Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Bài viết:

 

Phố Hàng Gai

Đông Tỉnh | Thứ Năm, 25/09/2014 14:47 GMT +7
Phố Hàng Gai dài 250 mét, đầu phố cách hồ Hoàn Kiếm chỉ vài chục bước. Phía đông giáp ngã tư Hàng Đào - Lê Thái Tổ và nối với phố Cầu Gỗ (chỗ Quảng trường Đông kinh nghĩa thục). Phía tây giáp ngã tư Hàng Hòm - Hàng Trống và nối với phố Hàng Bông. Còn đoạn giữa đi ngang qua phố Lương Văn Can và cắt đuôi phố Tố Tịch.
 
Ngã ba Hàng Gai - Tố Tịch. Photo NCCong ©2013
 
Phố Hàng Gai từ đầu TK 21 đã trở thành một trong những trung tâm thương mại sầm uất bậc nhất Hà Nội. Khách quốc tế có dịp đến thăm Hà Nội cũng thường ghé chơi nơi chốn được coi là phố tơ lụa mới nổi lên thay chân Hàng Đào. Phố hiện nay có tới hơn trăm cửa hàng, trong đó gần hết đều kinh doanh tơ lụa hoặc hàng hóa và dịch vụ gắn với tơ lụa.
 

 

Một dãy cửa hàng tơ lụa ở cuối phố Hàng Gai bên số chẵn. ©NCCong 2013
 
Bên cạnh lụa Hà Đông mịn màng đẹp đẽ, khách đến đây dễ ghi nhớ và quyến luyến một không gian phảng phất nét phố Hà Nội thanh lịch với những nếp nhà nhỏ nhắn và dáng dâp truyền thống đan xen hiện đại. Đi dọc phố Hàng Gai ta sẽ bắt gặp biển hiệu của các gia đình kinh doanh tơ lụa lâu đời. Hiệu Tân Mỹ người gốc Hà Đông, đã có ba thế hệ nối tiếp nhau làm nghề thêu ren. Hiệu Cự Long, Cự Thành xuất xứ từ làng Cự Đà với truyền thống dệt kim. Hiệu Phúc Thịnh vẫn còn hai chữ P và T lồng vào nhau, hiệu Đức Lợi…
 
Xưa kia Hàng Gai từng là một khúc giữa của con đường quan đi từ bến sông Nhị Hà đến Cửa Nam của Hoàng thành. Phố nằm trên đất thôn cũ Cổ Vũ. Những di tích thời ấy sau mất dần hoặc bị lấn chiếm, nay chỉ còn lại một ngôi đình nhỏ ở 85 Hàng Gai với cây đa cổ thụ trước cửa, che mát cả lòng đường. Đình Cổ Vũ thờ Bạch Mã và Linh Lang, cũng là hai vị thần của nhiều thôn khác ở Thăng Long.
 

 

 
Thợ tiện gỗ cuối TK 19 (Tourneur sur bois). Bưu ảnh Pháp
 
Trong phố trước kia xây toàn những ngôi nhà cổ một tầng, hoặc có gác thì cũng là gác xép gọi là kiểu “chồng diêm”, không có cửa sổ hoặc chỉ trổ một cửa sổ nhỏ trông xuống đường. Mặt ngoài nhà đóng cửa lùa, che mành mành, nhô ra thụt vào vỉa hè. Nhà thường hẹp bề mặt nhưng ăn sâu vào trong, chia thành nhiều lớp, cách nhau bằng những khoảng sân vuông. Lớp trong đôi khi có nhà gác, vườn hoa cây cảnh, cổng sau thông ra ngõ hoặc phố khác. Chẳng hạn nhà số 7 thông với đường Bờ Hồ, nhà số 63 cổng sau là ngõ Hàng Hành, nhà số 80-82 có lối ra ngõ Hàng Chỉ.
 
