Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Sách:

 

Người Việt chiến đấu trên sông nước

Vũ Xuân Bân | Thứ Tư, 25/09/2013 07:06 GMT +7
“Quân thủy trong lịch sử chống ngoại xâm” do Nhà xuất bản Quân đội nhân dân vừa tái bản với nhiều nội dung mới được bổ sung, cập nhật. Đây là quyển sách đáng để đọc vì liên quan đến một trong những vấn đề “nóng” hiện nay là biển Đông và bảo vệ chủ quyền lãnh hải của đất nước. Việt Nam phải trở thành cường quốc biển mới có thể hy vọng bảo vệ, quản lý và khai thác hiệu quả hơn 3.000 Km bờ biển, hàng nghìn hải đảo và một vùng hải phận rất rộng.

 

JPEG - 12.2 kb
Sách "Quân thủy trong lịch sử chống ngoại xâm" vừa được tái bản

Đồng tác giả sách này là ba bạn học cũ, đồng môn Khoa Sử khóa 13 (1968-1972) Đại học Tổng hợp Hà Nội cũ nay là Đại học Xã hội & Nhân văn thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội là Nguyễn Việt, Vũ Minh Giang, Nguyễn Mạnh Hùng.

Trân trọng giở từng trang sách ra đọc, tôi không khỏi nhớ lại kỷ niệm xưa khi mới bước vào giảng đường đại học không phải ở Thủ đô Hà Nội mà ở nơi sơ tán trong rừng sâu tại xóm Trại Chuối, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên và sau đó phải đi sơ tán nhiều nơi khác để tránh bom đạn của giặc Mỹ. Khi đó, đất nước ta đang trải qua những ngày tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước ở vào thời kỳ gay go, ác liệt. Tại những nơi sơ tán, chúng tôi phải vừa lao động tạo dựng lán trại để học, nhiều hôm đói cơm, nhạt muối, không có đủ ghế ngồi, phải ngồi bệt xuống đất nghe giáo viên giảng bài, kê vở lên hai đầu gối để viết thay cho bàn học. Thế mà cách nay đã hơn 40 năm, năm 1972, không được một ngày ngơi nghỉ, các bạn Nguyễn Việt, Vũ Minh Giang, Nguyễn Mạnh Hùng là những sinh viên năm cuối Khoa Sử khóa 13 Đại học Tổng hợp Hà Nội đã lên đường tòng quân đều được điều về Quân chủng Hải quân. Tôi cùng nhiều bạn học ngày ấy được tuyển chọn làm phóng viên chiến trường của TTXVN chi viện cho miền Nam đang trong giai đoạn quyết liệt nhất và quyết định nhất. Các bạn đồng môn của chúng tôi học xong mỗi người một ngả tỏa đi khắp mọi nẻo đường đất nước, hoàn cảnh chiến tranh không kịp liên hoan chia tay. Đó là thế hệ Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc... “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước. Mà lòng phơi phới dậy tương lai...”. Gian khổ, vất vả là vậy nhưng chất lượng đào tạo nguồn nhân lực khi đó không hề suy giảm, không phải lăn tăn, trăn trở, bàn thảo “chất lượng” đào tạo như bây giờ là thời bình điều kiện giảng dạy và học tập, giao lưu hơn hẳn thời chiến tranh. Nhiều sinh viên đại học những năm ấy theo tiếng gọi chống Mỹ cứu nước, sẵn sàng gác bút nghiên, hăng hái tòng quân ra trận đã hy sinh, góp phần tạo “Dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỷ”, được Tổ quốc tôn vinh. Những người còn sống sau Đại thắng mùa xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, trở về tiếp tục công tác, học tập, nghiên cứu, góp phần dựng xây đất nước, trong đó không ít người đã thành danh. Minh chứng rõ nhất là ba bạn đồng môn của tôi đã sớm có tác phẩm đầu tay đề cập đến lịch sử Quân thủy là một trong những đề tài nghiên cứu còn mới mẻ ở ta. Có thể nói cho đến thời điểm này, tuy tái bản lần hai nhưng dường như đây vẫn là cuốn sách nghiên cứu chuyên khảo “độc nhất vô nhị” về “Quân thủy” ở nước ta, gắn với những kỷ niệm không thể nào quên của ba tác giả từng trong quân ngũ là lính Hải quân.

