Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ
Thứ Năm, 21/01/2021 19:45

Văn nghệ sỹ:

 

Nhạc sĩ Hoàng Vân và "Hò kéo pháo"

Ngọc Anh | Thứ Tư, 09/10/2013 09:52 GMT +7
(Văn Hiến) - 58 năm đã trôi qua, nhưng mỗi lần nghe lại giai điệu trầm hùng trong bài hát “Hò kéo pháo”, nhạc sĩ Hoàng Vân lại trào dâng niềm cảm xúc Ông nhớ về Điện Biên một thời khói lửa, nhớ về những năm tháng hào hùng của dân tộc. Ngày ấy, tiếng “Hò dô…” đã trở thành điệp khúc bất tận khích lệ quân dân ta “đánh tan đồn thù”.

 

Ca khúc “Hò kéo pháo” ra đời trong hoàn cảnh khá đặc biệt. Khi đó, nhạc sĩ Hoàng Vân là một chàng trai Hà Nội ngoài 20 tuổi, được lên Điện Biên tham gia kháng chiến và công tác ở phòng chính trị Sư đoàn 312 với công việc viết bài cho bản tin của trung đoàn, sư đoàn, dẫn các văn nghệ sĩ đi thực tế sáng tác… Một lần, sư đoàn trưởng Lê Trọng Tấn giao cho Hoàng Vân nhiệm vụ làm biệt phái đi đón đoàn Tổng Cục Chính trị (trong đó có nhạc sĩ Đỗ Nhuận, Trần Ngọc Sương…). Trong chuyến đi thực tế cùng đoàn, Hoàng Vân quan sát, tiếp cận với cuộc sống và chiến đấu của nhân dân ta ở Điện Biên. Đặc biệt là hình ảnh các chiến sĩ, đồng đội của mình kéo những khẩu pháo khổng lồ dù “vai ướt đẫm sương đêm cùng mồ hôi” nhưng vẫn “nắm chắc tay không buông rời quyết tâm bảo vệ pháo”. Lúc đó, việc kéo pháo phải thực hiện trong hoàn cảnh bí mật để đưa pháo vào vị trí chiến thuật nhằm tấn công gây bất ngờ cho kẻ địch. Pháo thì to và nặng. Đẩy pháo lên đã khó, kéo pháo ra lại càng khó và đầy vất vả, gian khổ. Nguy hiểm hơn, kẻ địch thường xuyên nhả đạn, ném bom “hú hoạ” vào bất cứ chỗ nào gây lửa cháy làm hỏng kế hoạch của ta. Khó khăn là vậy, nhưng ý chí quyết tâm và tinh thần đoàn kết đã tạo nên nghị lực phi thường đối với các chiến sĩ pháo binh, giúp họ hoàn thành nhiệm vụ. Trước cảnh tượng lớn lao vĩ đại đó, Hoàng Vân cảm phục vô cùng.

