Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Bài viết:

 

Phố Thanh Hà

Đông Tỉnh | Thứ Ba, 10/03/2015 04:33 GMT +7
Phố Thanh Hà giáp phố Hàng Chiếu và nối phố Đào Duy Từ, đi từ cửa ô Quan Chưởng tới phố Nguyễn Thiện Thuật theo hướng đông-tây dài 150m, nay thuộc phường Đồng Xuân, quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội; cách Hồ Gươm chừng 700m về phía bắc. Điểm dừng xe bus gần nhất: đoạn giữa phố Trần Nhật Duật (tuyến 04, 08, 11, 18, 23, 31, 34, 36, 40) và đoạn cuối phố Hàng Lược (tuyến 31).
 
 

Ngã ba Nguyễn Thiện Thuật - Thanh Hà. Photo NCCong ©4-2012
 
Xưa kia, phố thuộc đất của thôn Thanh Hà, tổng Hậu Túc, sau đổi là tổng Đồng Xuân, huyện Thọ Xương. Thôn này có một ngôi đình, vốn ở gần cửa ô Quan Chưởng (tên chính thức: Đông Hà Môn, 東河門, tức cửa phường Đông Hà). Năm 1817, đình được dời xa bờ sông hơn, đến vị trí sau nhà số 77 phố Hàng Chiếu hiện nay, cổng trước mở ra phố Ngõ Gạch. Đình Thanh Hà thờ một vị anh hùng đời Trần, có công chống quân xâm lược Nguyên Mông.
 

 

Góc phố Hàng Chiếu - Thanh Hà - Ô Quan Chưởng. Photo NCCong ©2-2015
 
Đông Hà Môn là một kiến trúc cổng theo kiểu vọng lâu hai tầng. Tầng dưới có cửa chính cao 3m, rộng gần 3m. Hai cửa phụ ở hai bên, mỗi cửa rộng 1,65m, cao 2,5m. Tầng trên có vọng lâu 4 mái, thu nhỏ vào vị trí giữa cửa nên có lối đi xung quanh, mé ngoài có lan can trang trí các hình lục lăng, tứ giác hay hoa thị. Lối dẫn lên vọng lâu xây bậc thang ở hai bên phía ngoài cổng phụ. Toàn bộ cửa Đông Hà có chiều rộng 20m, chiều dài 7m, xây bằng đá và gạch vồ loại lớn.
 
 

Quai Clémenceau đầu thế kỷ trước
 
Khi quân Pháp mới chiếm thành Hà Nội, lối đi chính qua thôn Thanh Hà chỉ là đường đất; về sau tuy được mở mang và trải nhựa nhưng vẫn nhỏ hẹp. Ở quãng này, thực dân Pháp cho phá bỏ bức tường vòng ngoài thành bằng đất và xây dọc đó Quai Clémenceau, dân ta gọi là phố Bờ Sông (tức Trần Nhật Duật bây giờ). Trong một tấm bản đồ cũ vẽ năm 1890 tên đoạn ngõ đi từ cửa ô Quan Chưởng rẽ vào thôn từng được ghi là Ruelle Hàng Nâu, có lẽ vì trong ngõ có nhiều gia đình buôn bán lâm sản do các thuyền bè từ miền núi xuôi sông Hồng chở đến bến gần đấy.
 
Đền Hội Thống, 1D phố Thanh Hà. Photo NCCong ©4-2012
 
Quá chỗ ngõ Hàng Nâu rẽ ngoặt (nay là quãng các nhà số 4-6) có ngôi đền Hội Thống, thờ Đức Thánh Mẫu Liễu Hạnh. Thời kỳ quân Pháp tái chiếm Hà Nội, đoạn đi thẳng từ chỗ ngoặt về phía tây đến phố Lepage (tức Nguyễn Thiện Thuật bây giờ) đổi tên là phố Thanh Hà, còn đoạn cong từ chỗ ngoặt đến cửa ô Quan Chưởng ở phía đông thì đổi là ngõ Thanh Hà. Sau 1954, cả hai đoạn mới sáp nhập thành một phố mang tên Thanh Hà.
 
 

 
Đầu phố Thanh Hà. Photo NCCong ©4-2012
 
Đầu phố Thanh Hà, cạnh cửa ô có một số nhà nhỏ đến nay vẫn còn lụp sụp. Trước kia hầu như ở đó toàn là dãy tường và cổng hậu của những ngôi nhà to, mặt quay ra phố Bờ Sông và phố Hàng Chiếu, đan xen những ngôi nhà hẹp được làm thêm ở đất trống. Song song với phố Ô Quan Chưởng, kéo từ chỗ ngoặt đến phố Bờ Sông từng có một phố ngắn khác, người Pháp gọi là “Voie 253”, không biết chính xác vì sao và lúc nào thì biến mất...
 

 

Chung cư trong ngõ Thanh Hà. Photo NCCong ©1-2012

 
Gần hết đường phố Thanh Hà và nhà cửa xung quanh đều bị phá hủy nặng nề bởi đại bác và xe tăng trong giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp (cuối 1946 đầu 1947). Đến các thời kỳ ổn định sau đó, mảnh đất từng là chiến trường hoang tàn đã được xây dựng lại thành một khu dân cư khang trang hơn với những trường học cao tầng như Kim Đồng, Lê Lợi và các căn nhà ở mặt phố hoặc trong ngõ ngách, thậm chí có cả sân, chợ riêng biệt.
 
 
Ngày nay, già nửa phố Thanh Hà từ đền Hội Thống đến ngã ba Nguyễn Thiện Thuật đã trở thành một khu vực buôn bán đông đúc nhưng vẫn còn chút ít dáng vẻ của xóm nghèo xưa. Đầu kia phố thì tập trung các hàng quán bình dân. Ngôi đền nhỏ Hội Thống vẫn có đông con nhang đệ tử của Đạo Mẫu lai vãng, mặc dù một phần diện tích đã bị mất./.
Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}