Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Bài viết:

 

Phố Tạ Hiện

Đông Tỉnh | Thứ Sáu, 24/10/2014 08:35 GMT +7
Phố Tạ Hiện dài gần 270m, nằm ở trung tâm quận Hoàn Kiếm, tp Hà Nội. Đầu phía bắc thông ra phố Hàng Buồm, đoạn giữa giáp ngõ Đào Duy Từ rồi cắt ngang qua phố Lương Ngọc Quyến, đầu phía nam giáp phố Hàng Bạc và nối với phố Đinh Liệt.
 

Ngã ba Tạ Hiện—Hàng Buồm. Photo ©NCCong 2011
 
Thời Pháp thuộc, phố có tên Rue Géraud. Từ năm 1945 phố mang tên Tạ Hiện (1841- 1887 hoặc 1893), một thủ lĩnh vũ trang Cần Vương người gốc Thái Bình.
 
Với kiến trúc bao gồm những mặt tiền kiểu thuộc địa, phố Tạ Hiện được xem là con phố có giá trị vào bậc nhất với tuyến phố đi bộ nối dài từ Tạ Hiện - Lương Ngọc Quyến - Hàng Bạc thông sang Hàng Ngang, Hàng Đào [1]. Những cái tên từng nổi tiếng Hà thành một thời như rạp Quảng Lạc, ngõ Hài Tượng, ngõ Sầm Công... đều nối với tuyến phố này.
 
Mặt tiền phố Tạ Hiện sau trùng tu. Ảnh: ©NCCong
 
Ngày nay, cư dân của phố Tạ Hiện hầu như đều làm nghề du lịch với những điểm đặt tour từ trọn gói đến đơn lẻ, và kinh doanh khách sạn, cửa hàng, quán ăn… Du khách mọi tầng lớp đều có thể hài lòng và tìm thấy những nét hấp dẫn riêng của phố, phù hợp với điều kiện của họ.
 
Nếu khách du lịch ít tiền, điều đó cũng chẳng hề hấn gì vì sinh hoạt ở phố Tạ Hiện khá rẻ. Giá cả tại những quán ăn vỉa hè, những hàng phở, cháo, mì vằn thắn… hay quán giải khát, bia hơi với các đồ nhắm khác cũng rất bình dân, bằng đúng với giá bán cho dân bản xứ. Sau một ngày bận rộn thăm thú Hà Nội, hoặc mua sắm, cứ tầm 8-9h tối cho đến tận đêm khuya, du khách lại tụ tập về đây, cùng ăn uống và hát hò chật kín những vỉa hè.
 
Góc phố Tạ Hiện - Lương Ngọc Quyến. Ảnh: ©NCCong 2013
 
Rạp Quảng Lạc
 
Rạp Quảng Lạc nay ở số 8 Tạ Hiện, do Nhà hát kịch Hà Nội quản lý. Rạp cũ được xây dựng vào khoảng những năm 1900, không chỉ diễn tuồng mà còn diễn kịch nói. Tháng 4 năm 1920 diễn vở Ai giết người của Tô Giang soạn theo truyện ngắn của Mân Châu Nguyễn Mạnh Bổng, tháng 7 năm 1920 diễn vở Già kén kẹn hom của Phạm Ngọc Khôi; năm 1930, diễn vở Cô Minh Nguyệt của Tương Huyền; tối 26 tháng 02 năm 1931 diễn vở Tiểu thư đi bộ của Lê Công Đắc…
 


 
 
Đến những năm 30 tuồng cổ gần như tàn cuộc ở thị thành. Ban Quảng Lạc của Phủ Trọng tan vỡ, rạp Quảng Lạc chuyên diễn cải lương, nổi tiếng nhất là Nhật Tân Ban, do các ông Doãn Bá Chính, Trần Quang Cầu lập khoảng năm 1935, với những diễn viên như Hải Tý, Chử, Hùng, Vân Thái, Khánh Hợi, Lữ Nhàn, Bích Thuận, Ánh Tuệ, Kim Chung…
 
Tiếp theo là Quốc Hoa Ban với những diễn viên Tư Ban, Bá Quyền, Hải Tý, Bích Lộc, Phước Thọ (con gái nghệ nhân tuồng Doãn Khoái), Tuấn Sửu, Bích Hợp, Mộng Dần, Lệ Thanh, Ngọc Dư, Bích Được. Ban hát lại có soạn giả giàu kinh nghiệm Hải Tùng trông coi tuồng tích, và sự cộng tác của Phạm Ngọc Khôi. Năm 1935-1936 có gánh Liên Hiệp với các diễn viên Ái Liên, Lan Phương, Đào Mộng Long, Anh Đệ. Sau đó lại có gánh hát Ái Liên, gánh Huỳnh Lan Anh (Huỳnh Thái - Lan Phương - Anh Đệ).
 
Góc phố Tạ Hiện - ngõ Đào Duy Từ. Photo ©NCCong 2013
 
Ngõ Đào Duy Từ
 
Đối diện rạp Quảng Lạc có một con ngõ dài nối thông Tạ Hiện với phố Đào Duy Từ, xưa kia gọi là ngõ Sầm Công vì có ngôi đền nhỏ xíu thờ Sầm Nghi Đống, viên tướng nhà Thanh phải thắt cổ tự tử sau chiến thắng Đống Đa chớp nhoáng của quân Tây Sơn. Nơi đây từng là một làng chơi thời thuộc Pháp và cũng là khu ở của những người Tàu nghèo, quanh đó có một số kho hàng lớn của những chủ hiệu buôn giàu. Những người Tàu di cư sang đây thường bắt đầu cuộc sống bằng các nghề lao động chân tay hoặc bán hàng ăn nhỏ lẻ: bánh bao, thịt quay, các loại chè vừng, chè khoai…
 
Ngõ Hài Tượng
 
Ngõ Hài Tượng thời Pháp thuộc cũng gọi ruelle Hài Tượng, thuộc đất thôn Hài Tượng, tổng Hữu Túc, huyện Thọ Xương cũ; nay ở gần dưới ngã tư Tạ Hiện - Lương Ngọc Quyến, ngõ dài nhưng rất hẹp. Tên dân gian là ngõ Hàng Giày vì trước đây thông với phố Hàng Giày, nơi cư ngụ và hành nghề của thợ đóng giày dép da gốc làng Chắm (Phong Lâm, Tứ Kỳ, Hải Dương) lên kinh thành từ thế kỷ 17-18.
 
Ngõ Hài Tượng. Photo ©NCCong 2012
 
Đình của họ có cổng bên tại số 16 trong ngõ Hài Tượng, cổng trước quay ra phố Tạ Hiện, thờ các vị tổ nghề thuộc da: Tiến sĩ Nguyễn Thời Trung và ba người bạn là Phạm Thuần Chính, Phạm Đức Chính và Nguyễn Sỹ Bân. Năm 1565 (thời Lê-Mạc), cả ba ông theo đoàn đi sứ sang Trung Quốc, khi qua Hàng Châu đã chú ý đến nghề thuộc da, đóng giầy, lúc đó còn chưa phát triển ở nước ta. Hoàn thành công việc sứ bộ, ba ông quay lại Hàng Châu học nghề này, sau về nước đã truyền nghề cho dân làng Phong Lâm, được triều đình ban phong chức quan "Thượng y" ở Quốc Tử Giám.
___________________
[1] Cải tạo đoạn phố Tạ Hiện nằm trong chương trình tổng thể làm nổi bật khu Phố cổ Hà Nội thuộc dự án Châu Âu (Chương trình ASIA URBS), hoàn thành giai đoạn đầu năm 2011.

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}