Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Mạn đàm:

 

Kỷ niệm 111 năm ngày sinh Đồng chí Lê Duẩn (7/4/1907- 7/4/2018 ): Một nhà lãnh đạo có bản lĩnh - Tầm nhìn xa - Tư duy sáng tạo

Thanh An | Thứ Tư, 04/04/2018 09:11 GMT +7

(Vanhien.vn) Những năm 60 , 70 thế kỷ trước , tôi và anh Văn Bảo thường được Bộ Biên tập TTXVN cử làm phóng viên biệt phái viết tin , chụp ảnh tường thuật các chuyến đi thăm và làm việc ở cơ sở của Đồng chí Lê Duẩn , Bí thư thứ nhất Trung ương Đảng (Tổng Bí thư ).


Năm nay , nhân Kỷ niệm ngày sinh của Đồng chí , nhớ đến người lãnh đạo cao nhất của Đảng ta trong suốt thời kỳ dài Chống Mỹ cứu nước , giải phóng miền Nam ; thống nhất non sông một dải . Và , cũng là Ngày lịch sử 30/4 sắp tới ; tôi NHỚ LẠI và SUY NGẪM về tầm nhìn của người lãnh đạo Đảng thưở ấy - ĐỒNG CHÍ LÊ DUẨN ; qua nhận thức sâu sắc của tôi . Có thể không thật đầy đủ và nguyên văn , song là tấm lòng thành kính của tôi với Ông mà tôi bộc bạch với bạn đọc .
Nhận thức của tôi về Ông ; có thể tóm gọn lại như sau : Ông là một nhà lãnh đạo cách mạng lỗi lạc của đất nước ta . Tư duy sáng tạo , tầm nhìn xa , luôn lóe sáng những ý tưởng mới . Một người Cộng sản chân chính ; kế thừa khí phách TỔ TIÊN ; kiên cường , " không sợ " sức mạnh và thế lực, sức ép của bất cứ nước lớn nào .
Khi Ông qua đời , điện chia buồn của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc lúc bấy giờ , Ngài Javiez Pe'rez de Cue'llar viết " Ngài TBT Lê Duẩn là người đã giữ vai trò hết sức quan trọng trong lịch sử của Việt Nam " .
Tôi nghĩ rằng lịch sử đất nước THỜI ĐẠI HỒ CHÍ MINH sẽ ghi dấu tác phẩm để đời "DƯỚI NGỌN CỜ VẺ VANG CỦA ĐẢNG " - LÊ DUẢN ; khẳng định đường lối , mục tiêu CÁCH MẠNG của ĐẢNG : ĐỘC LẬP DÂN TỘC gắn liền với CHỦ NGHĨA XÃ HỘI mà Ông tổng kết suất-sắc, sáng tạo .
Nhờ nghề nghiệp của mình, tôi được tiếp xúc, nghe Ông nói , chứng kiến phong cách làm việc của Ông ở cơ sở . Từ đó đã để lại dấu ấn trong tôi . Đôi mắt rất sáng . Dáng cao cao . Nước da ngăm ngăm đen . Tiếng nói sang - sảng ; dồn - dập những tư duy , ý tưởng mới của Ông . Ông lắng nghe cán bộ cơ sở nói ; có khi hàng giờ , hỏi cặn kẽ ; không phản bác . Được nghe những người gần gũi giúp việc Ông , kể lại : Ông rất chăm đọc sách mặc dù trăm công ngàn việc và là người " hay cãi lại sách ! "
Điều mà tôi nhớ nhất trong mỗi chuyến đi làm việc ở cơ sở là Ông luôn trăn-trở sau chiến tranh làm sao xóa đói giảm nghèo nhanh cho dân ta đỡ khổ ..,.Làm sao thoát ra khỏi lề lối làm ăn " bóc ngắn cắn dài " của người nông dân nước ta , níu kéo mãi kiếp người trong cảnh nghèo hèn....Làm sao từ thiếu nghèo có thể bứt phá lên sản xuất lớn tiến tới công nghiệp hóa , hiện đại hóa đất nước ....
Một điều nữa , trong câu chuyện với cán bộ , với dân ; nhất là với các bạn trẻ Ông thường hay nói đến LẺ PHẢI - TÌNH THƯƠNG . Ông phân tích : Để hiểu việc , con người dùng lý lẽ , lý trí nhưng khi hành động phải có tình cảm . Ông thường dẫn những câu như : " Thương người như thể thương thân " , " Con một cha nhà một nóc " , " Nhiễu điều phủ lấy giá gương .Người trong một nước phải thương nhau cùng " . " Bầu ơi thương lấy bí cùng . Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn " ...Ngẫm ra lẽ phải - tình thương như Bác Hồ từng nói là " Đạo đức - Văn minh" . Lẽ phải ; suy ra là lý - là luật- là công bằng xã hội ...Tình thương phải chăng ; lòng nhân ái , tinh thần đoàn kết , hoà hợp dân tộc ?
