Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Văn nghệ sỹ:

 

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Tuấn: Người 35 năm chụp ảnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Cao Minh | Thứ Bảy, 06/06/2015 03:31 GMT +7
Nói đến chiến thắng Điện Biên Phủ (7-5-1954 ), là nói tới Đại tướng Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp. Những nghệ sĩ nhiếp ảnh và một số nhà quay phim chính là những người đã lưu giữ hình ảnh vị Đại tướng huyền thoại Võ Nguyên Giáp cho hôm nay và mai sau.

Sau này, rất nhiều nghệ sĩ nhiếp ảnh đã chụp thành công hình tượng Đại tướng với muôn vẻ, trong công việc, trong chiến tranh và đời thường. Một nghệ sĩ nhiếp ảnh 35 năm mê mải chụp Đại tướng, chắc chắn ở Việt Nam duy nhất có Trần Tuấn, phóng viên ảnh của Thông tấn xã Việt Nam.

 

 Ông cho rằng được gần gũi và chụp Đại tướng những từng ấy năm là cơ may có một không hai, và cũng là cơ duyên hiếm có mà Đại tướng tạo nên. Thế nhưng, Trần Tuấn vẫn “ than thở” được gặp và chụp về Đại tướng hơi muộn, mãi sau khi chiến tranh đã kết thúc (1976 ).  Chàng trai trẻ phố Hàng Đào, Hà Nội Trần Tuấn sinh trong gia đình cán bộ đông con ( 5 anh em trai đều là bộ đội, một người liệt sĩ, một người thương binh); học xong khóa 1 về nhiếp ảnh về công tác tại Thông tấn xã Việt Nam năm 1968. Trần Tuấn được phân công làm phóng viên ảnh nhiều lĩnh vực như: nông nghiệp, văn hóa, xã hội, ngoại giao…Chiến dịch Tổng tấn công mùa xuân năm 1975, Trần Tuấn đi chiến dịch Hồ Chí Minh trong tổ tác chiến của Thông tấn xã, cùng các phóng viên Trần Mai Hưởng, Lâm Hồng Long, Hứa Kiểm…
 


Hai ảnh trên: Nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Tuấn với Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

 
Người nghệ sĩ nhiếp ảnh đã nghỉ công việc của nhà nước tâm sự: “ Tôi bị ông hút hồn từ lúc nào không biết. Thế là tôi say mê chụp ảnh ông, từ lúc ông còn làm việc đến lúc ông vẫn làm việc trong trạng thái nghỉ ngơi… Nhiều bức ảnh tưởng như ảnh kỷ niệm mà ban đầu nhiều người đến thăm ông, cả người trong nước và người nước ngoài yêu cầu tôi ghi lại với Đại tướng một tấm hình. Khi nhìn lại có cái gì đó nằm ngoài những bức ảnh, dường như có niềm vui, niềm hạnh phúc và cả sự mãn nguyện trên gương mặt những người trong ảnh. Và tôi chợt nhận ra rằng đó là lòng ngưỡng mộ, đó là tình yêu, đó là sự tôn thờ mà họ dành cho một vị tướng huyền thoại- một con người đại diện cho một dân tộc anh hùng giàu lòng vị tha, nhân ái đến vô cùng…”. Các phóng viên ảnh, nghệ sĩ nhiếp ảnh của Việt Nam ai chẳng từng  mơ ước được chụp về chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp; nhưng cơ duyên và may mắn chỉ dành cho một số người; và Trần Tuấn ý thức được điều đó. Vậy nhưng, mãi sau này, ngay cả trong giới nhiếp ảnh Việt Nam mới biết Trần Tuấn đã chụp Đại tướng lâu đến thế và nhiều ảnh đến thế về Đại tướng.

