khung sườn hài hòa, bền chắc hơn” - ông Chén chia sẻ kinh nghiệm. Trước đây, đầu lân quét sơn hút hàng nhưng một vài năm trở lại đây sản phẩm đòi hỏi công phu, tỉ mỉ hơn như dán vải kim sa, lông vũ trang trí đầu lân, chỉ len làm bông mũi lân, mắt lân đều được trang trí bắt mắt. Ông Chén cho biết, thần thái con lân hiện ngay trên đôi mắt, vì vậy khâu vẽ là cực kỳ quan trọng. Bởi qua nét vẽ sẽ toát lên hình ảnh lân hung dữ, hiền lành hay mạnh mẽ… Ngoài Tết Nguyên đán thì các dịp lễ hội khác cũng không thể thiếu sự xuất hiện đội lân. Ông thành lập đội lân Huỳnh Trung Đường thuộc Câu lạc bộ lân thị trấn An Châu. Ngoài ra, để tăng thu nhập, vợ ông còn may các loại đuôi lân, áo ông Địa, vẽ rồng phụng trên áo đội múa rất đặc sắc.
 
 Một công đoạn làm lân

Đối với các “nghệ nhân” làm lân, mỗi sản phẩm làm ra không chỉ là hàng hóa thông thường mà còn là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa dân tộc. Những người như chú tư Đá hay ông Chén đều dạy nghề không lấy tiền công, mà cũng rất ít người theo học hoặc học xong thì không theo nghề. “Lớp thanh niên trẻ chỉ hứng thú trong thời gian ngắn, ít ai theo nghề. Tôi chỉ biết tiếp tục cố gắng làm, để giữ lấy nghề truyền thống. Không khéo, nghề làm đầu lân rồi đây sẽ mai một” - chú tư Đá thở dài.

Nguồn: AGO

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}