Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Diễn đàn văn nghệ VN:

 

Bảo tồn các di sản dân ca dân tộc Tày, Nùng Xứ Lạng một nét văn hóa phi vật thể trân quý

Vy Thị Quỳnh Ngọc (Bảo tàng tỉnh Lạng Sơn) | Thứ Năm, 08/12/2016 09:33 GMT +7

Kế thừa Văn kiện Đại hội XI và tiếp thu những định hướng được nêu trong Nghị quyết Trung ương 9 khóa XI về văn hóa, Văn kiện Đại hội XII lựa chọn, định hướng nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu, đặt lên hàng đầu nhiệm vụ "xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện". Lạng Sơn là tỉnh vùng cao biên giới có số đông trên 2/3 dân số của toàn tỉnh là đồng bào dân tộc Tày, Nùng sinh sống nên việc bảo tồn, xây dựng và phát huy giá trị di sản vốn văn hóa dân tộcTày, Nùng ở Lạng Sơn là một điều không thể không làm.

Lạng Sơn còn lưu giữ nhiều làn điệu dân ca, hát then, hát sli, hát lượn của các dân tộc Tày, Nùng. Nguồn: Internet

 Có hai phương thức bảo tồn chính trong bảo tồn di sản là bảo tồn tĩnh và bảo tồn động; giai đoạn ( 2016- 2020) tới sẽ được thực hiện tốt và đạt hiệu quả cao hơn nữa. Thứ nhất, bảo tồn tĩnh: giai đoạn 2016- 2020 là rà soát phân loại đánh giá trị của từng di sản văn hóa phi vật thể, nhanh chóng lập hồ sơ xếp hạng các cấp với từng di sản. Đặc thù của các  di sản dân ca dân tộc Tày, Nùng là truyền khẩu, truyền miệng nên tính cấp thiết của việc phân loại và xếp hạng di sản được đặt lên hàng đầu trong giai đoạn hiện nay tránh tình trạng di sản bị mai một và mất đi vĩnh viễn. Để thực hiện tốt điều này trước nhất công tác nghiên cứu sưu tầm văn hóa phi vật thể cần phải được đẩy mạnh hơn nữa, hàng năm lập kế hoạch, chỉ tiêu cụ thể về kinh phí và công tác chuyên môn lập hồ sơ, ghi âm ghi hình các di sản và phương án bảo quản các di sản tại kho cơ sở Bảo tàng và Ngân hàng dữ liệu văn hóa phi vật thể do Viện Văn Hóa- Bộ Văn hóa đặt tại tỉnh Lạng Sơn.... Bên cạnh di sản Then còn có các di sản dân ca của dân tộc Tày, Nùng Lạng Sơn mà hiện trạng rất có nguy cơ bị mai một và mất đi như: Lượn, ví của dân tộc Tày, Sli  của dân tộc Nùng. Các câu dân ca trên đã là một phần hồn cốt dệt nên bản sắc riêng của dân tộc Tày, Nùng Xứ Lạng trong vườn hoa muôn sắc đậm bản sắc dân tộc của Tổ quốc Việt Nam. Nhưng các làn điệu ấy do yếu tố chủ quan, khách quan đang trở thành những di sản đang bị mai một có nguy cơ mất đi vĩnh viễn nên việc nhanh chóng lập hồ sơ khoa học, tư liệu hóa di sản, bảo quản lưu trữ trong Bảo tàng, kho Ngân hàng dữ liệu văn hóa phi vật thể của tỉnh và xếp hạng di sản văn hóa phi vật thể cấp tỉnh là điều cần thực hiện ngay trong thời gian tới để bảo tồn và phát huy được giá trị của các di sản. 