Nguyên do bắt đầu từ sau năm 1975, Trần Tuấn được cử ra xây dựng phân xã Thông tấn Thừa Thiên- Huế; cũng lần đầu tiên Trần Tuấn được chụp và tiếp cận với Đại tướng khi ông về thăm Huế những ngày sau giải phóng. Sau đó, năm 1976, Trần Tuấn được điều ra Bắc phục vụ tại Quảng Ninh ( theo dõi và chụp về thủy sản ). Trong năm đó Đại tướng có chuyến làm việc với Quảng Ninh, Trần Tuấn đi theo để chụp về Đại tướng những ngày ở Quảng Ninh. Không ngờ sau đó về Hà Nội, Đại tướng điện sang cho lãnh đạo Thông tấn xã Việt Nam yêu cầu từ đó Đại tướng đi đâu thì cử Trần Tuấn đi chụp ảnh. Ông Đỗ Phượng ( ủy viên trung ương, Tổng giám đốc TTX VN) khi ấy là Phó Tổng giám đốc đã “ cắm” Trần Tuấn đi riêng với Đại tướng theo hình thức gần như bí mật. Bởi, nếu công khai chắc chắn Trần Tuấn không thể có những 35 năm chụp về Đại tướng liên tục ( do những chuyển, hoán vị công tác thường tình của cơ quan TTX VN ). Bởi thế nên Trần Tuấn luôn biết ơn tầm nhìn xa, sự “ bao che” của ông Đỗ Phượng.


 


Đại tướng Võ Nguyên Giáp nghỉ ngơi tại Củ Chi (TPHCM).
 

Cũng lẽ đó, nhiều chuyến công tác chụp Đại tướng của Trần Tuấn cơ quan không ai biết, hoặc Trần Tuấn tìm cách nghỉ phép…Vừa hoàn cảnh của công việc, vừa là người khiêm nhường, kín tiếng; chỉ những năm gần đây chúng ta mới biết có một nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Tuấn đang sở hữu hàng nghìn hình ảnh hiếm có về Đại tướng Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp.

“ Tôi chụp ông với tình cảm của một người con đối với vị cha già kính yêu. Nhìn ông tôi cứ có cảm giác quá khứ vẫn ngưng đọng đâu đó quanh ông, hiện tại vẫn hiện hữu và tương lai luôn hiện lên trong nụ cười và trong ánh mắt vị tướng già… Những bức ảnh mà ông thích nhất là: Nằm võng ở Củ Chi, Nói chuyện ở Bắc Sơn, Nói chuyện ở cây đa Tân Trào, chụp chung với GS Trần Văn Giàu, với Thượng tướng Trần Văn Trà…”. Có một bức ảnh Đại tướng dặn đi dặn lại: “ Anh Tuấn chụp cho tôi ở góc này”. Bức ảnh đó chụp tại ngôi nhà Đại tướng ở, và cũng trở thành ngôi nhà huyền thoại 30 Hoàng Diệu, Hà Nội. Tấm ảnh đó Đại tướng quân phục chỉnh tề đang ngồi bắt chéo chân trên ghế, phía sau, trên tường là bức tranh đại bàng tung cánh trên bầu trời bao la; xế bên là khung ảnh Đại tướng thời trẻ với đầy đủ huân huy chương; bên dưới là hòn non bộ có tùng, trúc. Thế nhưng, khi Trần Tuấn chụp xong, Đại tướng ưng ý và bảo cất đi chưa đưa ra vội.

    Là người duy nhất được Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp đích thân gọi điện sang TTX VN yêu cầu đi chụp về mình; nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Tuấn luôn ý thức được trọng trách và vinh dự dành cho một phóng viên ảnh. Bởi vậy, bất cứ khi nào Đại tướng yêu cầu, người phóng viên- nghệ sĩ Trần Tuấn đều có mặt với túi máy trên vai. Thế nhưng, chắc hẳn chưa có một vị lãnh đạo nào luôn luôn quan tâm và lo lắng đến vậy cho người chụp ảnh về mình. Trần Tuấn kể, trong nhiều cuộc xuất hiện của Đại tướng trước công chúng, phóng viên ảnh có đến hàng trăm chen chúc, thậm chí tranh giành nhau góc chụp, chỗ đứng bấm máy.

