Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Bài viết:

 

Phố Lý Quốc Sư

Đông Tác | Chủ Nhật, 26/10/2014 09:27 GMT +7
Phố Lý Quốc Sư dài 244m, đi từ ngã tư Hàng Bông—Hàng Mành đến ngã tư Nhà Thờ—Nhà Chung, nay thuộc quận Hoàn Kiếm, tp Hà Nội. Từ đầu thế kỷ XIX đây đã là một phố phủ, rồi phố huyện, lúc nào cũng dập dìu xe ngựa (thơ Bà huyện Thanh Quan). Tương truyền nữ sĩ Hồ Xuân Hương từng mở một ngôi hàng nước ở đây để thử tài thiên hạ.
 

 

Ngã ba Lý Quốc Sư - Ấu Triệu
 
Năm Minh Mạng thứ 14, Phủ lỵ huyện Thọ Xương từ thôn Văn Hương đã chuyển tới đây và tồn tại cho tới khi thực dân Pháp chiếm Hà Nội, giải thể huyện Thọ Xương, cho nên sau mới có các tên như phố Phủ Doãn, Ngõ Thọ Xương và Ngõ Huyện. Tên phố Lý Quốc Sư được đặt từ 1945.
 
Đền Phù Ủng, 25 Lý Quốc Sư

Đầu phố Lý Quốc Sư có một ngôi đền cổ ở số nhà 25. Đây là nơi thờ vọng Phạm Ngũ Lão, người anh hùng làng Phù Ủng, do chính dân làng này di cư lên Thăng Long dựng nên từ thế kỷ XIX. Đền này cũng từng bị quân Pháp phá hoại năm 1947, được sửa lại năm 1949.
 
Cổng chùa Lý Triều Quốc Sư. Photo ©NCCong 1-2012
 
Tên phố Lý Quốc Sư bắt nguồn từ ngôi chùa Lý Triều Quốc Sư nay tọa lạc ở số 50, quãng giữa hai phố Ngõ Huyện và Ấu Triệu, rất gần Nhà thờ Lớn và chùa Bà Đá. Theo nhiều tư liệu, chùa trước kia vốn là một ngôi đền thuộc thôn Tiên Thị, tổng Tiên Túc, huyện Thọ Xương. Chùa được lập vào năm 1131 theo lệnh của Vua Lý Thần Tông và mang tên Lý Triều Quốc Sư, tức “quốc sư triều nhà Lý”, là tước hiệu của thiền sư Minh Không (1066 - 1141), còn được coi là tổ sư nghề đúc đồng.
 
Cuối thế kỷ 19, Nhà thờ Lớn đã được xây trên nền chùa Báo Thiên cũ ở phía tây-nam ngôi đền. Và rồi dưới sự cai trị của thực dân Pháp, phần lớn khu vực quanh đây đã trở thành những cơ sở của giáo dân Hà Nội.
 
Thời Pháp thuộc, đây gọi là phố Rue Lamblot. Bên dãy số chẵn, nhà 24-26 vào những năm 1920 là trường tư thục Trung Bắc do nhà báo Nguyễn Văn Vĩnh sáng lập. Bị Pháp o ép, phá sản, ông Vĩnh bán lại cho ông Ngô Tử Hạ chuyển nhà in từ Hàng Gai về đây [1]. Nhà in tồn tại mãi tới năm 1955 thì hợp doanh thành Công ty in Thống nhất.
 
 
Nhà in Ngô Tử Hạ thời Pháp thuộc, nay là Cty in Thống Nhất, 24-26 Lý Quốc Sư

Cũng trong thời kỳ này, bên dãy số lẻ có nhà Tân Việt ở số 29, nơi đã xuất bản sách triết học của Nguyễn Đình Thi, sách dịch các tác phẩm văn học Trung Quốc của Nhượng Tống và các đặc san với bài của Trương Tửu, Nguyễn Tuân, Đinh Hùng, Phiêu Linh Nguyễn Đức Chính…
 
Sau này cửa hàng ăn Nguyên Sinh từ phố Thuốc Bắc chuyển về số 17, còn số 43 là nơi ở từ lâu lắm rồi của nhà thơ Hoàng Cầm. Trưa ngày 6/10/1972, máy bay Mỹ đã bắn tên lửa xuống các nhà số 37, 39B, sát hại nhiều người dân. Ngay sau đó, ở bức tường trước ngôi nhà 39B có đặt tấm bảng ghi lại tội ác này.
__________________________
[1] Ngô Tử Hạ (1882-1973), quê ở Qui Hậu, Kim Sơn, Ninh Bình, rời quê hương nghèo đói lên Hà Nội lập nghiệp, làm thợ cho nhà in IDEO của Pháp từ năm 1898. Năm 1907, ông trở thành tư sản dân tộc có 2 nhà in riêng ở Hà Nội và Huế. Sau đó ông còn là chủ nhiệm báo Đông Thanh và tham gia trị sự báo Nam Phong. Là người công giáo nhưng Ngô Tử Hạ rất căm ghét thực dân Pháp và thường giao hảo với những chí sĩ yêu nước như Huỳnh Thúc Kháng, Nguyễn Văn Tố, Bùi Bằng Đoàn v.v... Năm 1946 ông được bầu là ủy viên Ban thường trực của Quốc hội khóa I nước VNDCCH và là đại biểu cao tuổi nhất./.
Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}