Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Ẩm thực:

 

Làng Lệ Mật với nghề bắt rắn

Vương Quốc Hoa | Thứ Bảy, 28/09/2013 05:35 GMT +7
Nghề bắt rắn đã góp một phần đáng kể trong thu nhập hàng ngày, có ý nghĩa thiết thực trong đời sống của mỗi gia đình Lệ Mật. Thỉnh thoảng bắt được con rắn đem bán là kiếm được tiền, một món tiền tuy không nhiều nhưng rất quý đối với người nông dân. Rắn cũng đã góp một phần khiêm tốn vào nhu cầu sống của người dân làng Lệ Mật.

 

JPEG - 49.7 kb

Bắt rắn

Trước khi đi bắt rắn, thông thường thì các thợ rắn phải có sự chuẩn bị công cụ và bắt giữ rắn, những thứ thuốc cần thiết để sơ cứu kịp thời nếu không may bị rắn độc cắn. Khác với nhiều ngành nghề khác, nghề bắt rắn của người dân làng Lệ Mật đòi hỏi phải có một sự chuẩn bị chu đáo về mặt tinh thần. Trong số các loài rắn có nhiều loài rất độc, chỉ cần một sơ suất nhỏ là phải trả giá đắt. Trên thực tế làng Lệ Mật cũng có nhiều thợ rắn bị rắn độc cắn chết. Trước tiên đối với những ai muốn trở thành thợ rắn là cần phải không sợ rắn. Sự nhút nhát sẽ làm cho những động tác bắt rắn trở nên run rẩy, chậm chạp, kém chính xác, đó chính là sơ hở để rắn có thể cắn người bắt rắn.

Đối với người Lệ Mật, thì nhiều người đã được thấy rắn từ khi còn nhỏ, được tiếp xúc với rắn từ rất sớm cho nên đa số họ , đặc biệt là các thợ săn, không hề sợ loài bò sát này.

Khi đã trở thành thợ bắt rắn chuyên nghiệp thì người thợ bắt rắn phải tháo vát, nhanh nhẹn, bình tĩnh. Khi bắt rắn, các động tác phải nhanh nhẹn, gọn, chính xác và dứt điểm, không để cho rắn có các phản ứng chống lại, đồng thời biết sơ cứu một cách nhanh nhất khi bị rắn cắn. Người thợ bắt rắn ở làng Lệ Mật thường chuẩn bị một số vị thuốc chữa rắn cần thiết khi đi bắt rắn như thuốc lào, quả chanh, cây móc sìu, cây mã đề...

Công cụ bắt rắn

Để có được rắn, phải có những công cụ cần thiết như: thuổng, xẻng, cuốc để đào hang rắn, chặn đầu rắn, một cái móc để khi nhìn thấy rắn ở trong hang thì móc chúng ra khỏi hang, hoặc giật rắn từ trên cây xuống, một cái lồng chứa sẵn hoặc một cái bao tải bằng vải khi bắt được rắn thì bỏ vào. Trong các dụng cụ trên thì cái móc là dụng cụ rất quan trọng với người thợ bắt rắn, nhờ có cái móc này mà người thợ có thể tiếp xúc được với rắn từ xa ở cự ly từ 1- 3 mét. Cấu tạo của móc bao gồm 2 bộ phận: phần móc sắt và vần cán gỗ. Móc được làm bằng sắt cong khoảng 1cm, dài 30cm, một đầu được tra vào cán, đầu còn lại uốn cong như lưỡi câu. Phần cán làm bằng gỗ, có đường kính khoảng 3cm, chiều dài tùy ý người sử dụng, có thể 2 hoặc 3m.

Tiến hành bắt rắn

Công việc đầu tiên đối với người thợ bắt rắn là phải biết được rắn ở đâu, tìm và phát hiện ra hang ổ nơi chúng trú ngụ. Việc này đối với người thợ rắn làng Lệ Mật thì không khó, người thợ hoàn toàn dựa vào kinh nghiệm. Thông thường thì người thợ thường tìm đến nơi kín, ít người lui tới, các loại động vật ít qua lại. Những nơi ẩm tối có khả năng rắn ẩn náu, đó là gầm cầu, bụi rậm, bờ cỏ, gò đống, hang chuột...

