Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Dân tộc:

 

Sóc Bom Bo ngày ấy – bây giờ

Thứ Tư, 30/10/2013 16:24 GMT +7
Trong chuyến "về nguồn" thăm các di tích lịch sử cách mạng ở miền Đông Nam Bộ do Hội Nhà báo Việt Nam TP Cần Thơ tổ chức, chúng tôi đã trở lại sóc Bom Bo, một địa danh đã in đậm trong trang sử vàng dân tộc… Đi qua những con đường dốc cao, hai bên bạt ngàn cây điều, cà phê, bất giác chúng tôi nhớ lại ca từ trong bài hát "Tiếng chày trên sóc Bom Bo": "…Người đi xa vắng rồi sẽ có ngày, về đường này thăm sóc Bom Bo…" - Phải chăng đây là tiên đoán của người nhạc sĩ tài ba – Xuân Hồng về sự tri ân của thế hệ mai sau?

 

JPEG - 23.6 kb

• Bom Bo- mảnh đất hào hùng, trượng nghĩa

Từ thị xã Đồng Xoài theo quốc lộ 14 đi về hướng Bù Đăng khoảng 50 km, rẽ trái đi thêm 6 km chúng tôi tới thôn Bom Bo, xã Bình Minh. Hiện thôn Bom Bo có 5 dân tộc sinh sống, nhưng nhiều nhất là đồng bào S’tiêng. Những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, người dân nói chung và đồng bào các dân tộc thiểu số nói riêng của tỉnh Bình Phước đã đóng góp sức người, sức của vào công cuộc giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Theo lịch sử địa phương, vào những năm đầu thập niên 60, thế kỷ XX, Mỹ - ngụy càn quét triền miên, chúng dồn dân vào ấp chiến lược hòng tiêu diệt cắt đứt liên hệ với cách mạng. Cả sóc Bom Bo năm xưa là một cộng đồng người dân tộc S’tiêng đã kiên quyết không vào ấp chiến lược. Đến giữa năm 1963, địch ruồng bố gắt gao, già, trẻ, gái, trai hơn vài chục hộ dân của sóc Bom Bo đã lặng lẽ băng rừng, vượt suối vào căn cứ "Nửa Lon" để theo cách mạng. Ở nơi ở mới, bà con bắt tay vào vừa xây dựng lán trại, vừa tăng gia sản xuất. Thanh niên thì vào bộ đội, du kích, người làm giao liên, phụ nữ, trẻ em đêm đêm giã gạo nuôi quân đánh giặc.

Theo sử liệu, năm 1965, Khu ủy khu 10 và Bộ Chỉ huy Quân sự Miền quyết định mở Chiến dịch Ðồng Xoài - Phước Long, nhưng khó khăn lớn nhất là thiếu lương thực cho bộ đội. Trước tình thế đó, hưởng ứng sự kêu gọi của cách mạng, đồng bào thiểu số vùng Bù Nho, Đăk Nhau, Phước Tín... đã không ngại gian khổ, hiểm nguy, tham gia tải đạn, tiếp tế lương thực, thuốc men... phục vụ giải phóng quân. Công việc giã gạo vốn là của phụ nữ do tập quán ở các sóc là chỉ giã gạo vào ban đêm và gạo giã ngày nào ăn ngày đó. Có lần, sóc Bom Bo đang vào mùa thu hoạch, lúa vàng chín rộ khắp nương rẫy, lại nhận được yêu cầu cần gấp mấy tấn gạo phục vụ cho chiến dịch. Thế là sóc Bom Bo đã phá lệ, cả sóc từ người già đến trẻ em, cả nam lẫn nữ tập trung giã gạo. Trong không khí khẩn trương, bên ánh đuốc lồ ô bập bùng, tiếng chày giã gạo thâu đêm không ngừng nghỉ... Những âm thanh và hình ảnh nhịp nhàng tay chày giã gạo nuôi quân, lưng gùi đạn của người dân Bom Bo trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã là nguồn cảm xúc để cố nhạc sĩ Xuân Hồng sáng tác nên bài hát "Tiếng chày trên sóc Bom Bo" nổi tiếng vào năm 1966. Lời bài hát có đoạn:

"...Cách mạng cần gạo nhiều để đánh Mỹ; 
Sóc Bom Bo sẵn có cối chày đây; 
Người Bom Bo sẵn có đôi bàn tay; 
Với tình yêu nước và thù giặc ngày ngày"...

