Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Mạn đàm:

 

Báo chí có đang đi ngược lại nguyên tắc “suy đoán vô tội”?

Phạm Sỹ | Chủ Nhật, 19/04/2020 20:31 GMT +7

Hiện nay, trên báo chí xuất hiện không ít bài báo bộc lộ dấu hiệu đi ngược lại nguyên tắc suy đoán vô tội - một nguyên tắc cơ bản của Luật tố tụng hình sự Việt Nam. Điều đó khiến cho bạn đọc có cái nhìn xấu đối với bị can trong một vụ án hình sự và gián tiếp tước đi quyền con người khi Tòa án chưa đưa ra những phán quyết cuối cùng.

Thực tế, đã không ít bài báo có những tiêu đề thể hiện sự “Suy đoán có tội” tức buộc tội người bị tình nghi (bị can) khi chưa có kết luận của Tòa án. Ảnh internet

Suy đoán vô tội hay giả định vô tội, là một trong những nguyên tắc cơ bản, được ứng dụng rộng rãi trong nền khoa học pháp lý hiện đại. Nội dung cốt lõi của nguyên tắc cho rằng mọi nghi can đều vô tội cho đến khi được chứng minh là có tội. Nguyên tắc này được áp dụng trong các cáo buộc của phiên tòa hình sự.

BLTTHS 2015 của Việt Nam đã chính tức ghi nhận nguyên tắc suy đoán vô tội với đầy đủ nội dung tại Điều 13: “Người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh theo trình tự, thủ tục do bộ luật này quy định và có bản án kết tội của tòa án đã có hiệu lực pháp luật. Khi không đủ và không thể làm sáng tỏ căn cứ để buộc tội, kết tội theo trình tự, thủ tục do bộ luật này quy định thì cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải kết luận người bị buộc tội không có tội”. 

Nguyên tắc này thể hiện sự phù hợp trong Hiến Pháp 2013, cụ thể: Theo khoản 1, Điều 31 Hiến Pháp 2013 thì: Người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh theo trình tự luật định và có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật.

Trên thực tế có thể thấy không ít vụ án oan sai đã xảy ra kéo dài đến nhiều thập kỷ, khi vụ án được xem xét lại thì họ hoàn toàn vô tội, hậu quả đối với họ không thể nói là đã bù đắp được hết. Vì thế, một người luôn vô tội khi nhà nước không chứng minh được họ có tội. Nguyên tắc suy đoán vô tôi là quyền của người bị buộc tội và đó cũng là nghĩa vụ của bên buộc tội, đó còn nguyên tắc thể hiện tính văn minh trong việc bảo vệ quyền con người.

Tuy nhiên, diễn biến trên không ít bài báo đưa tin về những vụ án hình sự đã bộc lộ dấu hiệu vi phạm về nguyên tắc suy đoán vô tội. Việc này, vô hình chung đã làm nhiễu thông tin tạo ra không ít khó khăn thậm chí đó còn là những áp lực vô hình đối với cơ quan chức năng trong quá trình tìm ra những bằng chứng, chứng cứ đưa đến kết luận cuối cùng đúng người đúng tôi. Ngoài ra đó là hành vi khiến uy tín của báo chí bị mất đi chỗ đứng trong quần chúng nhân dân.

Thực tế, đã không ít bài báo có những tiêu đề thể hiện sự “Suy đoán có tội” tức buộc tội người bị tình nghi (bị can) khi chưa có kết luận của Tòa án trong một vài vụ việc gần đây, khiến độc giả sẽ mặc định đó là thủ phạm của vụ án trong khi vụ án mới chỉ đang trong quá trình điều tra làm rõ.

Khi đó, bài báo đã dán cho bị can đó một bản án tước đi quyền của con người đó là biểu hiện của việc thiếu tính thượng tôn pháp luật. Điều này liên quan trực tiếp đến đạo đức của người cầm bút. Một bài báo tự cho mình quyền buộc tội trong khi sự việc chưa sáng tỏ không chỉ gây ảnh hưởng đến quá trình điều tra mà nó còn ảnh hưởng đến chính bị can và gia đình của bị can. 

 

 

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}