Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Mạn đàm:

 

Một số ý kiến về thơ Trại sáng tác khu vực Miền Trung

Mai Liễu (Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam) | Thứ Bảy, 05/10/2013 04:00 GMT +7
rại sáng tác đầu tiên do Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam tổ chức tại Tam Đảo năm 2013 (do Trung tâm sáng tạo VHNT của Bộ VHTT-DL hỗ trợ) có 7 tác giả thơ (thuộc 17 tỉnh khu vực Bắc Miền Trung).

 

Trong hơn 10 ngày tập trung, các tác giả hoàn thành việc chỉnh sửa 2 tập thơ dày dặn: Những tháng năm không lặp lại của Bùi Công Minh và Trong thì thầm của Đất của Phạm Minh Tâm; cùng với gần 100 sáng tác lẻ của các tác giả, trong đó hàng chục bài sáng tác mới.

Với sự trân trọng lao động nghệ thuật của các tác giả dự trại, tôi cố gắng đọc được nhiều sáng tác của anh chị em, xin có mấy nhận xét sau:

1. Điều nổi bật của Trại sáng tác này là đề tài các tác giả hướng tới hầu hết Tập trung phản ánh những xúc cảm, suy ngẫm khí thế hào hùng, sự hy sinh to lớn của dân tộc ta trong kháng chiến chống Mỹ, trong đó có cả sự trải nghiệm khắc nghiệt của cả một thế hế hệ thanh niên xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước mà nhiều tác giả cũng là người trong cuộc. Tôi nghĩ những tập bản thảo khi hoàn thành có thể dự thi cuộc thi Sáng tạc về đề tài cách mạng kháng chiến do Bộ Văn hóa – Thể thao – Du lịch phát động nhân kỷ niệm 70 năm thành lập nước, 85 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.
Ngoài ra, nhiều sáng tác của các tác giả còn phản ánh những tâm tư, những nỗi niềm của đông đảo quần chúng nhân dân sau chiến tranh, những cảnh đời sau hậu chiến, trong cuộc sống đời thường và niềm lạc quan vào tương lai đất nước do công cuộc đổi mới đem lại. Những đề tài về tình yêu, tình bạn, lòng nhân ái chưa bao giờ vắng bóng trong thơ. Trại sáng tác này cũng không ngoại lệ. Đặc biệt, tình yêu quê hương, đất nước với muôn sắc độ tình cảm cũng được các tác giả bộc lộ với non thiêng Tam Đảo vừa đa dạng, vừa ấn tượng.

2. Về bút pháp, các tác giả đều trung thành với bút pháp truyền thống. Các thể loại thơ truyền thống như lục bát, song thất lục bát, thơ 5 chữ, 7 chữ, thơ tự do có vần hoặc có nhịp điệu, tiết tấu đều được vận dụng khá thuần thục và điêu luyện. Dù viết theo bút pháp truyền thống, nhiều tác giả cũng cố gắng cách tân trong cách viết, không để vần điệu gò bó ý tưởng và cảm xúc; cố gắng lao động chữ nghĩa nhằm bộc lộc ý tưởng và cảm xúc vừa chân thật vừa thăng hoa. Nhiều bài thơ, câu thơ trở nên đa nghĩa và biến ảo.

Tùy bút Phong Châu của Bùi Công Minh mang cảm hướng lịch sử tráng liệt vẫn rất chân thật và gần gũi với chúng ta ngày nay qua hình ảnh các vua Hùng: đi với thần dân sống giữa thảo dân, nghe muôn tiếng dân gian khóc cười...

Trong cõi tâm linh nơi cửa Thiền, Hoàng Lệ Minh có những liên tưởng rất đời: Sân chùa ai khéo sắp bày/Vui chi tượng Phật giang tay múa xòe hay: Các vị La Hán ủ ê nét buồn... Tuy nhiên một số bài thơ dài của anh viết còn dễ dãi, chưa tìm được tiếng nói riêng cho mình.

Nặng nợ với đồng bào, đồng đội cùng đi qua cuộc chiến tranh, dù qua mấy chục năm Phạm Minh Tâm vẫn làm người đọc xúc động về tình nghĩa bạn bè, đồng đội trong chiến tranh.