JPEG - 14.5 kb
Các tác giả biên soạn cuốn sách "Quân thủy trong lịch sử chống ngoại xâm" thời trẻ (năm 1972 khi bắt đầu viết sách), từ trái qua phải: Vũ Minh Giang, Nguyễn Việt, Nguyễn Mạnh Hùng

Thật đáng mừng và tự hào biết bao, trong những ngày đầu xuân này, khi đã rời công sở nhà nước về nghỉ hưu, tóc đã ngả màu “muối” nhiều hơn ”tiêu”, những bước đi không còn nhanh nhẹn, lật giở đọc từng trang sách “Quân thủy trong lịch sử chống ngoại xâm” càng khâm phục chí lớn của ba bạn đồng môn từ khi mới nhập lính hải quân đã bắt đầu phác thảo đề cương cuốn sách ngay từ ngày 5/8/1972, tức ngày truyền thống của Bộ đội Hải quân, khi mới đầu binh chỉ được ít ngày. Nhưng, do những khó khăn khách quan, cộng với những hạn chế của bản thân các tác giả lúc đó, phải mười năm sau, cũng vào dịp kỷ niệm Ngày truyền thống Hải quân, sau khi các bạn đều xuất ngũ về công tác tại các cơ quan nghiên cứu khoa học, giảng dạy đại học và báo chí quân đội, bản thảo mới được viết xong.

Cuốn sách in lần thứ nhất vào cuối năm 1982 với 11.000 bản. Đây là sách đầu tay của ba tác giả. Kể từ khi ra đời, sách nhận được nhiều đánh giá tích cực của các nhà nghiên cứu cả trong và ngoài quân đội, thậm chí cả ở nước ngoài. Và sau 30 năm, ba bạn đồng môn đã miệt mài công tác không những đã có nhiều cuốn sách, bài báo và công trình nghiên cứu khoa học ở nhiều lĩnh vực xã hội, nhân văn của riêng mình mà vẫn quan tâm sưu tầm, bổ sung thêm tư liệu, tái bản cuốn sách “Quân thủy trong lịch sử chống ngoại xâm” trong bối cảnh cả nước đang quan tâm bảo vệ chủ quyền biển đảo, nhất là đối với hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa.

JPEG - 24.2 kb
Hình ảnh minh họa trong cuốn sách mới được bổ sung

Sau xuất bản sách lần thứ nhất, trong thời gian khá dài học tập và nghiên cứu ở nước ngoài, tư liệu được các tác giả tiếp tục thu gom, trong đó đặc biệt được chú ý là tư liệu về tàu thuyền và các vũ khí liên quan. Đáng kể nhất là những hình vẽ quân tướng cùng vũ khí và tàu thuyền quân Nguyên thế kỷ XIII, khi tấn công Nhật Bản, những chiếc “hỏa hổ” người Nhật khai quật được còn khá nguyên vẹn, những súng pháo và tàu thuyền mới khai quật được ở Việt Nam và các nước láng giềng... Hiểu biết về địa danh, nơi diễn ra các trận đánh cũng có cụ thể và chi tiết hơn nhờ công tác nghiên cứu lịch sử ở các địa phương đã phát triển. Các tác giả đã có điều kiện đến tận nơi những địa danh: Bình Than, Vân Đồn, Rạch Gầm- Xoài Mút, Phú Xuân, Thị Nại... Thậm chí, trong cuộc khai quật khu mộ táng Động Xá (Hưng Yên) cùng các chuyên gia Đại học và Bảo tàng Quốc gia Úc, Tiến sĩ Nguyễn Việt đã trực tiếp khai quật phát hiện một phần chiếc thuyền gỗ cổ thời Đông Sơn có niên đại 2.100 năm cách ngày nay. Ông cũng đã phát hiện ra chứng tích gốm sứ Trại Yên Hưng, nơi Nguyên sử chép Ô Mã Nhi đánh vào trước một tuần diễn ra trận đánh cũng như xương cốt người có khả năng chết trong trận Bạch Đằng năm 1288. Thông tin tư liệu thu thập được ngày càng nhiều về các vấn đề các vấn đề liên quan đến chủ quyền vùng biển như hải đồ, sắc phong... đã được bổ sung dưới dạng các chú giải nhằm làm rõ, phong phú thêm tuyến mạch của cuốn sách “Quân thủy trong lịch sử chống ngoại xâm”.

Lần tái bản này, sách dày hơn 400 trang khổ giấy 14x21cm gồm 12 chương, bìa cứng, giấy trắng, trình bày đẹp và khoa học. Chương một giới thiệu khái quát lịch sử phát triển quân thủy thế giới cho đến thế kỷ XVIII. Chương hai trình bày cơ sở hình thành truyền thống thạo thủy chiến của dân tộc. Từ chương ba đến chương mười một trình bày sự phát triển của quân thủy qua ba mốc lớn. Ở mỗi mốc, đều gắng làm rõ hai nội dung: một là, tổ chức biên chế quân thủy và thuyền chiến trong khung cảnh chung của quân đội đương thời; hai là, vai trò của quân thủy trong chiến tranh chống ngoại xâm và vì sự tồn tại, phát triển của đất nước. Chương cuối cùng là kết luận.