Đầu Xuân Quý Sửu -1973 , tiếp xúc với một số đồng hương từ Quảng Trị ra ăn Tết , có người mang nặng mặc cảm đau xót , dằn vặt , lo lắng hận thù do chiến tranh gây nên. Ông cảm thông chia sớt với bà con : Giành lại thống nhất , hòa bình cho đất nước , công riêng không thuộc về ai . Công lao cống hiến trước hết thuộc về nhân dân ta ở cả hai miền đất nước . Cả nước gánh chịu bao tổn thất , hy sinh, mất mát đau xót . Nay chúng ta phải đoàn kết nghĩa tình Nam Bắc , đồng bào với đồng bào cả nước đùm bọc nhau , chung lưng đấu sức hàn gằn vết thương chiến tranh , xây dựng đất nước ta giầu đẹp lên ...
&
Trong cuộc họp mặt đầu xuân với bà con cô bác , thăm các gia đình nông dân ở Quảng Bình, Vĩnh Linh cũng như sau này thăm và làm việc ở Nghệ An ; ở Hà-Nam-Ninh ....ở đâu và thường thì lúc nào Ông cũng đau-đáu và nhắc nhở cán bộ ( đại ý ) : Đất nước trải qua những năm dài chiến tranh ác liệt ; nghèo khó lắm ; nên trước tiên phải lo an cư ; lo cái ăn cái mặc cho dân trước đã . Kinh tế gia đình phải giàu có lên . Nhà nhà có sữa trong bữa ăn , có tivi , tủ lạnh , đồ sứ tiêu dùng ; có của ăn của để ...Dân có giầu nước mới giầu mạnh .
Năm 1976 khi về thăm quê hương ở làng Hậu Kiên , xã Triệu Thành , huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị . Thăm các gia đình ăn Tết ; Ông buổn rầu nói " Mùng một Tết tôi đến thăm thấy nhà nào cũng luộc sắn ! Bà con mình còn nghèo quá .Trong đời hoạt động cách mạng tôi cũng như đồng bào đã chịu nghèo khổ mãi rồi . Chừ đây hết chiến tranh , đất nước thống nhất rồi ta phải lo toan sao cho dân giầu có lên . Phấn đấu để ông bà già , trẻ con mỗi bữa có quả trứng , có cốc sữa mà cũng khó thế sao ? " .Trong các chuyến thăm và làm việc ở cơ sở ; tới đâu và khi nào Ông cũng nhắc bà con nông dân ta chăm lo mảnh vườn , nuôi trâu bò , gia cầm để có rau , có trứng , có sữa dùng ...
Ông tâm huyết và nung nấu tìm ra con đường đi lên sản xưất lớn XHCN ; tiến tới công nghiệp hóa , hiện đại hóa đất nước trong hoàn cảnh thực tiễn khắc nghiệt của đất nước trải qua những năm dài chiến tranh , kinh tế nghèo khó ...
Khi ấy ở Nghệ An báo cáo lên Trung ương phong trào Huyện Quỳnh Lưu từ những làng ven biển di dân bớt lên miền Tây lập làng mới , mở mang khai thác tiềm năng kinh tế đồi rừng ...Ý chí tiến công và phong cách chỉ đạo năng động của Bí thư Huyện ủy Nguyễn Hữu Đợi . Ông về thăm và làm việc với lãnh đạo tỉnh Nghệ An . Ông kéo theo một đội ngũ các nhà kinh tế và khoa học cùng đi . Ông xuống thẳng huyện Quỳnh Lưu và chủ yếu làm việc ở huyện . Chuyến đi này làm tôi nhớ lại hồi đồng chí Nguyễn Chí Thanh được Bác Hồ và Trung ương giao phụ trách nông nghiệp . Ông về nghiên cứu Hợp tác xã Đại Phong với phong trào " Phá xiềng ba sào ; vượt mức sống trung nông" ; cùng bài phóng sự nổi tiếng của đồng nghiệp Hà Đăng - Báo Nhân Dân . Sau đó trở thành phong trào thi đua nông nghiệp toàn quốc "Gió Dại Phong " .
