Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Diễn đàn:

 

Nhà lao Tân Hiệp minh chứng lịch sử dân tộc

Thiên Di | Thứ Ba, 11/03/2014 03:40 GMT +7
Những nét đẹp về lịch sử văn hóa là nét đẹp trường tồn theo thời gian, kéo dài từ năm này qua năm khác, thập kỉ này qua thập kỉ khác, bước qua mỗi giai đoạn thăng trầm và biến cố của lịch sử thì những giá trị ấy cần được nâng cấp, gìn giữ, bảo tồn. Đó chính là minh chứng hào hùng của cả dân tộc qua những năm tháng khó khăn, là sự gian khổ và cũng tại nhà lao Tân Hiệp bao nhiêu con người đã vượt qua, đã vùng dậy, đứng lên.

  Nhà lao Tân Hiệp tọa lạc trên diện tích 46.520m2 tại ấp Tân Hiệp, xã Bình Trước, quận Đức Tu, tỉnh Biên Hòa, nay là đường Nguyễn Ái Quốc, phường Tân Tiến, Tp. Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai. Toàn bộ khu vực nhà tù nằm trên một khu đất cát hình chữ nhật, phía đông giáp cụm dân cư Tân Hiệp, phía tây giáp rạch Đồng Tràm, phía nam giáp đường xe lửa Bắc-Nam, phía bắc giáp Quốc lộ 1(hồi bấy giờ). Nhà lao Tân Hiệp đã được Bộ Văn hóa –Thông tin xếp hạng di tích lịch sử quốc gia theo quyết định số 275/QĐ-BT ngày 15/10/1994.

 
Di tích lịch sử Nhà lao Tân Hiệp

  Năm tháng xưa, nhà lao Tân Hiệp được gọi là Trung tâm cải huấn Tân Hiệp, xây dựng tại trí điểm quan trọng, nằm sát thị xã Biên Hòa, thuận lợi về giao thông, có đường bộ và đường sắt sát bên nên thuận lợi cho việc di chuyển tù nhân, và đây được xem là một trong 6 nhà tù lớn nhất Đông Nam Bộ. Để che đậy bộ mặt phản động, tránh sự phản ứng tố cáo của Ủy ban kiểm soát và giám sát quốc tế cũng như dư luận tiến bộ trong và ngoài nước, Mỹ-Diệm cải tên nhà tù Tân Hiệp thành cái tên “Trung tâm huấn chính Biên Hòa”. Nhưng thực chất đây là địa ngục trần gian. Theo nhiều nhân chứng lịch sử, từng là tù nhân bị giam giữ ở đây kể lại, hằng ngày những tên cai ngục dùng nhiều thủ đoạn thâm độc và dã man để tra tấn về thể xác và tinh thần tù chính trị, nhưng không thể khuất phục được ý chí chiến đấu kiên cường của những chiến sĩ cách mạng.

