Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Sự kiện:

 

Ký ức không quên của phóng viên chiến trường về cuộc chiến chống xâm lược, bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979

Vũ Quang Đán | Thứ Bảy, 16/02/2019 21:14 GMT +7

(Vanhien.vn) Được biết đến là một trong những phóng viên ảnh đầu tiên có mặt tại Cao Bằng khi cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc đầu năm 1979  nổ ra, ông  Trần Mạnh Thường (quận Thanh Xuân, Hà Nội) đã có cơ hội chứng kiến, ghi lại sự kiện này bằng ảnh.

Nhân dịp đầu Xuân Kỷ Hợi gặp gỡ ở Tuyên Quang – Thủ đô Khu giải phóng, Thủ đô Kháng chiến, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với phóng viên ảnh Trần Mạnh Thường  để hiểu rõ hơn về cuộc chiến đấu ngoan cường, chính nghĩa của quân và dân ta chống lại  xâm lược phi nghĩa của quân Trung Quốc, bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979.

Nhiếp ảnh gia Trần Mạnh Thường (bên phải) giới thiệu với PV những bức ảnh tư liệu quý về cuộc chiến chống quân Trung Quốc xâm  lược biên giới phía Bắc đầu năm 1979 tại Cao Bằng. Ảnh: Quang Đán


PV: Khi cuộc chiến tranh biến giới phía Bắc nổ ra đầu năm 1979 thì ông đang công tác ở đâu? Tại sao ông lại có mặt đúng thời điểm quân Trung Quốc  tấn công vào nước ta, cụ thể là ở Cao Bằng?


Trả lời: Đầu năm 1979, cuộc chiến tranh biên giới xảy ra nhưng thực ra tôi đã lên biên giới Cao Bằng từ tháng 10/1978, vì khi đó Trung Quốc đã gây hấn ở biên giới nước ta. Trước tình hình này, Ban Tuyên huấn Trung ương (Nay là Ban Tuyên giáo Trung ương) có chủ trương đưa văn nghệ sỹ lên biên giới để tuyên truyền chủ trương, đường lối chính sách của Đảng, vận động bà con không nghe theo địch. Khi ấy, tôi đang công tác tại Nhà xuất bản Văn hóa, là một phóng viên ảnh, cùng hai nhạc sỹ là Phó Đức Phương, Thái Cơ và họa sỹ Doãn Chung được chọn để lên Cao Bằng. Đến Tết Nguyên đán năm đó, chúng tôi được về nhà. Đúng ngày 16/2/ 1979, tôi mua vé máy bay khứ hồi lên Cao Bằng (lúc đó Cao Bằng có sân bay đỗ được máy bay cánh quạt). Tuy nhiên, nhân viên bán vé cho biết chỉ có vé 1 chiều, không có vé khứ hồi nên tôi đoán là chiến tranh có thể xảy ra. Lên đến Cao Bằng, tôi ra biên giới luôn. Tối hôm đó, tôi đã có mặt ở huyện Hòa An. Ngay sáng ngày hôm sau, tức là ngày 17/2/1979, Trung Quốc xua quân, cùng hơn 30 xe tăng đánh vào đây. Nhờ đến sớm, tôi đã chụp lại được cảnh quân Trung Quốc tràn qua biên giới, tấn công xâm lược tỉnh Cao Bằng.


PV: Ông có mặt tại Cao Bằng vào thời điểm xảy ra chiến tranh biên giới năm 1979, vậy xin ông chia sẻ ký ức nhớ nhất trong quá trình tác nghiệp?


Trả lời: Mặc dù diễn ra trong thời gian ngắn (tính từ 17/2 đến ngày 5/3/1979, khi Trung Quốc rút quân) nhưng đối với tôi và những người tham gia, chứng kiến những gì xảy ra khi đó thì đây cuộc chiến tranh vô cùng khốc liệt. Nhưng cuộc chiến cũng cho thấy tinh thần đoàn kết, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì Tổ quốc của quân và dân ta tại Cao Bằng vô cùng to lớn. Khi có chiến tranh, loạn lạc, tình đồng chí, đồng đội, tình quân dân… càng được thể hiện rõ. Tôi nhớ rất nhiều kỷ niệm, trong đó có lần trên đường tác nghiệp tôi thấy có một em bé khoảng 3 tuổi ngồi khóc bên người mẹ đang nằm bất động, máu me loang lổ đầy người. Cùng lúc đó, một chiếc xe com – măng – ca chạy đến bỗng đỗ lại, một cô bộ đội khoác súng AK trên vai, lưng quàng ba lô, nhảy xuống xe bế em bé lên đưa về tuyến sau. Mẹ của em bé cũng được bộ đội đưa đi cấp cứu ở quân y viện dã chiến. Tôi đã chụp bức ảnh cô bộ đội bế em bé đó. Bức ảnh sau này được đăng trên báo Nhân dân ngay sau đó.

