Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Mạn đàm:

 

Làm gì để giữ gìn nghề cổ truyền sản xuất muối phơi cát ở Miền Bắc

Vương Quốc Hoa | Chủ Nhật, 05/04/2020 19:02 GMT +7

Trên thế giới có 120 nước sản xuất muối, trong đó có 53 nước sản xuất muối từ nước biển, sản lượng khoảng 280 triệu tấn. Việt Nam là quốc gia duy nhất hiện đang còn duy trì sản xuất muối theo kiểu cổ xưa: “ Dùng cát mặn, lọc lấy nước phơi nắng kết tinh ra hạt muối”. Để tìm hiểu việc giữ gìn nghề cổ truyền sản xuất muối phơi cát ở miền Bắc, pv vanhien.vn đã có cuộc với ThS Bùi Sơn Long - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Công Nghệ Muối Biển.

ThS Bùi Sơn Long - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Công Nghệ Muối Biển.

PV:  Trong cơ chế thị trường hiện nay,  việc duy trì và phát triển nghề muối phơi cát ở miền Bắc không hề đơn giản. Cho nên hiện nay có rất ít người khởi nghiệp từ nghề này?

ThS Bùi Sơn Long - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Công Nghệ Muối Biển:

Trong các phương pháp sản xuất muối ăn từ nước biển thì phương pháp sản xuất muối biển theo phương pháp phơi cát là nặng nhọc và năng suất thấp. Sản xuất muối theo phương pháp phơi cát là một sự sáng tạo của người xưa rất phù hợp với khí hậu miền Bắc nắng mưa xen kẽ, sản phẩm thu được theo cách gọi dân gian là muối Bắc. Muối Bắc làm ra chủ yếu để phục vụ cho người dân Miền Bắc có thói quen dùng muối hạt và theo nếp sống văn hóa, muối tinh sau này mới có, nhưng người dân vẫn thích dùng muối Bắc, ít người biết biết rằng trong tất cả các loại muối ăn thì muối Bắc có nhiều lợi ích nhất đối với sức khỏe con

người mà không có một loại muối nào hiện nay so sánh được. 

Muốn khởi nghiệp theo nghề này đòi hỏi phải chịu khó, chịu vất vả và phải có đam mê mới duy trì được. Bởi nghề mà chỉ có sản xuất theo vụ, có nắng mới có muối, phụ thuộc thời tiết, giá trị kinh tế thấp, hiệu quả kinh tế không cao so với nhiều ngành nghề khác nên việc bỏ nghề, bỏ ruộng muối hoặc chuyển đổi sang sản xuất khác đang ngày càng gia tăng là lẽ tự nhiên. Nếu không có những giải pháp hỗ trở, giúp đỡ từ cộng đồng, từ nhà nước.. trong tương lai không xa nghề sản xuất muối phơi cát cổ truyền Miền Bắc sẽ chỉ còn trong ca dao, sách vở như các nước trong khu vực sản xuất muối trước đây mà thôi.

PV: Xin ông cho biết vì sao trước đây nghề muối Bắc được tôn vinh?

ThS Bùi Sơn Long - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Công Nghệ Muối Biển:

Bởi vì muối rất quan trọng trong đời sống con người đóng góp cho nền kinh tế nước nhà. Chúng ta còn nhớ sau hòa bình lập lại, nhận thấy muối là thức ăn cần thiết cho toàn dân. Nghề muối là nguồn sống của số đông dân cư ở ven biển Miền Bắc. Thuế muối góp phần đáng kể vào công cuộc kiến thiết nước nhà. Vì vậy, chính sách quản lý muối có quan hệ đến sản xuất và đời sống của nhân dân. Công tác muối là một công tác quần chúng có tính chất chính trị của Đảng và Chính phủ. Năm 1955 phó Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã ra Nghị định số 535/TTg ngày 23/5/1955 thành lập Sở Muối trực thuộc Bộ Tài chính để quản lý thu mua muối; Quản lý các ruộng muối; Hướng dẫn giúp đỡ nhân dân phục hồi và phát triển sản xuất muối; Phụ trách việc thu muối của diêm dân, cung cấp muối cho Mậu dịch quốc doanh để tiếp tế cho các địa phương và điều hòa giá muối trên thị trường; Dữ trữ muối cần thiết cho nhu cầu của nhân dân.

PV: Trong xu thế hội nhập quốc tế sâu rộng nghề muối trong nước đang gặp rất nhiều khó khăn đặc biệt là muối Bắc, xin ông cho biết khó khăn như thế nào?

ThS Bùi Sơn Long - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Công Nghệ Muối Biển:

Sản xuất muối bị tác động bởi biến đổi khí hậu, đất đai bị thu hẹp, chia cắt và đan xen với nghề nuôi trồng hải sản. Buôn bán muối chịu tác động từ nguồn muối nhập khẩu quá lớn (Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan..) đặc biệt nghề muối Miền Bắc còn chịu sức ép cảnh tranh ngay trên sân nhà từ nguồn muối Miền Trung giá rẻ, chất lượng cao, số lượng lớn so với muối Miền Bắc.