Một số dấu vết giúp phán đoán được những nơi có thể có rắn như vệt rắn bò, phân rắn, xác rắn. Vệt rắn bò là những dấu bụng của rắn in trên mặt đất nơi rắn bò qua. Lần theo dấu vết này, người thợ bắt rắn tìm đến hang ổ của chúng, cũng dựa vào vệt bò này mà người ta phán đoán rắn còn ở trong hang hốc hay đã bò ra ngoài. Việc xác định này giúp cho người thợ đỡ hao công một cách vô ích khi vất vả đào phải một cái hang mà không có rắn ở trong đó. Dựa vào vẩy bụng rắn bò xuôi vào hang mà không có dấu vẩy ngược lại là rắn đang ở trong hang, người thợ mới tiến hành đào. Còn nếu thấy có dấu vẩy bò ra ngoài mới hơn dấu vẩy bò vào trong thì người thợ thường không đào, vì rắn đã đi ra ngoài. Nếu hang có vết bò nhẵn, phân mới, khi đào thấy đất nhẵn thì chắc có rắn ở, còn nếu đào mà thấy đất không nhẵn, khô mốc thì rắn đã ở ngoài rồi, đào sẽ vô ích. Khi nhìn vào hang, người thợ bắt rắn lành nghề có thể đoán biết được có loại rắn gì ở trong đó. Nếu hang ẩm, đất dẻo là hang rắn cạp nong. Hang cao ráo, sạch sẽ là hang rắn hổ mang. Nhìn vào phân rắn, họ cũng biết được đó là phân của loại rắn gì. Rắn cạp nong thì phân gần miệng hang, phân màu đen, loãng, mùi rất hôi. Còn đối với rắn hổ mang thì ở sạch sẽ nên chúng thường thải phân ở xa miệng hang tới vài mét, phân cũng màu vàng đen nhưng đặc. Còn nếu phát hiện được xác rắn trong một bụi rậm thì chắc chắn có rắn luẩn quẩn ở đâu đó. Dựa vào những kinh nghiệm quý báu trên, người thợ dễ dàng tìm ra chúng mà bắt. Như vậy chuyến đi sẽ thành công rất cao đối với người thợ.

Người thợ săn bắt rắn có thể tìm thấy rắn ở trên cây (như rắn ráo, rắn lục), trong bụi rậm, nhưng thường thì chúng ẩn nấp ở dưới hang. Nếu thấy rắn ở trên cây, trong khe ngách hay hốc đá thì người thợ dùng cái móc, móc vào mình con rắn, giật từ trên cây xuống hoặc kéo từ trong hang hốc ra. Sau đó dùng thuổng chèn lên cổ rắn, rắn bị kẹp giữa mặt đất và cán thuổng sẽ không bò được nữa. Người thợ đưa tay tóm lấy đầu rắn bỏ vào lồng đã chuẩn bị sẵn.

Đối với các loài rắn độc, người thợ phải thật cẩn thận, dùng một tay còn lại vạch miệng rắn, dùng vật cứng luồn vào miệng rắn cạo hàm răng độc ở hàm trên, làm vô hiệu hóa vũ khí độc hại của chúng.

Nếu rắn ở dưới hang thì phải dùng thuổng để đào cho đến khi phát hiện ra rắn thì dùng móc kéo ra để bắt chúng. Việc bắt những loài rắn không độc thì không khó khăn lắm song đối với rắn độc thì đòi hỏi người thợ phải hết sức thận trọng nếu không phải trả giá đắt bằng cả tính mạng. Trừ một số loài rắn độc đã biết như rắn hổ mang, rắn lục, rắn cạp nong... thì người thợ phải biết phân biết phân biệt đâu là rắn lành rắn độc để bắt rắn.

Việc bắt rắn quan trọng là phải khống chế được đầu chúng, không cho nó ngóc đầu lên để cắn vào tay người bắt. Để khống chế đầu rắn thường có hai cách sau:

Thứ nhất: Phải chẹn đầu rắn, khi chẹn phải chẹn sát đầu, tốt nhất là chẹn ở phần giữa đầu và cổ ngay sau hai bên mang tai rắn. Nếu chẹn quá phần thân rắn có thể quay lại phản kháng cắn vào tay người bắt.

Thứ hai: Nắm đuôi rắn nhấc cao lên mặt đất để cho đầu rắn chúc xuống đất. Lúc này rắn ở trong tư thế treo lơ lửng, bị trọng lượng toàn thân kéo xuống, lại không có điểm tựa nên rắn không ngóc đầu lên được và người thợ sẽ bắt lấy bỏ vào lồng.

Một điều cấm kỵ trong khi bắt rắn là không được cầm nắm mình rắn vì như thế rắn dễ dàng quay lại cắn vào tay người bắt rắn. Khi đè, chẹn cần tránh gây tổn hại đến sức khỏe của rắn như vuốt, quay, làm như vậy rắn sẽ nhão xương sống, rắn sẽ không sống được lâu. Như vậy đòi hỏi người thợ bắt rắn phải có kỹ năng thành thạo, nhanh nhẹn, thận trọng và nhẹ nhàng. Việc bắt rắn như vậy là thành công.


Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}