Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ
Thứ Tư, 18/07/2018 23:25

Sách:

 

Trí thức tinh hoa Việt Nam đương đại - Một số chân dung

Chúc Sơn | Thứ Bảy, 22/03/2014 16:38 GMT +7
 Từ ngày 24 đến 31-3-2014, ở TP Hồ Chí Minh, sẽ diễn ra Hội chợ Sách toàn quốc lớn nhất trong năm. Tại đây, Nhà xuất bản Trẻ sẽ giới thiệu cuốn sách mới in của Hàm Châu Trí thức tinh hoa đương đại Việt Nam - Một số chân dung.

 
 
Cuốn sách dày hơn 1.200 trang, cùng với 150 bức ảnh chân dung có tính lịch sử độc đáo, về nhiều trí thức tiêu biểu của nước ta từ Cách mạng Tháng Tám đến nay, thuộc thế hệ đầu tiên như Trần Đại Nghĩa, Tạ Quang Bửu, Hoàng Minh Giám, Nguyễn Xiển, Hồ Đắc Di, Tôn Thất Tùng, Đặng Văn Ngữ, Trần Hữu Tước, Nguyễn Văn Huyên, Đỗ Xuân Hợp, Đặng Vũ Hỷ, Đỗ Tất Lợi, Phạm Ngọc Thạch, Đặng Thai Mai, Trần Đức Thảo, Nguyễn Thúc Hào, Lê Văn Thiêm, Nguyễn Khắc Viện, Đỗ Nhuận... qua thế hệ thứ hai trưởng thành sau ngày Hà Nội giải phóng như Hoàng Tụy, Nguyễn Văn Hiệu, Đặng Hữu, Vũ Đình Cự, Đào Thế Tuấn, Nguyễn Tài Cẩn, Hà Văn Tấn, Nguyễn Văn Hường... và cả những trí thức người Việt Nam ở nước ngoài như Trịnh Xuân Thuân, Trần Thanh Vân, Lê Kim Ngọc, Jane Luu (tức Lưu Lệ Hằng, 2 "giải Nobel thiên văn học"), Phạm Quang Hưng... cho đến những trí thức thuộc trẻ hơn như Ngô Bảo Châu, Đàm Thanh Sơn, Đặng Thái Sơn, Vũ Hà Văn, Tôn Nữ Nguyệt Minh, Nguyễn Trọng Hiền...
 
Nội dung cuốn sách không phải là những bài nghiên cứu "khô khan" về thân thế và sự nghiệp, viết theo lý lịch hoặc tài liệu gián tiếp, mà là những bức tranh chân dung bằng ngôn từ, sống động, với phong cách riêng của tác giả, kể về những lần gặp mặt, chuyện trò trực tiếp với các nhân vật ấy. Thể loại mà tác giả chọn là thể ký văn học chân dung người đương thời, vừa có tính lịch sử chuẩn xác của thể ký, vừa được thể hiện bằng ngôn từ văn học, cùng với những bức ảnh chân dung, phần lớn còn chưa công bố trên sách báo.
 
Rất may, khi còn là một phóng viên trẻ, tác giả đã có dịp "chịu chuyện" các nhân vật mà hiện nay phần lớn đã là người quá cố.
 

LỜI NHÀ XUẤT BẢN
 
Là một nhà báo kỳ cựu đã có thâm niên tiếp xúc, gần gũi các nhà khoa học và trí thức đầu ngành  Việt Nam từ những năm tháng chiến tranh, tác giả Hàm Châu có thể được xem như người có đầy đủ nhất thông tin về tiến trình thế hệ của những người làm khoa học nước nhà. Từ những trí thức đầu đàn lập quốc như các giáo sư Tạ Quang Bửu, Hồ Đắc Di, Hoàng Minh Giám, Trần Đại Nghĩa, Tôn Thất Tùng… đến Nguyễn Tài Cẩn, Hoàng Tụy, Trịnh Xuân Thuận, Trần Thanh Vân và các thế hệ sau này như Ngô Bảo Châu, Vũ Hà Văn, ông đều có những quan sát kỹ lưỡng từ xa đến gần, từ sự khái quát sự nghiệp của họ cho đến cuộc sống đời thường mà ông có dịp được biết.

Lịch sử nền khoa học và sáng tạo Việt Nam vẫn còn nhiều khoảng trống chưa được lấp, và cuốn sách đồ sộ của nhà báo Hàm Châu Trí thức tinh hoa Việt Nam đương đại -  Một số chân dung là một nỗ lực lấp đầy khoảng trống đó, nhất là những năm tháng nước nhà gặp nhiều khó khăn. Ở đây, thái độ của một người cầu tiến và phẩm chất tinh thần “đồ Nghệ” đã giúp tác giả vượt qua những trở ngại về tư liệu cũng như sự ít ỏi của truyền thông khoa học - kỹ thuật nhiều thập niên, để dựng nên bức tranh toàn cảnh về không khí học thuật, ghép từ những chân dung khá chi tiết.

56 gương mặt được giới thiệu trong cuốn sách này tất nhiên chỉ là phần nào trong đông đảo các trí thức người Việt đầy khao khát cống hiến, phụng sự xã hội cũng như chinh phục đỉnh cao trí tuệ. Họ không chỉ gồm các nhà khoa học, bác sĩ, kỹ sư, các nhà lý thuyết nhiều danh vọng, mà còn cả những người thầy, những người nghệ sĩ. Trưởng thành và lập thân trong bối cảnh đất nước nhiều biến động, không phải lúc nào cũng sẵn điều kiện cho họ làm việc, thậm chí quá thiệt thòi cho tài năng, những bậc trí thức lớn vẫn tìm cách thích nghi và vượt qua để làm được việc, để thành nguồn cảm hứng cho nhiều thế hệ người Việt. Họ là mảng tinh hoa của đời sống hòa bình, đời sống xây dựng đất nước, để cân bằng với đời sống chiến tranh vốn dĩ đã đẩy đất nước vào tình thế phát triển bất bình thường.