Rất nhiều lần Đại tướng đi xuống chỗ Trần Tuấn và hỏi nhỏ: “ Anh Tuấn đã chụp được chưa?”. Và, câu chuyện sau mới thật cảm động, sâu sắc và đáng nhớ: Đó là chuyến đi công tác dài ngày ở miền Nam năm 1996. Khi đang ở Vũng Tàu, Trần Tuấn bị đau ruột thừa cấp, Đại tướng gọi bác sĩ riêng của ông tới khám, sau đó phải vào viện mổ và mất một tuần hồi phục. Chuyến công tác đó Đại tướng đợi Trần Tuấn bình phục mới tiếp tục. Khi về Hà Nội hai vợ chồng nghệ sĩ tới thăm Đại tướng, ông hỏi: “ Anh Tuấn, vết thương mổ ruột thừa thế nào rồi!”. Sau đó Đại tướng còn dặn nên ăn thứ này, kiêng thứ kia để tránh sẹo... Lúc ấy vợ Trần Tuấn mới biết, bởi nghệ sĩ cũng giấu không cho vợ hay.  Một con người vĩ đại toàn nhân loại và nhân dân kính trọng bởi những chiến công hiển hách và một bộ óc phi thường; con người ấy cũng vô cùng nhân hậu, bao dung và thật gần gũi, bình dị biết bao; con người ấy, ngoài Đại tướng Võ Nguyên Giáp, khó ai có thể có phẩm chất ấy.

 Rất nhiều phóng viên, nghệ sĩ nhiếp ảnh đã chụp thành công về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đặc biệt những giai đoạn trước cuộc cách mạng tháng Tám năm 1945 và trong kháng chiến chống Pháp. Những nghệ sĩ Hoàng Kim Đáng, Trần Hồng…đều có những tác phẩm ảnh thể hiện khá cô đọng hình ảnh và phẩm chất của một vị tướng huyền thoại của Việt Nam. Với hơn 40 năm trong nghề lại có tới hơn 35 năm chụp về Đại tướng, có thể khẳng định chắc chắn nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Tuấn đã rất thành công khi khai thác, phản ánh  mảng đời thường trong hoạt động của một vĩ nhân. Những tác phẩm ảnh của Trần Tuấn đã giúp chúng ta thấy được sự phi thường, cao cả, lớn lao của một nhân cách, một phẩm giá trong những hoạt động rất đỗi bình dị, bình thường…

 Với một “ kho” ảnh quý hiếm về Đại tướng, người nghệ sĩ Trần Tuấn đã nhiều khi muốn đưa những hình ảnh Đại tướng đến với đông đảo mọi người, qua triển lãm hoạc xuất bản sách ảnh…Song tới tận cuối năm 2010, Trần Tuấn mới được ông cho phép. Trần Tuấn đã mở triển lãm về Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở Dinh Độc Lập, TP Hồ Chí Minh vào cuối năm 2010 và nhiều tỉnh, thành phố khác trong cả nước. Năm 2011, ông ra mắt tiếp tập sách ảnh khổ lớn với tiêu đề: “ 101 khoảnh khắc về Đại tướng Võ Nguyên Giáp”, nhân Đại tướng ở tuổi 101. Khi con người vĩ đại và huyền thoại Võ Nguyên Giáp ra đi mãi mãi; trong đau đớn, tiếc thương, Trần Tuấn đã nhiều lần rơi lệ hoặc nuốt ngược nước mắt vào trong để vững tay máy ghi lại những bức ảnh giá trị, hiếm có về nhân dân tiễn đưa ông. Và, sau thời gian rất ngắn, tập sách ảnh quý “ Tướng Giáp trong lòng dân” của Trần Tuấn được ra mắt.

Gần hết quãng thời gian công tác chụp ảnh về vị Đại tướng huyền thoại Võ Nguyên Giáp của Việt Nam; nhưng vẫn hoàn thành các công tác được giao; và như chúng ta đều biết trong những hoàn cảnh, bối cảnh không phải bao giờ cũng thuận lợi của vị tướng vĩ đại…Trần Tuấn đã tự nguyện gắn đời cầm máy của mình vào hành trình hơn 35 năm cuối cuộc đời của một vĩ nhân nhiều sóng gió. Ngoài thành công qua những ảnh về vị Đại tướng huyền thoại đã lưu giữ; điều lớn nhất đối với người nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Tuấn, đó là: cốt cách, phẩm chất của một con người đặc biệt đã tỏa lan và được tiếp nhận, trong đó có Trần Tuấn./.
Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}