Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Tác giả:

 

Một chân dung lãng tử của thơ ca

Nguyễn Văn Học | Chủ Nhật, 06/11/2016 22:24 GMT +7

Nhà thơ Vương Tâm là người hăng hái tìm tòi, chịu đi và dường như với bè bạn thân, ông chưa bao giờ biết từ chối một lời đề nghị nào. Lúc nào trên miệng ông cũng là nụ cười thân thiện. Vương Tâm bảo, mình phải đi cho thỏa đam mê, cho trẻ trung và để cho thơ ngọt ngào hơn.

Nhà thơ Vương Tâm với trường ca Cầu Long Biên

Tôi quen Vương Tâm bởi vì ông rất nhiệt tình và cởi mở. Tôi thân Vương Tâm bởi vì ông là người chịu đi, dám dấn thân cho nghề văn, nghề báo và tính tình trẻ trung. Ở tuổi ngoài 60 mà ông vẫn năng động như thời 20. Hơn hai mươi năm trước, ông thường đi tìm đề tài với những người bạn trẻ. Đến khi những người đó lập gia đình, tất bật với chuyện mưu sinh thì ông vẫn đi, với tâm trạng của một kẻ lãng du, nay đây mai đó. Nhưng giờ, những chuyến đi của ông thường có tôi - một người trẻ hăng hái tìm đề tài viết báo. Đi đến đâu ông cũng cẩn thận ghi chép và chụp hình. Tốc độ viết của ông đáng ngạc nhiên, ví như có người đặt bài hôm cần luôn vào ngày hôm sau thì đêm đó ông thức, “cày” và gửi luôn. Hoặc có khi ông bắt xe về một tỉnh xa nào đó từ sáng tìm hiểu về một nhân vật, chiều trở về Hà Nội và đêm ngồi viết bài. Tôi và ông thường có những chuyến của hai người. Những chuyến đi đôi khi chỉ là để tìm hiểu một vùng đất, để viết một bài báo nhỏ, thậm chí chỉ để chịu cái nắng nôi gió cát cho thấu thêm nhịp sống ở đời. Ông nhanh nhẹn và tôi còn trẻ. Ông chỉ bảo và tôi biết lắng nghe. Những chuyến đi, dù không thu được lợi trước mắt, thì đó cũng là những viên gạch cho tòa tháp vốn sống của những nhà văn. Chúng tôi theo kịp sức khỏe của nhau dù một người đã hơn 60 còn một người chưa đầy 30. Vương Tâm trẻ đến nỗi, chỉ cần tôi “ới” một câu là ông lại hỏi: “Đồng chí có chỉ thị gì?”. Vương Tâm lại nhanh chóng sắp xếp những công việc để đi  và chịu… vất vả cùng tôi. Cái tạng của ông nó như thế và ông cũng thích như thế. Giao du với những người trẻ để thấy mình thêm trẻ, và để những trang viết cũng sinh động hơn.

Vương Tâm ít chịu ngồi yên một chỗ, ngay cả thời gian đi dự trại sáng tác văn học, ông cũng phải bắt xe ôm đến những làng lân cận, lọ mọ dò tìm đề tài để viết. Có một lần tôi và ông cùng nhau lên Mường Thung (Lạc Sơn - Hòa Bình), là đỉnh núi có người Mường sinh sống ở trên cao nhất so với mặt nước biển. Thấy trời đổ mưa, ngay dưới chân núi, nhiều người dân đã “nắn gân” chúng tôi rằng, đường lên đó cực kỳ khó đi. Nhưng Vương Tâm quyết: “Cứ lên”. Và thế là chúng tôi phi xe leo lên đoạn đường 12 cây số dốc ngược, lầy lội và nhiều đá, bằng xe máy; nhiều đoạn cả hai phải xuống xe để đẩy. Làm việc xong với trưởng thôn và một số người dân thì cũng là lúc xế chiều, trời lại mưa tầm tã. Hai thầy trò từ chối lời mời ở lại quyết định “hạ sơn”. Lúc này chẳng ai ngồi trên xe được nữa, tôi tắt máy, gài số 1 và đồng thời phải hai người kéo để xe khỏi trôi tuột. Nhưng chúng tôi vẫn bị ngã trầy xước tay chân. Đó là chuyến đi nhớ đời mà sau này, ông vẫn ôn lại với tôi và những người bạn để nhắc về những kỷ niệm trên các cung đường “đổ máu” đi tìm đề tài.

