Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Sự kiện:

 

Khốc liệt trận Đồng bằng và lễ tri ân

Thứ Hai, 27/07/2015 12:22 GMT +7
Trần Minh Thu

Năm ngón tay Bác Hồ xòe ra trên bàn chiến sự, buộc địch phải căng mỏng lực lượng trên khắp chiến trường Đông Dương và phải đánh theo cách đánh của ta. Chiến dịch Điện Biên Phủ thắng lợi, làm chuyển hóa Hội nghị Genever. Ta đánh mạnh ở đồng bằng, để tạo thế tốt hơn nữa cho phái đoàn Việt Nam ở Genever.

 

Trận chiến khốc liệt

Các chiến sĩ Tiểu đoàn 227 (D227), Trung đoàn 95 (E95), Đại đoàn 325 Trị Thiên được điều ra Bắc phối hợp với Tiểu đoàn 884 (D884), Trung đoàn 48 (E48), Đại đoàn 320 Đồng Bằng cùng đánh một số trận để chuẩn bị thay thế D884 đang hoạt động chủ yếu ở khu vực Hà Nam.

Thiếu tướng Ngô Huy Phát, 86 tuổi – nguyên Trưởng ban Tác chiến E48, Đại đoàn 320 (thời chống Pháp), nguyên Cục trưởng Cục khoa học công nghệ Bộ Quốc phòng, mở tấm bản đồ quân sự sờn cũ rách, chỉ cho tôi quốc lộ 1A, đường 21, bốt Cõi, dãy núi đất dài khoảng 10km như đàn voi con theo sau voi mẹ phủ phục trên cánh đồng lúa, bốt Non, phố Cà, bốt Tâng Lác,... Ánh mắt ông vẻ suy tư:

- Ta càng thắng lớn, địch càng điên cuồng phản ứng. Ta tấn công luôn đi đôi với chống càn. Sự có mặt của E95 Trị Thiên anh hùng ra Bắc chia lửa với quân dân đồng bằng đã cổ vũ chúng tôi rất nhiều. Trung đoàn 48 chúng tôi được lệnh tăng cường vào hoạt động sâu trong vùng địch hậu Thái Bình.

Thượng tuần, tháng 5 – 1954, D884, E48 vây bốt Cõi, vây bốt Tâng Lác, chuẩn bị diệt bốt Non để kéo địch từ Nam Định ra cho D227, E95 đang phục kích trên đường 21diệt viện. Ngày 6 – 5 – 1954, D884 diệt bốt Non, địch vẫn chưa đi ứng cứu.

Điện Biên Phủ thắng lợi. Ta vây bốt Tâng nửa tháng, giúp dân gặt lúa,  không thấy địch có động tĩnh gì. Trung tuần, tháng 5 – 1954, D884 được lệnh chuẩn bị bàn giao trận địa từ ngày 17, 18, và 19 – 5 - 1954 cho D227, để nhận nhiệm vụ mới.

13 giờ, ngày 20 – 5 – 1954, khi D884 rút về Ý Yên. Trên trời xuất hiện 3 máy bay địch ném 6 quả bom xuống làng Trà Châu. Quân dân xã Thanh Tâm, huyện Thanh Liêm chuần bị nơi ăn ở cho bộ đội E95 sắp đến, thay thế E48. Đồng chí Hy (tức Lân) – Đại đội Trưởng  (E48) được trên cử bàn giao giấy tờ và thực địa trên bản đồ cho E95; một số anh em trinh sát cũ (E48) ở lại giúp E95.

Trung đoàn 95 là đơn vị thiện chiến quen đánh địch ở miền Trung.

Đêm 20 – 5- 1954, Tiểu đoàn 227 tiếp nhận vị trí chiến đấu, bố trí Đại đội 9 ở Tri Chuật Thượng, Đại đội 120 ở Trà Châu Thượng, Đại đội 117 (mạnh) ở Trà Châu Hạ - là hai bên sườn đông, sườn tây núi Trà Châu; đại đội địa phương và một bộ phận nhỏ của D227 bố trí trên điểm cao núi Đông A tạo hình “cánh cung đang giương lên” đón đánh địch. Sở chỉ huy Tiểu đoàn 227 nằm giữa Đại đội 117 và Đại đội 120 ở khe Mường, có chùa Cây Thị (núi Trà Châu).

Cay cú, mờ sáng ngày 21 – 5 – 1954, giặc Pháp mở trận càn. Dân đang gặt lúa thấy máy bay “bà già” lượn vè vè… Bộ binh cánh chính là một tiểu đoàn Âu Phi từ Cõi ra đến Cẩm Du thì tách rẽ lên đỉnh núi dài hàng cây số (số còn lại đi tiếp về Tâng Lác) tiến xuống phía nam, đến núi Đông A thì bộ đội địa phương phát hiện xông lên đánh, co cụm mãi đến chiều mới rút. Quân địch đi tốp đầu bị ta đánh cắt đội hình, tránh đỉnh núi, tạt về sườn núi phía đông xuống phạm vi Đại đội 9 bị đánh bật trở lại điểm cao. Sau đó, số địch này không đi rìa núi mà đi từ đỉnh núi xuống, bất ngờ bắn trung liên vào phía sau chiến tuyến khu vực của Đại đội 117.

Rừng già Trà Châu còn hơi sương. Bộ đội chưa kịp ăn sáng. Ba chiến sĩ ta đặt trung liên ở gốc cây thị bắn địch xối xả, nòng súng đỏ rực như thanh thép trong lò, rồi các anh cũng hi sinh.