Từng là Tổng Biên tập của báo Tổ Quốc, cơ quan ngôn luận của Đảng Xã hội Việt Nam, nơi tập hợp trí thức theo đề xuất của Mặt trận Việt Minh và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhà báo Hàm Châu đã quen thuộc với bạn đọc nhiều thập niên về những tuyến bài viết về các học giả nước nhà, cũng như các trí thức Việt Nam sinh sống ở nước ngoài. Với văn phong đậm chất giáo khoa, nghiêm túc và mạch lạc, Trí thức tinh hoa Việt Nam đương đại -  Một số chân dung thực sự hữu ích cho những bạn đọc trẻ cần tìm hiểu về một hệ thống phát triển của giới trí thức, đặc biệt là mảng khoa học. Người đọc sẽ tìm thấy niềm tự hào về những thế hệ người Việt đã tiếp cận nền khoa học nhân loại, và cả những nỗi tiếc nuối về những công trình bỏ lỡ do thời cuộc. Đằng sau đó là niềm hy vọng về một tương lai nước nhà, chỉ có lòng hiếu học và tri thức mới đưa đất nước tiến bộ.

Nhà nghiên cứu văn hóa Hữu Ngọc đánh giá cuốn sách là “Một bích họa hoành tráng phản ánh giai đoạn lịch sử Việt Nam đương đại”. Đó cũng là một đóng góp của cuốn sách, cho dù như lời tác giả khiêm tốn gửi gắm: “Tất nhiên, tôi làm sao đủ sức viết nổi về tất cả những trí thức tiêu biểu của nước Việt Nam đương đại. Trong sách, chỉ là một số chân dung những trí thức ít nhiều tiêu biểu mà tôi may mắn từng được gặp mặt, chuyện trò”. Nhà xuất bản Trẻ cũng hy vọng sẽ còn có những cuốn sách tiếp nối về các trí thức đương đại khác, trở thành nguồn cảm hứng chinh phục đỉnh cao trí tuệ cho bạn đọc nước nhà.
Xin trân trọng giới thiệu tác phẩm này.
 
NHÀ XUẤT BẢN TRẺ
______________________________________________________________________________
 Mấy nhận xét về cuốn sách của Hàm Châu


Một bích họa hoành tráng

“Có lẽ ngoài ý đồ của tác giả, tác phẩm hấp dẫn này - công phu một đời người - lại là một bích họa hoành tráng phản ánh giai đoạn lịch sử Việt Nam đương đại. Vì các vị trí thức đề cập trong sách này đều là chứng nhân và tác nhân của thời đại. Cuốn sách gây niềm tự hào và niềm tin vào dân tộc cho tất cả người Việt trong và ngoài nước, đồng thời nêu những gương sáng cho các thế hệ trẻ và cho mai sau.
 
Bút pháp của Hàm Châu đầy cảm xúc khi kể về con người, lại chính xác, khoa học khi kể về những công trình và thành tựu - kết hợp đầu óc hình học (esprit de géométrie) và đầu óc tinh tế (esprit de finesse), nói theo Pascal”.
                                                                                                                        HỮU NGỌC
Tác giả Wandering through Vietnamese Culture/ À la découverte
de la culture du Vietnam/ Lãng du  trong văn hóa Việt Nam
    _________________________________________________                                                                                    
Đẫm chất khoa học mà vẫn mượt mà chất văn chương.

“Dù viết về địa hạt khoa học cơ bản hay kỹ thuật, hay y - dược, v.v., ông vẫn có lối diễn đạt giàu hình tượng. Người đọc cảm thụ tác phầm ký chân dung của Hàm Châu không chỉ nhận diện một cách thú vị những gương mặt trí thức tài năng, mà còn được cảm thụ nghệ thuật ngôn từ của cây bút chuyên sâu đề tài đặc biệt này.
 
Cái khó ở đây là viết về các nhà khoa học mà làm sao vẫn có chất văn học. Có lẽ chỉ bằng nghệ thuật sử dụng ngôn từ mới giúp tác giả dung hòa được hai mặt tưởng như đối lập ấy. (…). Ngôn ngữ trong ký chân dung của Hàm Châu không phai màu uyên thâm bác học cho dù nó được diễn đạt nhún nhường bằng một giọng văn chương bình dân. Chính vì vậy ký chân dung của ông vừa sâu lắng lại vừa bình dị. (…). Đọc xong tác phẩm, ta thấy rất rõ phong cách ngôn ngữ của ông: không khoa học cao siêu, không hô hào, nhưng chất khoa học, mạch triết lý sâu xa cứ lắng đọng, cứ thấm dần vào tiềm thức của họ. (…).
 
Hàm Châu đã có những tác phẩm ký đẫm chất khoa học mà vẫn mượt mà chất văn chương. Sự kết hợp khéo léo và nhuần nhuyễn đó đã làm thành phong cách ngôn ngữ Hàm Châu và nhờ đó Hàm Châu đã trở thành cây bút đi tiên phong, chuyên sâu và thành công về thể loại khó khăn này và hiện thời có lẽ chưa có nhà báo nào đứng được vào vị trí đó.
                                                                                                             
 PGS, TS VŨ QUANG HÀO
(Trích từ cuốn Ngôn ngữ báo chí
NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2001,
Giáo trình dùng trong ngành báo chí
 các trường đại học Việt Nam)
 
 
Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}