Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Thị trường:

 

Thận trọng với nợ công

Thảo Nguyên | Chủ Nhật, 13/10/2013 14:18 GMT +7
(Văn Hiến) - Quy mô nợ công ngày càng lớn và tăng nhanh trong những năm gần đây song vẫn trong giới hạn an toàn. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo Việt Nam cần hết sức cẩn trọng trong việc vay nợ và sử dụng vốn vay để tránh những rủi ro cho nền kinh tế.

Nợ công cao

Chuyên gia kinh tế TS Vũ Đình Ánh đã có bài trình bày công phu về “Mối quan hệ giữa đầu tư công và nợ công” tại Hội thảo “Tái cấu trúc đầu tư công và tái cấu trúc doanh nghiệp Nhà nước” tổ chức cuối tuần qua. Dẫn các số liệu thống kê từ Bộ Tài chính, TS Vũ Đình Ánh cho biết: Theo Bộ Tài chính, tổng số nợ công của Việt Nam tính đến cuối năm 2009 là 52,6% GDP và đến cuối năm 2010 đã tăng vọt lên đến 56,6% GDP. Tuy nhiên, theo số liệu công bố mới nhất cũng của Bộ Tài chính thì tính đến cuối năm 2011, nợ công chiếm 54,6%GDP. Dự kiến đến 31-12-2012 nợ công khoảng 58,4% GDP, và cho đến năm 2015, tổng số nợ công sẽ khoảng 60 - 65% GDP.

Một số ý kiến cho rằng nợ công của Việt Nam đang quá cao nếu so với các nước trong khu vực như nợ công của Thái Lan là 44% GDP, Indonesia là 39,7% GDP và Philippines là 47,3% GDP. So với mức độ nợ công chung của các nước mới nổi và đang phát triển thì nợ công của Việt Nam có quy mô lớn hơn và đang có xu hướng gia tăng nhanh chóng do cả nguyên nhân thâm hụt ngân sách cũng như nguyên nhân vay nợ để đầu tư.

Theo TS Vũ Đình Ánh, thâm hụt ngân sách Nhà nước giai đoạn 2006-2010 đã tăng mạnh cả về số tuyệt đối và tỷ lệ trên GDP so với giai đoạn trước. Nếu theo chuẩn quốc tế thì thâm hụt ngân sách Nhà nước đã tăng vọt từ dưới 10 nghìn tỷ đồng năm 2006 lên hơn gấp đôi vào năm 2007 và hơn 8 lần vào năm 2009. Theo đó, thâm hụt ngân sách Nhà nước đã tăng từ 0,9% GDP năm 2006 lên 4,51% GDP năm 2009 và giảm xuống còn 3,03% GDP năm 2010.

“Hiện tượng này cho thấy xu hướng gia tăng thâm hụt ngân sách Nhà nước đã xuất hiện trước khi có khủng hoảng kinh tế toàn cầu và khủng hoảng chỉ làm cho thâm hụt ngân sách Nhà nước thêm nặng nề hơn” – Chuyên gia Vũ Đình Ánh nhận định.

“Để bù đắp bội chi Việt Nam buộc phải vay trong nước và vay nước ngoài. Do số nợ vay được sử dụng vào những mục đích không sinh lợi nên toàn bộ số chi trả nợ gốc phải trông vào phát hành nợ mới, đặc biệt là vay trong nước và ngân sách Nhà nước Việt Nam đang đứng trước “vòng xoáy” nợ nần với quy mô nợ Chính phủ ngày càng lớn” – TS Vũ Đình Ánh nói.

Thế nhưng, ngoài việc quy mô nợ công ở mức cao, thì TS Vũ Đình Ánh cũng chỉ ra một hiện tượng khác thường của nợ công mà ông cho là “đáng kinh ngạc” và “lo lắng”. Căn cứ vào những con số thống kê về đầu tư công và nợ công trong giai đoạn 2001-2011, ông Ánh băn khoăn: So với GDP (giá thực tế) thì đầu tư công giai đoạn 2001-2011 có xu hướng giảm rõ rệt trong khi nợ công lại có xu hướng tăng mạnh và nợ nước ngoài cũng vậy. Theo đó, đầu tư công và nợ công có mối quan hệ nghịch biến phải chăng là do việc sử dụng nợ công đã chuyển dịch từ đầu tư sang tiêu dùng?

Hết sức thận trọng

Đánh giá về tình hình nợ công ở Việt Nam, TS Lê Đăng Doanh cho rằng: Đầu tư công của Việt Nam hiện nay dựa một phần rất quan trọng vào vay nợ. Tỉ lệ vay nợ đó bao gồm nợ trong nước và nợ nước ngoài. Nợ trong nước huy động bằng trái phiếu Chính phủ, nợ nước ngoài vay có phần vay vốn ODA, vốn vay thương mại. Vốn vay thương mại là nguồn vốn có lãi suất rất cao và cần hết sức thận trọng.

Còn PGS.TS Nguyễn Văn Nam, nguyên thành viên Ban nghiên cứu của Thủ tướng nói về vấn đề nợ công với những từ ngữ khá mạnh mẽ. Ông Nguyễn Văn Nam thẳng thắn: Đầu tư công anh lấy tiền đâu? Chỉ có hai cách, một là thu ngân sách, tức là thu từ trong dân, thu DN, hai là đi vay nợ. Đầu tư công bành trướng lên thì hai cái này bành trướng. Nếu anh thu ngân sách bành trướng là anh làm cho sản xuất trì trệ, còn DN thì yếu kém. Điều này sẽ khiến nền kinh tế bị ảnh hưởng. Còn nếu vay nợ mà kinh tế suy sụp thì nợ ngày càng chồng chất, không trả được. Nhiều nước giàu có như ở EU còn lao đao vì nợ, thì một nước nghèo như Việt Nam cần hết sức cẩn trọng. Do đó, chúng ta cần tìm cách giảm quy mô đầu tư công, không phải để giảm chi mà để nuôi sản xuất, phát triển kinh tế, để không trở thành một đất nước nợ nần, để ổn định kinh tế vĩ mô như mục tiêu Đảng đặt ra.

Chuyên gia kinh tế Võ Tòng Xuân cho rằng: Việc Chính phủ phải vay mượn để tài trợ cho các hoạt động có liên quan thì bất kì Chính phủ nào trên thế giới cũng đều phải làm, nhưng làm như thế nào là một câu chuyện. Và điều chúng ta cần làm là xây dựng một thị trường chứng khoán dài hạn. Qua đó tạo một cơ chế để Chính phủ hoàn toàn có thể thực hiện vay nợ trên thị trường chứng khoán một cách minh bạch, tạo ra nguồn vốn bền vững để tài trợ cho đầu tư công.

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}