Tàn đêm chiến tranh đứa còn tìm đứa mất
Sớm tối mày tao giờ kính cẩn cúi đầu
Đi hát khúc quân hành
Về chiêu hồn tử sỹ...
Và tình người sau trân chiến:
Dăm bảy tấm huân chương e ngại cài lên ngực
Chốn công đường đến trước, ngồi sau...

Thua thiệt chốn công đường là chuyện nhỏ, thua thiệt giữa đời thường vẫn phải nuốt cái đau, cái tủi, cái khổ, cái tráo trở mới là chuyện nhức nhối, buốt lạnh đời người... Thơ cần một sự cảnh báo, cảnh tỉnh lương tâm.

Cùng viết về chiến tranh, Đinh Ngọc Diệp cho người đọc một cảm nhận khác về sự hy sinh thầm lặng của người mẹ một thời là dân công hỏa tuyến – một vẻ đẹp khiêm nhường mà lớn lao làm sao: Nghìn cây số/ gánh gạo ra mặt trận/ Mẹ thu về trong gang tấc đòn tre...

Đức Tiến còn mãi trong mình ký ức về đồng đội một thời bom lửa: Bạn bây chừ đã thành hoa lá/ Nghĩa trang chiều/ trắng rợn/ giữa mông lung. Dù thơ anh không thiếu những giăng mắc tình người và tình đời viễn xứ. Anh tự nhận: Ta người mê muội sân si lắm/ Suối nước cam lộ rửa sạch băng.

nhưng chỉ cần nhìn ngắm một bông hoa thì ký ức lại dội về thì suối nước Cam lồ có cũng như không:

Ta về ôm khối tình si/ Còn em khép nửa làn mi khẽ cười...
Ý thơ không mới nhưng đó là tâm trạng thật của tác giả.

Nguyễn Văn Tám là một nhạc sĩ làm thơ. Tôi không biết giai điệu các nhạc phẩm của ông nhưng thơ ông có cái đẹp của một tấm lòng chân thành, giàu ân nghĩa với quê hương, với đồng đội, với đấng sinh thành; một tấm lòng đồng cảm, chia sẻ với những số phận không may mắn, oan nghiệt và cay đắng: Vừa như thoáng gặp ông gánh phân, khuân đất, trát tường/ Nhọc nhằn vác cây Thập tự chinh nghiệt oan đè nặng/ Những câu thơ đã làm nên ông, mơ hồ giữa hào quang và cay đắng... (Nhớ Phùng Quán).

Đến từ xứ Huế mộng mơ, tác giả nữ Từ Nguyễn đem đến Trại sáng tác một giọng thơ dịu dàng mà thấm thía đầy chất Huế: Núi ôi, gửi núi chút tình/ Là Sông Hương với Ngự Bình mang theo/ Một vầng trăng Huế riêng treo/ Soi đêm Bàn Thạch về trèo hái sao.

Bằng cảm nhận của trực giác, chị nói lên nét rất đặc trưng của Tam Đảo ngày xuân:

Ly cà phê sóng sánh giọt nâu
Em rót vào sương mờ đặc quánh

Để rồi:

Từ nơi ngọn cao vời phía Bắc
Nhớ Huế mình, sông núi dịu dàng thương.

Trên ngàn núi cao của đại ngàn hùng vĩ, chị nhận ra sự mong manh của kiếp người đồng thời cũng yêu hơn, tranâ trọng hơn những gì cuộc sống đang tồn tại quanh ta:

Một ngày 
Tôi nghe điều gì đang gõ cửa trái tim?
Có niềm xót xa vì những gì mong manh, bèo bọt
Hay một niềm nhớ âm thầm từ lời chim hót
Trong rạng rỡ bình mình?

Mỗi người một vẻ, một giọng điệu bộc bạch cảm xúc suy tư về cuộc sống, về quá khứ, hiện tại và mơ ước tương lai; về thiên nhiên và tình đời làm nên sự đa dạng về bút pháp trong thơ của Trại sáng tác khu vực Bắc miền Trung. Đóng góp của các tác giả cho thành công của trại sáng tác là rất đáng trân trọng.


Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}