Thứ hai, Bảo tồn động: Các làn điệu dân ca trên đều thể hiện nhiều cung bậc tình cảm, và không gian thời gian trình diễn cũng khác nhau. Người Tày, Nùng Lạng Sơn có các Điệu Lượn, Sli, Ví và câu Then trong nghi lễ ...đều thể hiện sự liên quan, diễn tả cuộc sống sinh hoạt thường ngày của chính dân tộc mình, bản làng quê hương mình...Để những điệu dân ca ấy được bảo tồn trong chính cái nôi của mình, trong chính cuộc sống thường nhật của người dân tộc Tày, Nùng Xứ Lạng là mục tiêu hướng tới gắn bảo tồn di sản văn hoá với phát triển du lịch bền vững, góp phần để văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, là sức mạnh và nguồn lực nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển kinh tế - xã hội... Phấn đấu xây dựng Lạng Sơn trở thành một trong những trung tâm văn hóa, du lịch đặc sắc của khu vực và cả nước. Bên cạnh sự phát huy, phát triển những biện pháp bảo tồn động thời gian qua tỉnh nhà đã thực hiện như nói ở trên để đáp ứng yêu cầu của thời kỳ cách mạng mới trong thời gian tới ( giai đoạn 2016- 2020) sẽ cần thực hiện một số nhiệm vụ và có các giải pháp sát thực hơn nữa trong phương pháp bảo tồn động.Cụ thể cần nhanh chóng có sự phối hợp giữa Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch với Hội Bảo tồn dân ca tỉnh cùng các cấp chính quyền địa phương thành lập Câu Lạc Bộ Văn nghệ quần chúng cấp xã  tại tất cả các địa phương trong tỉnh mà nòng cốt là các hạt nhân văn nghệ, nghệ nhân dân ca, các giáo viên nhạc họa...Đưa nội dung chính của các làn điệu dân ca dân tộc Tày, Nùng vào giảng dạy trong trường học. Gắn các nội dung sinh hoạt văn nghệ mang bản sắc truyền thống dân tộc Tày, Nùng vào nội dung sinh hoạt đều đặn của tổ dân phố, khu dân cư, thôn bản đặt ra lịch sinh hoạt thường kỳ của khu dân cư. Từ cấp tỉnh cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa của các đơn vị và tổ chức mà chủ công là Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội Bảo tồn Dân ca tỉnh, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh và Đài phát thanh Truyền hình tỉnh. Cụ thể định hướng cho đồng bào các dân tộc Tày, Nùng gắn liền việc bảo tồn một số phong tục tập quán tốt đep có tính truyền thống có trình diễn các làn điệu dân ca của dân tộc mình.Duy trì nét đẹp, tính nhân văn trong Hát " Quan làng" trong đám cưới người Tày, hát " Cò lẩu" trong đám cưới người Nùng;  Lưu truyền và quảng bá các làn điệu Then cổ mang đậm tính nhân văn như: Cầu an, cầu hoa, Mừng nhà mới ,Thôi tang...cùng đó sáng tác đặt lời mới dựa trên làn điệu dân ca cổ cho phù hợp với nội dung cuộc sống hiện tại.Bên cạnh đó việc gắn bảo tồn và quảng bá dân ca đưa vào trình diễn trong phần hội tại các lễ hội.Hội Bảo tồn Dân ca tỉnh Lạng Sơn nỗ lực và phát huy hơn nữa trong việc quảng bá về các di sản dân ca dân tộc Tày, Nùng qua trang thông tin điện tử của Hội sẽ được lập trong thời gian gần nhất. Phát huy tối đa nguồn lực tại cơ sở, có cơ chế chính sách phù hợp hơn nữa để khuyến khích các nghệ nhân truyền dạy.Phát triển các sản phẩm du lịch có tính biểu trưng và đậm bản sắc được khai thác từ đời sống hàng ngày của đồng bào, đặc biệt là các kỷ vật tự làm thủ công trao tặng nhau sau những câu Sli, điệu Phong Slư...  như túi thêu, áo, giỏ đựng đồ... Mặt khác việc xây dựng và phát triển gắn bảo tồn các di sản dân ca Tày, Nùng với các Làng du lịch cộng đồng là yếu tố quan trọng trong việc phát huy giá trị di sản văn hóa tỉnh Lạng Sơn với các nét văn hóa đặc đậm đà bản sắc dân tộc Tày, Nùng Xứ Lạng.

Phát huy kết quả đã đạt được và đẩy mạnh hơn nữa việc đưa Nghị quyết  Đại hội XII của Đảng vào cuộc sống trong thời gian tới, trong lĩnh vực Văn hóa thì việc cụ thể hóa, đẩy mạnh công tác bảo tồn các di sản dân ca dân tộc Tày, Nùng Xứ Lạng là một công tác sát thực, cụ thể góp phần không nhỏ cho việc " xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện" tại tỉnh Lạng Sơn trong giai đoạn 2016- 2020.

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}