Quân thủy Việt Nam có lịch sử rất lâu đời. Có thể nói, quá trình hình thành nhà nước Văn Lang từ ba- bốn nghìn năm trước đây cũng chính là quá trình hình thành những cơ sở vật chất đầu tiên của quân thủy cổ đại Việt Nam. Thuyền chiến khắc trên các trống đồng là hình tượng tiêu biểu cho quân thủy buổi bình minh đó. Vì vậy, lịch sử quân thủy cổ trung đại của nước ta còn là lịch sử của biết bao chiến công hiển hách, chói ngời tinh thần xả thân vì nước, dũng cảm hy sinh cũng như tài năng đánh thủy kiệt xuất của các thế hệ quân thủy Việt Nam. Phần lớn các chiến công oanh liệt trong lịch sử dân tộc ta đều gắn liền với thủy quân hoặc có phần đóng góp của thủy quân. Đó là những Bạch Đằng, Chương dương, Hàm Tử, Vân Đồn, là Rạch Gầm – Xoài Mút... Đất nước có sông ngòi dày dặc, có biển bạc bao la, lại có truyền thống yêu nước lâu đời, tất yếu lập nên nhiều võ công trên chiến trường sông biển, làm rạng rỡ non sống đất nước ta như Ngô Quyền, Lý Thường Kiệt, Trần quốc Tuấn, Nguyễn Huệ...

Đọc sách “Quân thủy trong lịch sử chống ngoại xâm” đã góp phần giúp chúng ta nhận biết rõ hơn bản chất và biểu hiện của truyền thống đánh thủy, càng tự hào một cách có cơ sở về tài thủy chiến của ông cha ta, về những tài năng xuất sắc cũng như những tấm gương chiến đấu hy sinh anh dũng trên chiến trường sông nước. Nhận thức đúng bản chất và biểu hiện của truyền thống đánh thủy, quy luật đánh thủy trong lịch sử, chúng ta cũng nhận ra những điểm mạnh, điểm yếu của những truyền thống và quy luật đó, cả trong quá khứ cũng như trong hiện tại, để phát huy, đồng thời khắc phục. Gạn lọc trong quá khứ những gì tinh túy nhất, hợp lý nhất với hiện tại là trách nhiệm của chúng ta, khiến cho cuộc sống hiện tại ngày càng đúng đắn hơn. Đó cũng chính là cách tốt nhất để giữ gìn truyền thống, làm cho nó luôn luôn có sức sống và ngày càng tươi tốt.

Đất nước ta đang đứng trước hai thử thách và một vấn đề lớn liên quan đến biển: Thứ nhất là đối phó với tác hại và tác lợi của biến đổi khí hậu dẫn đến mực nước biển dâng. Thứ hai là đối phó với những tranh chấp chủ quyền biển Đông. Trước hai thử thách nói trên, một vấn đề lớn đã cuốn hút trí tuệ và sức lực của cả dân tộc, đó là xây dựng, hoàn chỉnh thực hành Chiến lược biển. Việt Nam phải trở thành cường quốc biển mới có thể hy vọng bảo vệ, quản lý và khai thác hiệu quả hơn 3.000 Km bờ biển, hàng nghìn hải đảo và một vùng hải phận rất rộng. Hải quân nhân dân ta ngày nay ra đời trong những điều kiện lịch sử mới, ngày càng được xây dựng lớn mạnh, xứng đáng là lực lượng nòng cốt của chiến tranh nhân dân trên chiến trường sông biển của đất nước, sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu thắng lợi, bảo vệ vững chắc chủ quyền vùng biển yêu quý của Tổ quốc như Bác Hồ kính yêu đã dặn “Ngày trước ta chỉ có đêm và rừng, ngày nay ta có ngày, có trời, có biển. Bờ biển ta dài, tươi đẹp, ta phải biết giữ gìn lấy nó”.

Do đó, các tác giả hy vọng tái bản cuốn sách này sẽ góp một phần nhỏ vào việc tăng cường hiểu biết truyền thống sông nước và đánh giặc trên chiến trường sông biển của ông cha ta. Trên cơ sở đó lưu ý chúng ta phải quan tâm để ngày càng có nhiều công trình nghiên cứu hơn nữa về lịch sử tàu thuyền, sông nước, chủ quyền lãnh thổ, lãnh hải, tiếp tục góp phần vào công cuộc hoàn thiện và thực hành tốt Chiến lược Biển mà Đảng và Nhà nước đề ra trong thế kỷ 21.


Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}