Cánh xe cóc thứ hai xuất hiện ở Khách Thôn (phía đông dãy núi đất) gồm 19 chiếc, chia làm 4 đoàn vòng sát vào Đại Kiện - khu vực Đại đội 120, dồn bộ đội ta về Trà Châu Thượng – khu vực Sở chỉ huy Tiểu đoàn 227. Bộ đội ta nằm vào thế gọng kìm. Điện thoại bị đứt, nên các đơn vị không liên lạc được. Trận chiến rất ác liệt. Mặc cho hỏa lực từ xe địch ở ngoài làng, cánh đồng bắn vào, trên đồi bắn xuống như mưa, chiến sĩ ta dựa vào từng gốc cây sắng, cây xà cừ, cây thị, cây mít,… cổ thụ dũng cảm xung kích, phản kích, đánh bật địch khỏi các cao điểm. Đại liên của ta chặn địch ngoài cánh đồng. Gần trưa, địch cho 4 máy bay B.26 đến ném bom tấn, bom napan xuống đội hình quân ta, trúng vào Sở chỉ huy Tiểu đoàn 227 nằm ở khe Mường… Địa hình biến đổi. Hố bom rộng khoan sâu, bạt hàng loạt gốc cổ thụ, đất khe trồi lên, sạt xuống, … vùi lấp hàng trăm cán bộ, chiến sĩ.

Từ xa, nghe tiếng súng dữ dội và thấy từng cột khói lửa cuộn lên, biết là chiến sự xảy ra, đồng chí Nguyễn Hòa là Trung đoàn phó E 48, nghĩ cách chi viện tốt nhất lúc này là hỏa lực, bèn lệnh anh em vác súng 12,7 ly, cối 82, chạy bộ tắt trên cánh đồng chiêm trũng, đến làng Đại Vượng và làng Tử Mặc trợ chiến từ xa, phát hỏa vào đội hình xe cóc và máy bay địch…

 Buổi chiều, tiếng súng thưa dần. Xe cóc chạy về Tâng. Bộ binh địch rút về Bình Lục.

Kết thúc trận càn, địch chết và bị thương hơn 300 tên, cháy 4 xe cóc, 1 Đacôta bị thương. Ta hy sinh và mất tích 175 người, bị thương 108 người và mất một số vũ khí.

Bộ đội bảo vệ được dân và làng xóm.

Công tác thương binh, tìm kiếm liệt sĩ được bộ đội, dân quân tiến hành ngay. Không ai nghĩ còn các chiến sĩ bị bom vùi lấp ở khe Mường.

Một tuần sau, mưa rất to nước ào xuống sườn núi khe Mường trôi ra hơn chục thi hài bộ đội. Và cứ thế, cứ thế, sau mỗi trận mưa…

Ông Trần Văn Khoản, nguyên Trung đội trưởng du kích xã Thanh Tâm nói: - Đến tháng 8 năm 1954, có 3 đồng chí bộ đội cấp trên về cùng du kích Trà Châu khai lòng khe núi bị bom lấp, tìm được rất nhiều thi hài bộ đội ta. Trong đó, có 3 thi hài ngồi tựa lưng vào thành khe: một đồng chí tay cầm súng ngắn, tay cầm ống nghe điện đài; một đồng chí đeo xà cột có phù hiệu chữ thập và một đồng chí đeo súng ngắn, được an táng linh cữu phủ quốc kỳ. Các liệt sĩ còn lại chúng tôi đào hố rộng chôn cất các anh.

 

Lễ tri ân

          61 năm qua, Tỉnh ủy Hà Nam và Thường vụ Huyện ủy Thanh Liêm đã xây dựng khe Mường thành Khu tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại núi Trà Châu, có chùa Cây Thị. Các ngày lễ Tết, tuần rằm, mồng một và ngày 19/4 âm lịch hằng năm (21 – 5 – 1954) nhân dân Trà Châu và nhân dân quanh vùng vẫn đến chùa Cây Thị dâng hương, cúng lễ cầu nguyện cho các liệt sĩ.

          Ngày 15 – 7 – 2015, nhân dân địa phương và các đoàn từ nhiều nơi về chùa Cây Thị ở khe Mường, núi Trà Châu, dự đàn lễ cầu mát, cầu siêu, phóng sinh cho hơn 200 liệt sĩ trận chiến đồng bằng năm xưa, trong không khí trang nghiêm thành kính, ngát thơm hương thị,… Rừng già cổ thụ đã bị đạn bom hủy diệt năm xưa thay vào đó là rừng cây mới. Đài liệt sĩ xã Thanh Tâm khang trang uy nghi, có hồ bán nguyệt.        Một quả thị nhỏ vàng tươi từ vòm cây xanh rớt nhẹ xuống hốc thân cây đại nằm ngang ngay lối vào cửa chùa… như minh chứng lòng thành.

Buổi chiều, kết thúc đàn lễ. Trời đang nắng, bỗng nổi gió, tối sầm. Bụi bốc mù mịt phố Cà, đang mở rộng thêm để cải tạo nơi đây thành Khu du lịch sinh thái lịch sử.  Mưa hoa lây phây trên nền nắng nhẹ…  

 
 


(Tham khảo Kỷ yếu Hội nghị gặp mặt các nhân chứng trong trận chiến đấu chống càn tại núi Chùa, xã Thanh Tâm, ngày 21/5/1954)
Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}