 “Cô bộ đội (Bùi Thị Mùi) và em bé (Hoàng Thị Hiền)” chụp ngày 17/2/1979 tại cầu Tài Hồ Sìn (xã Bạch Đằng, huyện Hoà An, tỉnh Cao Bằng). Ảnh: Trần Mạnh Thường.


 Nhưng đến năm 2016, sau 37 năm, phóng viên Mai Thanh Hải, báo Thanh Niên đã tìm được cô bé tên Hoàng Thị Hiền, nay đã 40 tuổi. Sau đó PV Báo Thanh Niên tìm được cô bộ đội bế em bé là bà Bùi Thị Mùi, ở huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ… Và "Hình ảnh xúc động về 'cô bộ đội (bà Bùi Thị Mùi) và em bé (Hoàng Thị Hiền)” hội ngộ cùng tác giả chụp được ảnh đó (Nhiếp ảnh gia Trần Mạnh Thường) sau 37 năm tại cầu Tài Hồ Sìn (xã Bạch Đằng, huyện Hoà An, tỉnh Cao Bằng) đúng ngày kỷ niệm 72 năm thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam gây xúc động mạnh. Báo chí gọi đó là một trong những “Bức ảnh đi cùng năm tháng”.


Sau 37 năm, 3 nhân chứng lịch sử nói trên được hội ngộ trên cây cầu từng là chiến trường xưa để kể về những ký ức đẹp về tình quân dân thắm thiết. Khi người lính sẵn sàng nhận hiểm nguy để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ an toàn cho người dân thoát khỏi vòng vây của quân xâm lược Trung Quốc.

Nhà báo Trần Mạnh Thường bấm máy lưu lại khoảnh khắc đặc biệt của cuộc hội ngộ sau 37 năm trên cầu Tài Hồ Sìn. Người ngồi trên xe lăn là bà Bùi Thị Mùi (cô bộ đội ảnh trên)- Người đẩy xe lăn là chị Hoàng Thị Thu Hiền (cô bé mà bà Mùi bế ảnh trên). Ảnh: Độc Lập - TNO


Không chỉ bức ảnh nổi tiếng nói trên, trong cuộc chiến bảo vệ biên giới thiêng liêng phía Bắc, nhiếp ảnh gia Trần Mạnh Thường là người duy nhất chụp được một số ảnh  xe tăng quân xâm lược bị quân dân ta tiêu diệt và bắt sống tại bản Sẩy, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng cách nay 40 năm. Những ảnh đó từng được Giải Nhất cuộc triển lãm ảnh "Toàn dân bảo vệ Tổ quốc" do Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ VHTTDL), TTXVN, Báo Nhân Dân, Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam đồng tổ chức. Đồng thời những ảnh đó cũng được Giải nhất "Ảnh thời sự" Báo Nhân Dân năm 1979.


Nhiếp ảnh gia Trần Mạnh Thường nay 81 tuổi trông vẫn khỏe mạnh, nhanh nhẹn hoạt bát, là một trong những nhân chứng sống ghi lại cuộc chiến chính nghĩa chống xâm lược, bảo vệ biên cương phía Bắc của tổ quốc.


PV: Như ông đã nói cuộc chiến khi đó vô cùng khốc liệt, vậy ông đã tác nghiệp như thế nào để vừa đảm bảo được an toàn cho bản thân vừa chụp lại được những bức ảnh thời sự mang tính lịch sử?


Trả lời: Tôi cũng như rất nhiều phóng viên thời đó gặp nhiều khó khăn trong tác nghiệp bởi trang thiết bị lạc hậu. Hành trang tôi mang theo khi đi tác nghiệp chỉ có một chiếc máy ảnh Zenit và 20 cuộn phim. Tôi may mắn hơn những đồng nghiệp khác là đến sớm nên chụp lại được những hình ảnh đầu tiên khi quân địch tấn công vào nước ta, mà cụ thể là ở Cao Bằng. Mặc dù, tình hình rất cam go, nhưng giường như lòng tự tôn dân tộc, tình yêu đất nước đã ngấm ở trong máu thịt mình từ lâu…nên khi đó tôi không suy nghĩ nhiều đến chuyện sống chết của bản thân mà chỉ nghĩ làm thế nào để có thể chụp được những ảnh phản ánh sự kiện xâm lược phi nghĩa, tàn bạo, sự chiến đấu ngoan cường của quân dân ta, sự thất bại  nhục nhã của quân Trung Quốc  đang diễn ra.