Nghệ An lúc bấy giờ có 3 nhân vật nổi tiếng là ông Trương Kiện , Thường vụ Tỉnh ủy phụ trách chỉ đạo nông nghiệp . Ông Cao Lục , anh hùng lao động nông nghiệp và ông Nguyễn Hữu Đợi . Đồng chí Lê Duẩn lắng nghe kỹ các đồng chí này báo cáo , hỏi đi hỏi lại và quan sát thực địa một số hợp tác xã nông nghiệp , lên miền Tây huyện Quỳnh Lưu ...Nghe đồng chí Đợi , Bí thư huyện ủy báo cáo tình hình , phương pháp chỉ đạo và công tác tư tưởng : " Một mo cơm nắm , quả cà muối với tấm lòng cộng sản " đi làm giầu cho quê hương ...Cử tọa cười ồ . Có tiếng xì-xào "Duy ý chí ! "....
Đồng chí Lê Duẩn tiếp tục làm việc thêm ít ngày nữa ở Quỳnh Lưu , nghiên cứu rất kỹ về vai trò cấp huyện . Ông còn thăm và làm việc với một số tỉnh và huyện khác như hai huyện Quảng Ninh và Lệ Thủy (Quảng Bình ), Hải Hậu ( Hà-Nam-Ninh )...Người viết bài này xin được tóm lược lại những ý kiến của đồng chí còn đọng lại trong trí nhớ của mình ; có thể chưa đầy đủ , chưa thật chính xác từng câu từng chữ .
Ông nói nhiều về vai trò cấp huyện ; ví như một " cứ điểm " đi lên sản xuất lớn XHCN . Ông ưu tư nhiều về cung cách làm ăn manh mún " cò con " của nền tiểu nông . Phải quy hoạch lại cấp huyện . Trên cơ sở quy mô huyện mới có thể chuyên canh , chuyên ngành , hiện đại hóa nông nghiệp . Từng bước đi phù hợp cơ giới hóa , hóa học hóa nông nghiệp ,ứng dụng công nghệ sinh học , công nghiệp chế biến nông sản hàng hóa .Từ đó ta mới có nông sản ; hải sản ( nếu là huyện vùng biển ) mang thương hiệu Việt Nam ; mới đủ sức cạnh tranh trên con đường hội nhập với thị trường khu vực và thế giới ...Cũng từ quy mô huyện mà từng bước hiện đại hóa nông nghiệp , làm thay đổi gương mặt nông thôn , xóa dần khoảng cách thành thị - nông thôn ...
Đó đây , trong câu chuyên ngoài lề Ông thường nói đến vai trò cán bộ lãnh đạo và cán bộ thừa hành ở cấp huyện . Nhắc đến câu nói của Bí thư huyện ủy Nguyễn Hữu Đợi , Ông nói rất cần cán bộ cấp huyện có ý chí tiến công cách mạng , năng động và quyết đoán cộng với kiến thức quản lý và khoa học , tầm nhìn xa trông rộng...Đội ngũ cán bộ huyện này từng lớp , từng lớp có thể trở thành nguồn cán bộ lãnh đạo cấp cao hơn .
&
Trong chuyến công tác Tp Hồ Chí Minh và các tỉnh Miền Nam hồi mới giải phóng . Trọng tâm chuyến đi này của Ông là kiểm tra tình hình cải tạo XHCN đối với công thương nghiệp tư bản tư doanh . Khi ấy đồng chí Nguyễn Văn Linh là Trưởng ban cải tạo XHCN ; đồng chí Võ Văn Kiệt là Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh . Tôi nhớ trên chuyến bay đó , cùng đi có một vài cán bộ được điều động tham gia công tác này . Khi đặt chân xuống Sân bay Tân Sơn Nhất , tôi nghe có tiếng xì- xào " như tới Bê-ô-grats"!"
Trước khi đặt bút viết tin bài ; tôi từng được nghe Anh Ba-đ/c Lê Duẩn- phân tích về đặc điểm giai cấp tư sản miền Nam , tình hình miền Nam.... và cái đích phải đạt tới là sau cải tạo XHCN thành phố ổn định, sản xuất phát triển ...