Ngày nay Chính phủ không còn xem công tác muối là quan trọng như trước đây bởi nhiều ngành nghề khác còn quan trọng hơn, người diêm dân cần phải thấu hiệu và thích nghi, từng bước nắm bắt thông tin, tiếp cận những công nghệ sản xuất mới, những mặt hàng mới để duy trì và phát huy bởi nhu cầu xã hội và thị trường xuất khẩu vẫn cần muối Bắc mà không sản phẩm muối khác có thể

thay thế được.

Do tính chất đặc của thù muối Bắc trên thị trường đang xuất hiện ngày càng nhiều “muối Nam làm giả muối Bắc” để bán chứ không có chuyện ngược lại. Vì sao lại có hiện tượng này đó là văn hóa muối, là thói quen của người dân miền Bắc hay dùng muối Bắc bởi nó không chát như muối Nam và hạt muối Bắc phù hợp trong ăn uống sinh hoạt hàng ngày của người dân.

Với tốc độ phát triển kinh tế của nước ta hiện nay, đang bắt đầu thời kỳ bùng nổ về muối công nghiệp, muối chế biến, nên tỷ trọng nhu cầu về muối hạt dùng trong dân sinh giảm dần, nhường chỗ cho tỷ trọng muối công nghiệp. Bên cạnh sản lượng muối ngày càng tăng để đáp ứng nhu cầu xã hội, thì yêu cầu về chất lượng muối cũng đòi hỏi ngày càng cao, phù hợp với tiêu chuẩn trong nước và

trong khu vực, đồng thời phải mang tính văn minh thương nghiệp về mẫu mã, kiểu dáng bao bì v.v...

PV: Để giữ gìn nghề muối Bắc như một nét văn hóa của cha ông ta ngày trước, đồng thời nâng cao giá trị kinh tế của hạt muối, theo ông cần phải có phương án như thế nào?

ThS Bùi Sơn Long - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Công Nghệ Muối Biển:

Theo tôi thiết nghĩ cần phải triển khai trước mắt hai việc sau đây:

Thứ nhất:  Đưa nghề sản xuất muối Bắc thành sản phẩm du lịch có một không hai trên thế giới. Để làm du lịch về muối, nơi đó phải hội tụ các yếu tố giao thông đi lại, có diện tích sản xuất tương đối lớn, còn duy trì công nghệ sản xuất cổ truyền, có đủ điều kiện cho người du lịch ở lại tham gia trải nghiệm, có sản phẩm sạch để quảng bá, có sản phẩm khác từ muối để tuyên truyền như: như muối để chăm sóc sức khỏe, muối để làm đẹp, muối để chữa bệnh… để bán và lưu niệm cho khách hàng.

Thứ hai:  Nên sản xuất muối sạch đạt chuẩn xuất khẩu, số lượng lớn, thích ứng với biến đổi khí hậu để có thể sản xuất quanh năm thay vì chỉ có mấy tháng nắng. Để làm được cần: Triền khai xây dựng các Mô hình Hợp tác sản xuất muối sạch trong nhà kính theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững tại vùng sản xuất muối theo công nghệ phơi cát ở Miền Bắc. Sản xuất muối trong nhà kính thực chất nhằm ứng dụng “Hiệu ứng nhà kính” để bốc hơi nước biển ở giai đoạn kết tinh. Ngoài ra sản xuất muối trong nhà kính không bị tác động của môi trường ngoài đồng muối như bụi, cát bay, côn trùng, tạp chất hữu cơ lẫn vào sản phẩm khi thu hoạch

Do kết tinh muối trong nhà kính nên nhiệt độ cao hơn, bốc hơi nhanh hơn dẫn đến năng suất muối cũng cao hơn. Sản xuất trong nhà nên thích ứng được với biến đổi khí hậu, có thể sản xuất muối khi gặp mưa, thu hoạch liên tục quanh năm không theo mùa vụ như sản xuất muối truyền thống.

PV: Xin ông cho biết thêm ưu điểm sản xuất muối trong nhà kính?

ThS. Bùi Sơn Long - Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Công Nghệ Muối Biển

Để có đủ nước chạt bão hòa dùng sản xuất trái vụ cần tăng năng suất ở công đoạn chế chạt bằng việc ứng dụng công nghệ bay hơi lập thể hay công nghệ nước chảy ngầm trong cát để có đủ nước chạt cho sản xuất. Sản xuất muối trong nhà kính còn có thêm ưu điểm: Có thể chủ động về thời gian sản xuất, có thể kết tinh ngắn ngày hay dài ngày để tạo ra sản những sản phẩm khác biệt, đạt tiêu chuẩn sạch có thể ăn trực tiếp không qua khâu chế biến.

Phương pháp sản xuất muối muối trong nhà kính có thể sản xuất ngoài đồng hoặc bất kỳ khu vực nào có không gian tiếp xúc trực tiếp với nắng mặt trời. Phương pháp này có thể sản xuất quy mô nhỏ hoặc quy mô lớn, có thể tự động hóa khâu sản xuất. Sản xuất muối trong nhà kính không chỉ dùng để sản xuất muối ăn từ nước biển mà ngay từ năm 2013 công ty cổ phần Công Nghệ Muối Biển đã triển khai ứng dụng nhà kính để sản xuất muối ăn tại mỏ muối ở Khoksaat – Viên Chăn (Lào).

PV: Xin cảm ơn ông.

 

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}