Chiếc xe tăng của quân xâm lược Trung Quốc bị quân ta bắn gục ngay loạt đạn đầu tiên tại bản Sẩy, Hòa An, Cao Bằng. Ảnh: Trần Mạnh Thường

Trong suốt quá trình tác nghiệp, tôi đã nhận được sự giúp đỡ của hai chiến sĩ công an biên phòng và nhân địa phương. Họ đã giúp tôi đi khắp chiến trường Cao Bằng, chủ yếu là đi bộ bằng rừng, vượt suối, đi vào ban đêm. Từ Thông Nông qua đèo Mã Quỷ đến Trà Lĩnh, từ Trùng Khánh qua đèo Mã Phục đến Hòa An, thị xã Cao bằng, tôi đã chụp được những bức ảnh độc nhất vô nhị, phản ánh về cuộc chiến đó, cố gắng cao nhất hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Tên giặc lái cùng chung số phân với chiếc xe tăng của nó. Ảnh: Trần Mạnh Thường


PV: Điều gì khiến ông cảm thấy tự hào nhất khi được tham gia tác nghiệp trong cuộc chiến chống quân xâm lược của quân và dân ta bảo vệ biên giới phía Bắc?


Trả lời: Việt Nam là dân tộc yêu hòa bình, không có người dân nào muốn có chiến tranh. Tuy nhiên khi đất nước bị xâm lăng thì mỗi người dân đều phải có trách nhiệm chiến đấu bảo vệ tổ quốc. Tôi tự hào vì mình đã làm được điều đó. Năm ấy, phóng viên như chúng tôi được ví như những người lính trên mặt trận truyền thông. Thay vì cầm súng, chúng tôi cầm bút, cầm máy ảnh để ghi lại, phản ánh sự thật để chuyển đến công chúng. Tôi tự hào vì đã chụp được những bức ảnh nêu lên tội ác, sự tàn phá dã man của quân xâm lược Trung Quốc ở những nơi chúng đi qua. Tính chính nghĩa, tinh thần chiến đấu kiên cường, anh dũng của quân và dân ta, đặc biệt tôi đã kịp ghi lại hình ảnh ngoan cường của dân quân tự vệ, bộ đội địa phương Cao Bằng đập tan các cuộc tấn công của kẻ thù, tình cảm keo sơn, gắn bó của đồng chí, đồng bào ta trước hoạ ngoại xâm. Sự thất bại của kẻ thù, sự thắng lợi vẻ vang của quân và dân ta, hàng chục chiếc xe tăng của địch bị ta bắn cháy, hàng trăm tên địch bị đền tội, bị bắt làm tù binh… Bên cạnh đó, những bức ảnh tôi chụp cũng nêu lên được sự nhân đạo của quân và dân ta, mặc dù bắt được kẻ xâm lược làm tù binh, những tên bị thương, ta vẫn tận tình cứu chữa, chăm sóc…

Chiếc xe tăng của quân xâm lược Trung Quốc bị quân ta bắt sống. Ảnh: Trần Mạnh Thường


PV: Đến nay, đã 40 năm sau cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc, là nhân chứng sống khi đó, ông mong muốn điều gì trong hiện tại và tương lai?


Trả lời: Theo tôi, cuộc chiến đấu ở biên giới phía Bắc năm 1979, chống quân Trung Quốc xâm lược bảo vệ biên cương Tổ quốc là một trong những mốc son lịch sử chói lọi dưới thời đại Hồ Chí Minh. Phải khẳng định việc Trung Quốc xua quân đi xâm lược là phi nghĩa; cuộc chiến đấu chống quân Trung Quốc xâm lược biên giới phía Bắc đầu năm 1979 của quân dân ta là chính nghĩa, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ là nghĩa vụ thiêng liêng nhất của mọi người dân đất Việt.


Vì vậy, tôi mong muốn mốc son lịch sử này được đưa vào trong sách giáo khoa lịch sử của các cấp học từ phổ thông đến đại học, để thế hệ trẻ hôm nay và mai sau biết rõ về bản chất cuộc chiến tranh này. Hiểu cuộc chiến tranh này là cuộc chiến tự vệ chính đáng của dân tộc ta. Từ đó, phát huy tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc để luôn đoàn kết, cảnh giác, nỗ lực bảo vệ chủ quyền và xây dựng đất nước ngày càng phát triển bền vững...


Xin trân trọng cảm ơn Nhiếp ảnh gia Trần Mạnh Thường!

Nguồn: TTXVN

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}