Với bài hát này, Sóc Bom Bo đã vang danh trên cả nước với truyền thống yêu nước, quật cường, hăng say lao động và cũng rất trượng nghĩa. Công lao của quân, dân Bom Bo trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã được Đảng và Nhà nước trao tặng danh hiệu "Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân". Bài hát cũng đã mang lại cho tác giả Xuân Hồng giải thưởng Hồ Chí Minh.

• Sức sống mới ở Bom Bo

Do nhiều nguyên nhân, địa danh sóc Bom Bo ngày xưa nay mang nhiều tên mới. Khi chính quyền địa phương ở huyện Bù Đăng tiến hành quy hoạch lại các cụm, vùng dân cư để thuận tiện cho người dân trong việc sinh hoạt và cải thiện cuộc sống, theo đó, cái tên sóc Bom Bo lịch sử được đặt làm tên xã Bom Bo, còn sóc thì lấy tên là thôn 1. Sau đó ít lâu, do thôn 1 cách xa các thôn khác nên chính quyền địa phương quyết định chuyển thôn 1 (tiền thân là sóc Bom Bo) về địa bàn quản lý của xã Bình Minh. Từ đó, sóc Bom Bo huyền thoại chính thức là địa bàn thôn 1 của xã Bình Minh, còn xã Bom Bo thì không còn dính líu gì tới sóc Bom Bo nữa. Thế nhưng, do cái tên sóc Bom Bo đã trở nên quá quen thuộc. Năm 2012, thể theo nguyện vọng của bà con đồng bào S’tiêng nơi đây, muốn giữ lại tên thôn, làng Bom Bo ngày xưa để giữ gìn bản sắc văn hóa, đồng thời giáo dục truyền thống cách mạng cho thể hệ trẻ, chính quyền tỉnh Bình Phước và huyện Bù Đăng đã quyết định đổi tên Thôn 1 thành thôn Bom Bo.

Già làng sóc Bom Bo Điểu Lên kể chuyện cho các nhà báo TP Cần Thơ. 
Già làng Điểu Lên - một trong số những nhân chứng của "Huyền thoại Bom Bo đánh Mỹ", phấn khởi dẫn chúng tôi tham quan khu nhà Dài – một kiến trúc nhà sinh hoạt tập thể nhân các dịp lễ hội của đồng bào S’tiêng được Nhà nước đầu tư xây dựng với kinh phí gần 2 tỉ đồng. Đây là một trong những nội dung dự án xây dựng Khu bảo tồn văn hóa dân tộc S’tiêng có diện tích 113 ha, kinh phí đầu tư gần 200 tỉ đồng. Khu bảo tồn được thiết kế theo đặc thù của văn hóa đồng bào S’tiêng gồm 2 nhà Dài, khu làng nghề truyền thống tái hiện các ngành nghề của đồng bào như dệt, rèn... Bên cạnh đó, những công trình khác sẽ được xây dựng như: Trường học, khu sinh hoạt cộng đồng, khu nghỉ dưỡng, khu tái định cư cho các hộ dân nằm trong quy hoạch, bãi đậu xe, cấp nước sạch, xử lý nước thải... Theo kế hoạch, dự án được triển khai trong 4 năm từ 2011 đến 2014. Ôn lại kỷ niệm của một thời sóc Bom Bo làm cách mạng, Già làng xúc động, cảm ơn Đảng, Nhà nước và chính quyền các cấp đã quan tâm tạo điều kiện cho đồng bào các dân tộc thiểu số nói chung và dân tộc S’tiêng phát triển về mọi mặt. 
Còn bí thư chi bộ thôn Bom Bo - ông Điểu Đót, nhận định, nếu ngày xưa Bom Bo tự hào về truyền thống hào hùng của mình thì hôm nay Bom Bo tự hào vì sự khởi sắc của địa phương. trong thời gian qua, mặc dù còn nhiều khó khăn chung của cả xã và của huyện, song người dân thôn Bom Bo, nhất là bà con đồng bào S’tiêng đã có nhiều cố gắng, không trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước mà tích cực phát triển sản xuất, xóa đói giảm nghèo. Toàn thôn có 362 hộ, gần 2.000 nhân khẩu. Trong đó có 155 hộ đồng bào S’tiêng. Đến nay, tỷ lệ hộ có kinh tế khá, giàu chiếm 59%; số hộ sử dụng điện lưới quốc gia chiếm 98%; 75% hộ có nước sạch sinh hoạt; 100% trẻ em trong độ tuổi được đến trường. Tỷ lệ hộ nghèo còn không đáng kể…