Trở về Sư đoàn, hình ảnh người lính pháo binh luôn ẩn hiện tâm trí Hoàng Vân. Trong một đêm rất lạnh đầu năm 1954, nằm trong hầm cá nhân với “lá cây làm chiếu, manh áo phủ làm chăn”, ông thao thức không thể chợp mắt. Khoảng 2 giờ sáng, ông ra khỏi hầm. Khi đó, sương phủ mờ mịt, bỗng ông nghe thấy tiếng gà rừng gáy sáng. Ông miên man liên tưởng tới những điều mới mẻ và hi vọng một sự kiên mới sẽ đến. Âm vang tiếng gà trong buổi sớm ban mai chính là chất xúc tác tạo cảm hứng để ông gợi nhớ về những đêm ngày hành quân khắp miền Tây Bắc. Cảm xúc về những người chiến sĩ pháo binh bấy lâu chất chứa trong lòng đã thôi thúc ông cầm bút viết lời ca, nốt nhạc. Bắt đầu với tiếng hò dô… phảng phất âm điệu dân ca Thái: “Hò dô ta nào! Kéo pháo ta vượt qua đèo. Hò dô ta nào! Kéo pháo ta vượt qua núi. Dốc núi cao cao nhưng lòng quyết tâm còn cao hơn núi, vực sâu thăm thẳm vực nào sâu bằng chí căm thù. Kéo pháo ta lên trận địa đây vùi xác quân thù…”. Mỗi lời ca tựa như từng đợt, từng đợt các chiến sĩ bộ đội đang chung sức, chung lòng cùng khích lệ, động viên nhau đẩy pháo. Cái độc đáo của ca khúc chính là không chỉ ở lời ca mà cả nhạc điệu đều thể hiện được hành động, tư thế kéo pháo và cả cảm xúc của các chiến sĩ pháo binh đang dốc tâm, dốc sức đưa pháo vào trận địa với quyết tâm đánh tan kẻ thù xâm lược. Hai hôm sau, bài hát được in trên bích báo và anh em trong đơn vị đều muốn nghe ca khúc này. Trong tâm trạng phấn chấn, nhạc sĩ Hoàng Vân cầm ghi ta đệm nhạc và thể hiện ca khúc ngay tại chiến hào với tất cả tình cảm thân thương. Tay đàn đã ngưng mà lời ca còn như vang mãi hoà theo tiếng vỗ tay vang dội. Sự hi sinh, lòng quyết tâm chiến đấu và chiến thắng của bộ đội ta được động viên khích lệ và ca ngợi. Khắp mặt trận đều vang lên câu hát:“Hò dô ta nào kéo pháo ta vượt qua đèo. Hò dô ta nào kéo pháo ta vượt qua núi. Dù lửa nóng trong bom đạn bốc cháy xung quanh ta rồi. Nắm chắc tay không buông rời quyết tâm bảo vệ pháo. Kéo pháo lên trận địa của chúng ta tin chắc thắng ta tin tưởng ở trên. Tới đích rồi đồng chí chúng ta ơi mai đây nghe pháo gầm vang trời cùng bộ binh đánh tan đồn thù thề quyết tâm đánh tan đồn thù”. Bài hát được hai ca sĩ của Sư đoàn là Kim Ngọc và Thanh Phúc thể hiện tại Sở Chỉ huy của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Và “Hò kéo pháo” của Hoàng Vân được lan khắp chiến trường Điện Biên. Tại Đại hội liên hoan toàn quân năm 1954, ca khúc “Hò kéo pháo” được trao giải nhất và với ca khúc này nhạc sĩ Hoàng Vân đã được tặng thưởng Huân chương Chiến công. Sau này, khi nhạc sĩ Hoàng Vân tham dự các hội nghị quốc tế, bài “Hò kéo pháo” thường được giới thiệu với bạn bè thế giới và được đánh giá cao.

Hòa bình lập lại, nhạc sĩ Hoàng Vân được cử đi học tại Nhạc viện Bắc Kinh (Trung Quốc). Tốt nghiệp, ông về công tác tại Ðài Tiếng nói Việt Nam, Nhạc trưởng Ðoàn ca nhạc kiêm Chỉ đạo nghệ thuật, là uỷ viên Ban Chấp hành Hội Nhạc sĩ Việt Nam, là trưởng ban sáng tác thanh nhạc và công tác tại Hội cho đến năm 1996. Là một trong số các nhạc sĩ hiếm hoi thành công trên nhiều phương diện sáng tác, từ khí nhạc đến ca khúc cho người lớn, ca khúc thiếu nhi, ca khúc cho các ngành, ca khúc cho phim… nhạc sĩ Hoàng Vân đã có nhiều đóng góp quý báu cho nền nghệ thuật âm nhạc nước nhà và ông đã vinh dự được nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 2000.

Bao năm trôi qua, giờ đây mái tóc nhạc sĩ Hoàng Vân đã ngả màu sương khói. Ở cái tuổi ngoài 80, ông vẫn ra sức sáng tạo nghệ thuật, say mê viết thư pháp, chơi đồ cổ và đọc sách. Cuộc sống dường như đã tĩnh tại với người nghệ sĩ tài hoa, nhưng những lúc nhớ về kỉ niệm xưa, lòng ông lại nao nao với những hình ảnh về mảnh đất Điện Biên một thời để nhớ. Nhớ ơn vùng đất này, cách đây mấy năm, ông đã sáng tác “Đại hợp xướng Điện Biên Phủ”, một tác phẩm khí nhạc đồ sộ dài 4 chương viết cho hợp xướng và dàn nhạc, mà mất hơn 10 năm ông mới hoàn thành trọn vẹn. Những ngày tháng năm này, khi khắp cả nước đều hướng về ngày kỉ niệm 58 năm chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử (7/5/1954 – 7/5/2012), khi bản mường Điện Biên âm vang điệu múa xoè hoa hoà trong câu hát “Inh lả ơi… sao noọng ơi…” tưng bừng ngày hội, cũng là lúc lòng nhạc sĩ Hoàng Vân lại dâng trào cảm xúc về mảnh đất thân thương sâu nặng ân tình đã tạo nên tên tuổi và sự nghiệp của đời ông.

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=Aim2PEAKUfQ
 
Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}