Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Bài viết:

 

Phố Hàng Điếu

Đông Tác | Thứ Tư, 29/10/2014 13:18 GMT +7
Phố Hàng Điếu dài 276m, nối phố Hàng Gà, cắt ngang phố Bát Đàn và phố Hàng Nón rồi kết thúc ở quảng trường Chợ Hàng Da, tại nơi tiếp giáp phố Đường Thành. Đây nguyên là đất thôn Yên Nội, tổng Tiền Túc (sau đổi là Thuận Mỹ), huyện Thọ Xương, thành Thăng Long, nay thuộc phường Cửa Đông, quận Hoàn Kiếm, tp Hà Nội.
 
Thời Pháp thuộc, phố Hàng Điếu gọi là Rue des Pipes
 
Đoạn phía bắc, từ Hàng Gà đến đến phố Bát Đàn, cho tới thập kỷ 1940 dân chúng vẫn quen gọi là phố Nhà Hoả (còn phố Nhà Hoả hiện nay thì gọi là ngõ Nhà Hoả), vì trong khu vực đó có đền thờ Hỏa Thần (nay lối vào ở số 30 Hàng Điếu). Đền thờ Hoả thần tức Ngũ hiển hoa quang đại đế, được coi là có uy lực trừ hoả hoạn. Trong đền có treo một quả chuông lớn dùng để báo cháy và tấm bia Hoả thần miếu bi ký (Bài ký miếu thần Lửa) do Vũ Tông Phan soạn năm 1841 [1].
 
Đoạn dưới của phố Hàng Điếu ngày trước chuyên bán các loại điếu hút thuốc lào như điếu ống bịt bạc, bịt vàng, điếu bát, điếu cày. Bát điếu được bày bán nhiều ở bên phố Bát Đàn; còn xe điếu bằng trúc chỉ thấy bày bán ở các chợ. Dần dần về sau điếu không phải là mặt hàng nuôi sống được khi giá thuê nhà và thuế môn bài tăng cao, cho nên một nhà đã chuyển sang bán thuốc lào Vĩnh Bảo, còn một nhà làm thêm cả nghề hàn gắn những đồ sứ cổ sứt mẻ và bịt bạc ấm, chén, bát, đĩa, nậm rượu.
 
Phố Hàng Điếu vốn có nghề làm và bán đồ da. Bên số lẻ cuối phố từ chỗ giáp ngõ Yên Thái đến Hàng Nón san sát cửa hàng bán giày dép bằng da và guốc gỗ. Cùng là đồ da, Hàng Điếu khác với bên Hà Trung. Thợ bên Hà Trung làm yên ngựa, cặp sách, đồ dùng khác bằng da tây cứng; thợ Hàng Điếu làm giày dép kiểu cổ thông thường bằng da thuộc sơ sài, dép quai ngang, giày da lợn..., sau người ta buôn thêm cả guốc gỗ sơn [2].
 
Hút thuốc lào bằng điếu bát. Bưu ảnh Pháp đầu TK20
 
Phố này còn có những cửa hiệu thuộc da của người Hoa như Đông Hòa, Mậu Xương… xen vào đó là vài hiệu thuốc đông y. Có hai hiệu bán sách kiêm xuất bản là Nhật Nam thư quán và Mai Lĩnh. Nhật Nam in các sách tiểu thuyết lịch sử một thời được hâm mộ của Nguyễn Tử Siêu như Việt-Thanh chiến sử, Hai Bà đánh giặc, Vua Bà Triệu Ẩu… Mai Lĩnh in các sách văn học, sử học, y học dân tộc...; các tác giả in sách ở NXB này có Ngô Tất Tố, Vũ Trọng Phụng, Nguyễn Tuân…
 
Thời Pháp thuộc, phố được gọi là Rue des Pipes (dịch đúng tên phố Hàng Điếu). Từ 1945 chính thức đặt lại tên cũ.
 
Trong những ngày bùng nổ cuộc kháng chiến chống Pháp vào cuối tháng 12-1946, Hàng Điếu là tuyến đầu của giao tranh ở Hà Nội.
 
Hòa bình trở lại, từ năm 1955, các nhà làm hàng da ở Hàng Điếu tìm ra cách xẻ lốp xe ô tô cũ khâu thành gầu, chậu, thùng và dép lốp, cắt săm xe làm dây thun buộc hàng… Đôi ba nhà còn giữ nghề da nhưng chủ yếu là vá chữa hàng da và đóng dép xăng-đan.
 
 

Bánh trôi nóng quán Điệp Béo
 
Càng ngày phố Hàng Điếu càng thay đổi nhiều; hiện nay chủ yếu bán chăn, đệm, quần áo. Một số nhà thì bán chè mạn, ô mai và bánh cốm, bánh xu xê, kẹo, mứt sen... phục vụ đám cưới. Ngoài bánh trôi nóng ở quán xôi chè Điệp Béo còn có nhiều món ngon khác như cháo lươn, miến cua, bún bò, bánh mì bít-tết, nước mía, chè thập cẩm...
_________________
[1] Bài ký cho biết đền được lập từ năm Minh Mạng thứ 19 (1838), năm Thiệu Trị thứ nhất (1841) mới mở rộng.
 
[2] Trước kia, đến ngày phiên chợ Hàng Da, người ngoại thành mang da sống vào bán, da còn tươi hoặc đã phơi khô qua loa. Mấy cửa hàng giày dép mua da sống về, đem ngâm vôi trong những chiếc bể xây ở sân sau. Da thuộc sơ sài bằng phèn chua và vỏ sú rồi phơi khô, cán cho mềm. Hồi đầu thế kỷ 20, dân ta còn đi dày da lộn, đóng đanh tre.
 
Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}