  “Nhà lao Tân Hiệp có 8 trại giam, trong đó có 5 trại giam những người tù cộng sản, người yêu nước. Xung quanh nhà tù được bao bọc bởi 4 lớp kẽm gai bùng nhùng với 9 lô cốt, 3 tháp canh cùng đội lính bảo vệ và hệ thống báo động tối tân. Nơi đây chính là phòng xét hỏi, tra tấn với những dụng cụ hiện đại bậc nhất thời bấy giờ. Chính quyền Ngô Đình Diệm đã bắt giam lại nhà lao Tân Hiệp 1.872 tù nhân, có 79 nữ, số đông là Đảng viên Cộng sản. Mỗi trại giam có diện tích gần 200m2 nhưng giam giữ từ 300 - 400 người, có lúc lên đến cả ngàn người. Ngày 02/12/1956, được sự nhất trí của liên Tỉnh ủy miền Đông, những chiến sĩ cộng sản trong nhà lao Tân hiệp dưới sự chỉ đạo của đồng chí Nguyễn Trọng Tâm, Phụ trách Đảng ủy nhà tù và một số đồng chí khác đã bất thần làm một cuộc phá xiềng tập thể giải thoát gần 500 đồng chí.Thời điểm nổ ra cuộc vượt ngục thì nhà lao được bao kín bằng hai lớp kẽm gai và một hệ thống 9 tháp canh lớn, mỗi tháp canh có 3 tên lính gác. Các tháp canh số 1, 3, 5, 7 được trang bị súng trung liên. Cổng trại giam bằng thép dày, rộng 4m, cao 2,4m. Cạnh cổng là đồn canh lớn và kho súng. Nơi đây thường xuyên có một tổ lính bảo an canh gác suốt ngày đêm. Khoảng 17g 45p cuộc nổi phá nhà tù Tân Hiệp bắt đầu. Sau khi tiếng kẻng của tên lính gác báo cho tù vào trại cũng là hiệu lệnh, 4 đội xung kích với khoảng 120 đồng chí đồng loạt xung phong đánh chiếm các mục tiêu. Khoảng 70 người nhằm kho súng phía trước trại ào tới. Tất cả đều tay không, xông vào đánh giáp lá cà với một trung đội địch, thu gần 50 khẩu súng, rồi bắn kiềm chế lô cốt số 1 và số 2 để cho các chiến sĩ tù chính trị thoát ra ngoài. Số người chạy ra ngoài cổng như làn sóng lớn, xô đổ cả cổng sắt vốn được làm rất chắc chắn. Sục sôi tiếng hô xung phong, tiếng bước chân rầm rập vượt qua cổng sắt, rồi băng qua Quốc lộ 1, vượt rạch Đồng Tràm tỏa về các hướng tìm cơ sở cách mạng và chiến khu. Trong những phút đầu, lực lượng xung kích của ta hoàn toàn làm chủ tình hình. Bị tấn công bất ngờ, địch trong nhà tù vô cùng hoảng hốt, chỉ lo bảo toàn tính mạng nên chưa có hành động chống trả. Theo chủ trương của Đảng ủy, ta không giết một tên lính nào nhằm hạn chế sự trả thù của chúng với những người còn lại. Hơn 15 phút sau, bọn địch trong nhà tù mới hoàn hồn, vội vã nổ súng truy đuổi. Súng trung liên ở các lô cốt bắn xối xả ra cổng nhà tù và hướng các tù nhân chính trị đang chạy. Dười làn đạn dày đặc của kẻ thù, nhiều đồng chí trúng đạn bị thương và hy sinh nằm rải rác trước cổng trại, ven bờ suối. Đồng chí Phan Văn Rô là chiến sĩ xung kích dũng cảm đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng; Nhà thơ, nhà báo, người Đảng viên Cộng sản Dương Tử Giang bị thương nặng, cố lết được đến bên bờ suối thì hy sinh, trên tay còn ôm chặt chiếc đàn ghi-ta, người bạn thân thiết và là vũ khí chiến đấu của anh suốt những năm tháng bị giam cầm trong ngục tù. Trong cuộc vượt ngục này địch đã bắn chết 22 đồng chí và bắn bị thương 6 đồng chí khác. Chúng ta thu được 53 súng, có 2 trung liên, đã giải thoát 462 tù nhân chính trị. Số cán bộ này sau đó về làm nòng cốt xây dựng Đảng ở các tỉnh thành, xây dựng lực lượng vũ trang ở miền Đông Nam Bộ, lập các Đại đội 250, 59, 80… và xây dựng một tiểu đoàn quân chủ lực của tỉnh Long An. Trong số đó, có người sau này trở thành Anh hùng LLVT nhân dân như bí thư Đảng ủy nhà tù Nguyễn Trọng Tâm, có người trở thành cán bộ lãnh đạo như ông Nguyễn Văn Thông, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Biên Hòa.” (theo ông Huỳnh Văn Tám).

 
Mô hình tra tấn ở Nhà lao Tân Hiệp

  Cuộc nổi dậy của những tù nhân chính trị thời bấy giờ chính là một nguồn động lực, là một bước nhảy, một bước tiến mới cho Cách mạng, thu về gần 50 khẩu súng đó chính là những thứ quý báu bổ sung cho phong trào Đồng Khởi. Và nhà lao Tân Hiệp cũng trở thành một di tích lịch sử cho sự đấu tranh, vùng lên, quyết tâm vượt khỏi lao tù để trở về với nhân dân tiếp tục cuộc đấu tranh.

  Niềm vui mới đây nhất của người dân Đồng Nai, người dân Đông Nam Bộ nói riêng và cả nước nói chung chính là hiện đã có 21 đơn vị, doanh nghiệp tham gia tài trợ cho dự án bảo tồn, tôn tạo di tích Nhà lao Tân Hiệp với tổng số tiền đăng ký tài trợ đến nay là trên 3,4 tỷ đồng. Do mức độ xuống cấp ngày càng nghiêm trọng của di tích, nên nhanh chóng triển khai trùng tu giai đoạn 1 của dự án, bao gồm: xây dựng miếu thờ liệt sĩ; tu bổ, tôn tạo kho súng, phòng ngủ của lính, đoạn nền móng trại giam tương ứng với số vốn hiện có. Thời gian triển khai giai đoạn 1 của dự án là cuối tháng 3-2014. Ngoài ra còn cần nhiều hơn nữa những đơn vị đưng ra hỗ trợ để bảo tồn di tích này.

  Nơi đó những con người của Đảng, của nhân dân đã đổ bao nhiêu máu và nước mắt, dù bị tra tấn dã man đủ mọi hình thức nhưng vẫn một mực kiên cường không khai một lời, giữ trọn lời thề với chính quyền ta đến phút cuối cùng. Thà hi sinh chứ không bán rẻ nhân cách, không bán rẻ đồng đội, đó chính là nét đẹp của những thế hệ trước. Việc giữ gìn, phát huy bảo tồn di tích lịch sử quốc gia nhà lao Tân Hiệp đó là điều tốt, nhằm phát huy giá trị văn hóa, lưu truyền mãi mãi những đời sau, để là tấm gương sáng, soi rọi đường cho thế hệ trẻ Việt Nam tiếp bước.
Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}