Thời xưa, đoạn từ Hàng Đào đến Tố Tịch gọi là phố Hàng Tiện vì người làng Nhị Khê (Thường Tín, Hà Đông) đã mang nghề tiện gỗ ra đây lập nghiệp. Những chiếc máy tiện lúc đó hoạt động bằng sức đạp của đôi chân, mãi sau này mới có sức điện thay thế. Sản phẩm làm ra là những chiếc mâm gỗ, ống hương, bàn tròn, đài rượu, song cửa....
 
Cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, cánh thợ tiện gỗ và làm thừng gai ở phố này đã dần dà phải nhường chỗ cho những nhà giầu dám bỏ vốn vào nghề in sách mộc bản và nghề buôn tơ lụa. Dân làng Liễu Tràng tỉnh Hải Dương mang nghề khắc gỗ ván in ra Hàng Gai cùng nhau lập những xưởng in. Các nhà xuất bản như Tự văn đường tàng bản, Quán văn đường tàng bản đã ra đời ở đây…
 
Đoạn còn lại từ phố Tố Tịch đến phố Đường Thành lại chuyên bán dây đai, dây thừng bằng gai nên có tên là phố Hàng Gai. Đây cũng là nơi bán các đồ chơi của con trẻ làm bằng giấy vào dịp Tết Trung thu.
 

 
Đồ chơi bán trên phố Hàng Gai. Trung thu năm 1905
 
Sau khi Pháp chiếm Hà Thành lần thứ hai vào năm 1882, dân ở các phố quanh Hồ Gươm đóng cửa di tản về quê. Chính quyền thực dân đóng trụ sở hành chính tạm ở đình chùa và các nhà vắng chủ. Ở phố Hàng Gai, ngôi nhà số 80-82 ngày nay thành tòa Công sứ của Bonnal. Các nhân viên Pháp và người Nam Kỳ theo ra ở quanh đó. Nha kinh lược sứ của Nguyễn Trọng Hợp ở số nhà 79.
 
Rồi những nhà in như Đông Kinh ở số 82, Ngô Tử Hạ ở số 101 đã trang bị công nghệ mới, in sách quốc ngữ bằng chữ đúc, vừa nhanh vừa rẻ hơn cách in bằng bản khắc gỗ. Đây cũng là cái nôi của nhiều tờ báo: Hữu Thanh, Khai Hoá, Khoa Học, Đông Pháp…

10-10-1954: Phố Hàng Gai chờ đón đoàn quân giải phóng
 
Thời trước, dọc Hàng Gai còn có đường xe điện sạch sẽ với các tuyến Bờ Hồ - Cầu Giấy và Bờ Hồ - Hà Đông. Trải qua cuộc Cãch mạng 1945 và kháng chiến chống Pháp, phố vẫn làm ăn phát đạt vì không bị tàn phá gì đáng kể.
 
Từ khoảng năm 1960, người phố Hàng Gai đa số đi làm ở công sở, các chủ cửa hàng thì vào công ty hợp doanh, kiểu buôn bán tư thương bị coi thường. Lúc ấy mọi nhu cầu mua sắm của người dân hầu như do 4 cửa hàng quốc doanh nằm trên phố cung cấp. Những năm tháng này cũng có một vài hợp tác xã và cửa hàng tư nhân được nhiều người Hà Nội nhớ đến như hiệu ảnh Tam Anh, Núi Điện, HTX khắc dấu Tinh Hoa, quán cà phê Giảng.
 
Sang thế kỷ 21 các hộ ở đây không chỉ kinh doanh những đồ tơ lụa may sẵn mà đã có những mặt hàng mang nét riêng cho mình. Cự Thành chuyên về vải, Hoa Silk chuyên về khăn lụa, Kelly Silk chuyên may đo nóng, Khai Silk luôn hấp dẫn bởi những thiết kế Âu hóa trên nền chất liệu Á Đông… và De Maison với biểu tượng thuyền buồm luôn dành tặng cho thượng khách những phụ kiện trang phục hay quà lưu niệm thật ấn tượng bất ngờ./.
Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}