Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Vật thể:

 

Làng xưa Kim Ngọc

Thứ Bảy, 09/11/2013 15:45 GMT +7
Kim Ngọc là địa danh xưa, nay thuộc phần đất xã Hàm Thắng (huyện Hàm Thuận Bắc). Tuy nhiên, làng thành lập năm nào thì không ai  rõ, bởi tất cả các tài liệu viết về Kim Ngọc đã  không còn qua nhiều năm chiến tranh.
Tương truyền: người đầu tiên khai phá vùng đất Kim Ngọc là cụ Hồ Miên Trường. Cụ được nhân dân tôn quý, xếp vào bậc “Tiền hiền”. Hiện nay mộ phần cụ vẫn còn trên đất làng Kim Ngọc. Nhưng rất tiếc không ai biết rõ cụ đến đây từ thời nào? Hậu duệ của cụ là ai? Tấm bia khắc chữ Hán trên mộ phần của cụ đã mất và được thay bằng những dòng chữ mới. Đứng bên mộ Tiền hiền, ông Nguyễn Văn Dũng (Trưởng Ban điều hành đình làng Kim Ngọc) nói: “Bây giờ, làng chúng tôi không còn cứ liệu rõ ràng để xác định mốc lịch sử khai sinh đất Kim Ngọc.”
 
 Người đời sau chỉ biết chung rằng cuối thế kỷ 17 và đầu thế kỷ 18, nhiều người từ miệt ngoài vào vùng Bình Thuận để tìm kế sinh sống. Làng Kim Ngọc nằm bên hữu ngạn sông Xoài Quỳ (đoạn trên của sông Phố Hài). Nơi có những vùng ruộng trũng, phù hợp để canh tác lúa nước. Ban đầu chỉ có vài hộ, về sau dân càng lúc càng đông hơn. Lúc ấy, để có đất sản xuất, người ta phải khai khẩn đất hoang. Từ vùng rừng rú hoang vu, các nhóm cư dân miền Trung vào đây lập nghiệp dần dần hình thành nên xóm nên làng, xung quanh là ruộng đồng canh tác nông nghiệp. Trong thời nhà Nguyễn, đập Ô Xuyên (từ Ma Lâm) dẫn nước tưới qua vùng Tầm Hưng, Kim Ngọc và Lại An, phần nào giúp cho sản xuất nông nghiệp nơi đây đỡ vất vả hơn những nơi khác. Ông Trần Văn Thanh (làng Kim Ngọc) kể: “Ban đầu ông bà tổ tiên chúng tôi trồng lúa nước, sau trồng thêm các loại hoa màu và rau củ để sinh sống”.
 
Nhằm tưởng nhớ công ơn của các bậc tiền nhân  lập làng cũng như thờ vị thần bảo hộ xứ sở, dân làng đã lập nên ngôi đình làng đầu tiên. Trước kia Đình làng Kim Ngọc tọa lạc trên đất Miễu Lân thuộc thôn Kim Bình (xã Hàm Thắng) ngày nay. Nhưng nơi đó, mùa mưa thường ngập lụt, việc đi lại cúng làng rất khó khăn, nên đến  khoảng giữa những năm 1880 -1890, cụ Nguyễn Tấn Đức (tộc họ Nguyễn) đã hiến một phần ruộng của mình lập đình làng mới. Phần đất ấy là nơi tọa lạc của Đình làng Kim Ngọc ngày nay.
 
Vào thời sơ khai, ở làng Kim Ngọc đã có đông người theo đạo Thiên Chúa, hình thành nên xứ đạo Kim Ngọc, có thánh đường sinh hoạt tôn giáo cho các tín hữu. Theo tài liệu của giáo hội địa phương, giáo xứ này được thành lập cách đây chừng 260 năm, được xem là một trong những xứ đạo có lịch sử lâu đời trên vùng đất Bình Thuận. Trong thời chiến tranh Việt – Pháp, hầu hết các linh mục bản xứ đều có tinh thần dân tộc, lên tiếng phản đối chính sách  xâm lược của thực dân Pháp, che chở, bảo vệ những người yêu nước và dân nghèo.
 
Dù trong hoàn cảnh nào, các tín hữu công giáo luôn sống hiền hòa trong khối đoàn kết lương giáo ở địa phương. Giáo dân Kim Ngọc chủ yếu làm nghề nông, một số ít buôn bán nhỏ. Đối với nghề nông, ở đây đã hình thành nên một vùng trồng rau xanh ổn định, cung cấp mặt hàng rau xanh cho các chợ ở Phan Thiết và Hàm Thuận Bắc. Thương hiệu rau xanh làng Kim Ngọc được nhiều nơi biết đến. Ông Lê Minh Cảnh, một người dân, cho biết: “Nghề trồng rau xanh không giàu, nhưng  thu nhập ổn định, con cái  được ăn học đến nơi đến chốn”.
 
 Ngày nay làng Kim Ngọc được tách thành hai thôn Kim Bình và Kim Ngọc thuộc xã Hàm Thắng. Cùng với nghề trồng lúa nước và trồng rau xanh truyền thống, nhiều hộ dân ở làng Kim Ngọc nay còn trồng cây thanh long – loại cây trồng đang thịnh, mang lại nguồn lợi kinh tế cao. Đất trồng thanh long chủ yếu tập trung ở khu vực Miễu Lân – Xoài Quỳ giáp với Lại An thượng.
 
Có đến đây, mới thấy hết sự đổi thay của làng quê một thời nghèo khó. Những vườn thanh long xanh mướt chạy dài tới tấp. Trên tuyến đường nối khu dân cư với quốc lộ 1, những ngôi nhà khang trang mọc lên trong sự phấn khởi của bao người. So với trước, cuộc sống của đại bộ phận nhân dân đã ổn định hơn nhiều. Kim Ngọc nay đã khoác lên mình chiếc áo mới đẹp hơn. Cảnh đói nghèo lùi vào dĩ vãng, chỉ còn trong chuyện kể về cảnh sống của thời xa xưa. Quê hương khởi sắc, ai cũng lấy làm mừng vui, phấn khởi.

 

Nguồn: BTO – Việt Quốc

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}