Đang viết , Phó TGĐ Trần Thanh Xuân khi ấy phụ trách cơ quan thường trú TTXVN tại TP Hồ Chí Minh bảo tôi : Anh Mười Cúc-đ/c Nguyẽn Văn Linh- cần gặp phóng viên viết tin về hoạt động của Đoàn ....Hôm ấy đ/c Nguyễn Văn Linh căn dặn tôi khá kỹ . Ý đ/c nói : muốn mời Anh Ba và các đồng chí cùng đi tới thăm một số cơ sở công thương nghiệp tiến hành cải tạo XHCN bước đầu đạt kết quả tốt. Đồng chí NVL nhắc tới Chính sách tân kinh tế của Lenin ; vấn đề vận dụng kiến thức và sử dụng cơ sở vật chất- kỹ thuật của CNTB như thế nào ....Đột nhiên đồng chí hỏi tôi : " Anh có hiểu đích của cải tạo XHCN là gì ? " . Tôi chưa kịp trả lời ; đ/c khoát tay nói luôn : Transformation Socialism . Anh có hiểu ? Tôi ngập ngừng: Thưa ý nói làm cho CNXH mạnh lên ...? Đ/c nói ngay : Đúng ! Chứ không phải khó khăn thêm hoặc yếu đi !
Nắm được tinh thần chỉ đạo của các đ/c lãnh đạo ; tôi viết tin . Chúng tôi tới Nhà máy sản xuất máy khâu SINCO ; sau khi cải tạo phát triển sản xuát tốt . Nơi đ/c Lê Duẩn tới thăm , động viên công nhân. Ban giám đốc Nhà máy nắm vững tinh thần chỉ đạo của Ban cải tạo XHCN ; của Thành ủy TP Hồ Chí Minh , bảo vệ và tận dụng máy thiết bị của chủ để lại . Khuyến khích đội ngũ nhân viên kỹ thuật làm việc tốt và , nhất là giữ lại những cơ sở gia công sản xuất những chi tiết máy khâu của tiểu chủ Hoa kiều làm " vệ tinh " cho nhà máy . Các ông chủ nhỏ ấy không mặc cảm mà yên tâm phấn khởi sản xuất ; phục vụ nhà máy . Một vài chi tiết khó , chủ cũ vốn phải nhập hàng ngoại về. Nay được Ban giám đốc Nhà máy khuyến khích ; với ý thức chủ nhân mới , công nhân đã phối hợp với các cơ sở " vệ tinh" tự chế tạo được . Nhà máy SINCO đã sản xuất được hoàn chỉnh chiếc máy khâu. Đồng chí Lê Duẩn lắng nghe Ban giám đốc báo cáo , hỏi chuyện thân mật với một số công nhân , nhân viên kỹ thuật . Không khí giao tiếp giữa công nhân , một số "ông chủ " nhỏ Hoa kiều với người lãnh đạo cao nhất của Đảng ta chan hòa , phấn khởi ...
Những ngày công tác ở các tỉnh phía Nam, ông thường làm việc ở cơ sở , nghiên cứu và phát biểu trong hội nghị cán bộ hoặc trao đổi ngoài lề với cán bộ cùng đi về kinh tế. Ông muốn sau cải tao XHCN cần phát triển nền kinh tế thị trường ở Miền Nam với quy luật của nó và nhanh chóng xóa bỏ cơ chế bao cấp thời chiến ở miền Bắc . Nghe các đồng chí lãnh đạo như Nguyễn Văn Linh , Võ Văn Kiệt báo cáo về các điển hình ,nhân tố mới . Ông khích lệ và góp thêm ý kiến về những việc làm như xóa bỏ tình trạng ngăn sông , cấm chợ giữa các tỉnh . Việc Công ty lương thực của Bà Ba Thi bỏ mua lương thực hai giá mà mua một giá thỏa thuận với nông dân . Long An cải cách chính sách lưu thông phân phối giá -lương- tiền ....Những việc làm gọi là "xé rào " đó đã góp phần tháo gỡ khó khăn đời sống cho dân .
Về vấn đề tích lũy công nghiệp hóa XHCN .Nói chuyện với cán bộ lãnh đạo một số tỉnh đến thăm và làm việc ; Ông nhắc nhở đất nước vừa ra khỏi chiến tranh đời sống nhân dân thiếu thốn đủ thứ ; khôi phục kinh tế trước hết phải phát triển nông nghiệp , ưu tiên phát triển công nhiệp nhẹ để thỏa mãn cái ăn cái mặc cùng với hàng tiêu dùng thiết yếu cho nhân dân . Trên cơ sở phát triển nông nghiệp , ưu tiên phát triển công nghiệp nhẹ từng bước tích lũy vốn để công nghiệp hóa , hiện đại hóa đất nước ...
