Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Bài viết:

 

Phố Nguyễn Thiện Thuật

Đông Tỉnh | Chủ Nhật, 01/03/2015 01:26 GMT +7
Phố Nguyễn Thiện Thuật nay thuộc phường Đồng Xuân, quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội; cách Hồ Gươm chừng 900m về phía bắc. Phố dài 216m, phía bắc giáp ngã tư Hàng Khoai—Nguyễn Thiệp, phía nam giáp ngã tư Hàng Chiếu—Hàng Giày, phía tây giáp chợ Đồng Xuân, đoạn giữa lần lượt đi ngang qua các đầu phố Cao Thắng, Cầu Đông và Thanh Hà. Điểm dừng xe bus gần nhất: đoạn giữa phố Trần Nhật Duật (tuyến 04, 08, 11, 18, 23, 31, 34, 36, 40) và đoạn cuối phố Hàng Lược (31).
 

Chung cư ở góc phố Cao Thắng—Nguyễn Thiện Thuật. Photo Panoramio
 
Quá khứ
 
Phố Nguyễn Thiện Thuật vốn ở trên đất thôn Tiền Trung, tổng Hậu Túc, huyện Thọ Xương cũ. Đoạn giữa phố nay có chợ búa, các chung cư và trường học đông đúc nhưng trước kia từng là con hồ Đồng Xuân, bị lấp vào cuối thế kỷ 19. Năm 1892, hãng buôn vải sợi Bourgouin-Meiffre được phép đến nơi đây xây dựng một xí nghiệp sản xuất sợi bông, dân gọi là nhà máy Bắc Qua. Năm 1918, xí nghiệp này bị sáp nhập vào nhà máy dệt Nam Định, xưởng và nhà kho bị phá bỏ, trở thành bãi đất trống.
 
Những thập niên 1920, 1930, phong trào thể dục thể thao phát triển, bãi Bắc Qua trở thành một sân tập và thi đấu, gọi là “Stade Lepage" (sân vận động Lepage). Bãi đá bóng được làm hàng rào ngăn tử tế nên con đường đất đi ngang trước sân vận động dần hình thành và mang tên “Rue Lepage” (phố Lepage). Tuy được gọi là phố song thời kỳ đầu chưa xây gì mấy, lối thông sang Hàng Chiếu cũng chỉ là một ngõ hẹp, đêm tối thường ít người qua lại. Sau này mới có nhà cửa nhưng chủ yếu tập trung dân nghèo.
 
Năm 1945 phát xít Nhật đảo chính Pháp ở Đông Dương, thị trưởng Hà Nội là Trần Văn Lai đổi tên Rue Lepage thành phố Tán Thuật. Cuối năm 1946 chiến sự bùng nổ, bãi Bắc Qua trở thành chiến hào. Ngày quân Pháp tấn công chợ Đồng Xuân, chúng đã bắn đại bác và cho xe tăng từ bờ sông Hồng đánh vào qua bãi bóng. Cả khu vực bị phá tan tành.
 
Chợ Bắc Qua. Photo © NCCong 2011
 
Thời tạm chiếm (1948-1954), bãi Bắc Qua được sửa sang thành nơi họp chợ của những người buôn bán ở bên Gia Lâm sang. Đó là một cái chợ nổi tiếng, nhiều người sống ở khu phố cổ thường đến đây để mua những thứ hàng vừa thiết yếu vừa phù hợp với bình dân. Chợ họp ở quanh ngã ba Nguyễn Thiện Thuật — Cao Thắng, lúc đầu còn rộng rãi vì nhà cửa chủ yếu mới chỉ được xây dựng ở phía giáp phố Hàng Chiếu.
 
Từ ngày Giải phóng Thủ đô đến nay, phố mang tên đầy đủ của nhà yêu nước Nguyễn Thiện Thuật (1844-1926). Ông quê làng Xuân Dục, huyện Đường Hào, tỉnh Hưng Yên, đỗ cử nhân năm 1871, từng giữ chức Tán tương quân vụ nên thường được gọi là Tán Thuật.
 

Nguyễn Thiện Thuật (1844-1926)
Sau khi triều đình bị mất thế bởi hiệp ước Harmand ký năm 1883, Nguyễn Thiện Thuật được vua Hiệp Hòa gọi về Huế nhưng không theo lệnh mà từ bỏ quan chức, nuôi chí khởi nghĩa chống Pháp. Năm 1885 kinh thành Huế thất thủ, vua Hàm Nghi lên Trường Sơn và hạ chiếu Cần Vương. Nguyễn Thiện Thuật hưởng ứng bằng cách chọn khu vực đầm Bãi Sậy giữa hai huyện Văn Giang và Khoái Châu làm căn cứ, áp dụng chiến thuật du kích để diệt địch.
 
Năm 1888, thực dân Pháp cho Kinh lược sứ Hoàng Cao Khải chỉ huy đánh Bãi Sậy điên cuồng. Trước tình thế khó khăn, Nguyễn Thiện Thuật trao quyền chỉ huy cho em là Nguyễn Thiện Kế để vượt biên giới sang Trung Quốc tìm các thủ lĩnh phái kháng chiến như Tôn Thất Thuyết, Lưu Vĩnh Phúc v.v. bàn cách tăng viện. Việc không thành do triều đình nhà Thanh sợ Pháp. Tiếp đó ông bị bệnh, đành phải lần lữa sống ở đất khách quê người rồi cuối cùng mất ở Nam Ninh, thủ phủ tỉnh Quảng Tây.
 
Hiện tại
 
Hòa bình trở lại, phố Nguyễn Thiện Thuật dần dần được mở mang và phát triển cùng với các chợ Đồng Xuân, Bắc Qua, Cầu Đông, Hàng Giầy liền kề hoặc xa hơn một chút như các chợ Gầm Cầu, Long Biên. Ngày nay nơi đây rất tấp nập, nhất là ở những đoạn có các cửa hàng, chung cư và trường học. Đặc biệt có cả chợ đêm, họp thường xuyên ngay trên phố, chủ yếu buôn bán thực phẩm.
 
Trường THCS Lê Lợi, ngã ba Nguyễn Thiện Thuật—Thanh Hà và Chợ Cầu Đông, ngã ba Nguyễn Thiện Thuật—Cầu Đông. Photo © NCCong 2011
 
Từ đó đến nay, phố Nguyễn Thiện Thuật vẫn nhếch nhác và chưa có những thay đổi thật lớn. Đáng kể chỉ có việc mở rộng chợ Đồng Xuân, rồi dãy nhà bên số lẻ từ cuối phố Cao Thắng đến giáp phố Hàng Khoai đã bị dỡ bỏ để xây mới và bên số chẵn có thêm một trung tâm thương mại mang tên Chợ Cầu Đông ở đầu phố Cầu Đông./.
Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}