Quả thực, nếu ai đã từng đến Bom Bo trước năm 2000, bây giờ trở lại hẳn sẽ nhận ra bao sự đổi thay to lớn. Những con đường nhựa phẳng phiu đã thay cho đường đất trước đây mịt mù bụi đỏ. Giao thông phát triển, việc đi lại, học tập, vận chuyển hàng hóa của người dân Bom Bo cũng dễ dàng hơn. Với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước thông qua các chương trình, dự án: 134, 135, xóa đói giảm nghèo, dự án ổn định dân di cư tự do, hỗ trợ, chuyển giao khoa học-kỹ thuật... và cộng với sự cần cù vươn lên của bà con mà đời sống các hộ đồng bào dân tộc thiểu số ngày càng ổn định. Hiện 80% số hộ có mức sống từ trung bình đến khá giả, trong đó có hàng chục hộ có thu nhập mỗi năm đạt từ 100 triệu đồng trở lên.

JPEG - 19.1 kb
Học sinh dân tộc S’tiêng ở sóc Bom Bo trong một giờ học

Ông Điểu Xây, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã, vốn là người sinh ra, lớn lên ở mảnh đất này và là một điển hình làm kinh tế hiệu quả ở địa phương. Ngoài việc chăm lo, phát triển vườn điều và cà phê, mới đây, ông còn đầu tư xây dựng cây xăng. Ông cho biết, nguồn thu từ sản xuất nông nghiệp và kinh doanh dịch vụ mỗi năm đã mang lại nguồn thu gần 200 triệu đồng cho gia đình. Ông Điểu Xây là đại diện cho lớp người dân tộc thiểu số mới ở Bom Bo hôm nay, chủ động vươn lên và biết làm giàu chính đáng.

Bên chén trà ôn lại chuyện xưa, gương mặt già làng Điểu Lên ngời sáng niềm tự hào, ông khẳng khái: "Suốt trong thời kỳ kháng chiến, người dân Bom Bo theo Đảng, theo Bác Hồ, mặc dù chiến tranh tàn khốc, người dân Bom Bo vẫn một lòng với cách mạng cho dù bom đạn của chiến tranh, chất độc hóa học của quân Mỹ rải xuống làm trụi cả cây cối. Bây giờ cách mạng thành công rồi, người dân Bom Bo càng quyết tâm phát huy truyền thống hào hùng, hăng say lao động để vươn lên làm giàu chính đáng, góp phần xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng giàu, đẹp". Chúng tôi tin lời của già làng cũng là ý chí, sức sống của người dân Bom Bo hôm nay!

Theo HGO -: TẤN PHÚC

 

Nguồn: CTO - Bài, ảnh: Tấn Phúc

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}