&
Được dự những cuộc tiếp xúc , làm việc hoặc những buổi nói chuyện của đ/c Lê Duẩn với cán bộ , quần chúng , thanh niên, văn nghệ sĩ hoặc " nghe lỏm" câu chuyện ngoài lề ; tôi thấy Ông rất thông tuệ , có tầm nhìn xa rộng , tư duy sáng tạo ...Từ nêu hoặc đặt vấn đề trước cử tọa đến dự báo tình hình hoặc bột phát những ý tưởng mới lạ ...đều đáng suy ngẫm .
Chẳng hạn , Ông nói về tư tưởng nước lớn ; tham vọng bành trướng của người đứng đầu nước láng giềng phương Bắc lúc bấy giờ . Cách ứng xử bề trên áp đặt của họ . Ông phản kháng và dự báo quan hệ hữu nghị giữa hai nước đang dần xấu đi , sẽ rất căng thẳng ; có thể dẫn tới xung đột ...Tôi chiêm nghiệm ,dự báo của Ông rất chuẩn ; khi chiến tranh biên giới phía Bắc nước ta nổ ra 1979 .
Nói về bộ máy quản lý hành chính của ta cồng kềnh , hiệu quả kém. Ông thẳng thắn nêu vấn đề (đại ý ) : Thời Pháp cai trị , một tỉnh chỉ có 3 người Pháp (tôi hiểu là : chánh phó sứ và giám binh) ; một phố chỉ có ông trưởng phố ?
Về giáo dục tôi nghe Ông nói " Chữ hiếu làm đầu " ; " Tiên học lễ hậu học văn " ; "Học làm người" ; " Dạy con từ thưở còn thơ " ....Những câu Ông Cha ta thường dạy .
&
Có ý kiến nhận xét vai trò lãnh đạo kinh tế của TBT Lê Duẩn từ thời chiến chuyển sang thời bình chưa rõ nét lắm . Ngoài những điều tôi kể trên , theo một số nhà kinh tế thường cùng đi giúp việc với Ông như giáo sư Trần Phương , nguyên Phó Thủ tướng Chinh phủ , nói về Ông : Năm 1985 , Anh là người ghi vào Nghị quyết Bộ Chính trị "chấp nhận nền kinh tế nhiều thành phần " . Đó là những con chữ quan trọng tạo đà cho Đại hội VI đổi mới . Tầm nhìn xa của Anh Ba-Đ/c Lê Duẩn- về kinh tế ; những viên gạch Anh lát cho con đường đổi mới , không nhiều người biết đến .Nhưng điều đó cũng phù hợp với con người Anh , chỉ cần làm những điều tốt cho Đảng , cho dân mà không nghĩ rằng có được ghi nhận hay không ...( theo Phan Quang-" Tầm nhìn Lê Duẩn " ) . Trường hợp khác, Ồng là người phản bác quan điểm bảo thủ của bài báo trên trang nhất một tờ báo lớn . Bài báo ấy phê phán Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phú Kim Ngọc về vấn đề khoán hộ trong hợp tác xã nông nghiệp ( PhanQuang -" Tầm nhìn Lê Duẩn ").
Có vị Giáo sư cho rằng : Điều đáng tiếc là những tư tưởng lóe sáng trong tư duy của nhà lý luận ấy -Đ/c Lê Duẩn- đã bị chìm đi trong vô vàn những bức xúc hằng ngày của thực trạng kinh tế trong cái thế giằng co giữa cái cũ và cái mới....
( Phan Quang - " Tầm nhìn Lê Duẩn" )
&
Kết bài , xin kể chuyện vui .Thưở ấy đã viết về các Cụ lãnh đạo cao cấp dù dài , ngắn đều  phải duyệt . Khi tôi đưa tin bài lên duyệt . Đồng chí Đ.Ng. trợ lý của TBT nhắc nhở tôi rằng Ông rất thông minh , thường nói ra những ý tưởng hay , tư duy mới nhưng khi viết cậu cần cân nhắc, thận trọng không thể "bệ" nguyên si ; những vấn đề quan trọng rất cần phải tra cứu lại văn bản , nghị quyết . Tỉ dụ , bài tôi viết về Huyện Quỳnh Lưu-Nghệ An .Đ/c Lê Duẩn nói về cấp huyện . Khi tôi viết : huyện sẽ là " cứ điểm " đi lên sản xuất lớn XHCN ...Anh Đ.Ng. ngờ-ngợ không nhớ có chữ cứ điểm không nhỉ ? Anh lại phải lục tìm văn bản.! Bởi vì NQ của BBT mới ban hành - nghĩa là thận trọng tới mức từng câu , từng chữ . Khổ nỗi chiếc máy ghi âm của tôi tậm tịt . Hai anh em cứ phải ghé tai tua đi tua lại ...!
THANH AN .

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}