Nhà báo Vương Tâm trong chuyến đi thực tế Tây Nguyên

Tháng 9 năm 2009, tôi và ông có nhiều dự định cho những chuyến đi. Nào là du ngoạn Tây Bắc bằng xe máy, nào là lùng sục bài vở ở đất Quảng Trị, rồi đi Huế. Nhưng vì là mùa mưa nên tất cả đều phải… stop, dù có lần đã mua vé tàu. Rồi cả hai chúng tôi đều tìm thời cơ đi, để còn về kịp đi dự Trại sáng tác Văn học về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống”, do Chi hội Nhà văn Công An tổ chức, tại Sầm Sơn, Thanh Hóa. Rồi khi tham gia trại viết, Vương Tâm cũng cố gắng đi lại, viết lách để kịp có bài dùng cho số Tết.

Ngoài đi săn tìm đề tài, tôi cũng được cùng ông đi săn tìm ấm trà để làm giàu bộ sưu tập của ông. Ngoài đam mê viết văn, viết báo, Vương Tâm còn có thú sưu tầm các loại ấm trà và ruợu. Khi đi ông đóng nhiều vai. Khi thì như một gã thanh niên lãng tử, chịu chơi. Khi thì như một gã dân buôn bụi bặm, nhiều mưu mẹo. Lúc khác lại trở về là gã thi sĩ đa tình, hoặc một ông già hồn hậu với nụ cười rất hiền. Ngôi nhà nhỏ của nhà thơ Vương Tâm giờ đây chứa đầy ấm với đủ kích cỡ, màu sắc, họa tiết. Tài sản trong bộ sưu tập là hơn 200 chiếc ấm của nhiều làng gốm cổ trên cả nước. Ngồi trong ngôi nhà nhà ấm, ông nói với tôi mình đã đi gần như hết những lò gốm lớn nhỏ, từ Bình Dương đến Bắc Ninh, Hải Dương. Thậm chí lên cả biên giới Lạng Sơn, vào vùng dân tộc thiểu số để kiếm được những chiếc độc đáo. Yêu ấm và chơi ấm, nhà thơ Vương Tâm quan tâm đến chất liệu, kiểu dáng, điều đó được đúc kết thành câu “Nhất dáng, nhì men, tam vòi, tứ miệng”. Vương Tâm chịu tìm tòi, chịu đi. Chỉ cần nghe thấy chỗ nào có ấm cổ là ông bỏ công sức đi tìm, mua bằng được. Nhiều người thấy ông cất công đường xá xa xôi, dù đó chỉ là một chiếc ấm đất rất nhỏ, nên đã tặng lại không lấy tiền. Hằng tháng, ông vẫn có những chuyến đi về các lò gốm để săn những chiếc ấm mà mình chưa có.

Vương Tâm từng làm ở ngành khí tượng thủy văn. Ông khẳng định rằng, những năm tháng làm việc ở Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Trung ương đã cho ông nhiều vốn sống, cảm xúc. Để rồi lúc nào đó, hồn lắng lại, thăng hoa thành thơ. Ngoài thơ ra, Vương Tâm còn thể hiện cái thất thường của thời tiết cũng là tâm trạng mình vào những trang nhật ký, để lúc rảnh rỗi, trốn cái ầm ào của khu phố ga, ông đóng cửa đọc lại, thấy cả một thời trai trẻ hiện về và tiếc nuối. Rằng sao mình không làm nhiều thơ hơn nữa, viết nhiều hơn nữa...

Bè bạn nói, nhà thơ Vương Tâm là một trong số rất ít những nhà thơ hệ 4X mà tâm hồn vẫn trẻ. Những giải thưởng thơ chứng tỏ khả năng của Vương Tâm, không chỉ dừng lại ở những giải thưởng báo chí, mà ở giá trị của tác phẩm văn học. Rất nhiều người đọc chùm thơ tình được giải nhất của nhà thơ Vương Tâm trên báo Văn nghệ trẻ, năm 2007, cứ ngỡ ông mới chỉ ở tuổi 30. Lại nữa, năm 2008 khi biết ông là người cao tuổi nhất được giải 3 cuộc thi truyện ngắn 1200 chữ do báo Tuổi trẻ tổ chức, mới hay thế mạnh của ông không chỉ là thơ tình, mà còn ở những truyện ngắn cô đúc, có cấu tứ lạ, bất ngờ và không thiếu phần hóm hỉnh. Chả thế cách đây 3 năm, ông cũng đã từng được giải nhì cuộc thi truyện ngắn của báo Người Hà Nội...

Riêng với thơ, ông tâm sự rằng, sáng tác thơ tình là một sự kỳ thú, khi những cảm xúc thành thật về tình yêu được thăng hoa cùng với những hình tượng đột xuất và những câu chữ chợt bùng lên. Viết thơ về đề tài khác có thể chăm chút, gọt rũa cho bằng vừa ý thì thôi. Nhưng về tình yêu thì chưa chắc. Nó tự bùng cháy và ám ảnh mãi. Vương Tâm tận dụng gần như tối đa thời gian để đi, để tìm hiểu và viết. Bằng chứng là ông ra sách liên tục, cho đến nay đã 28 đầu sách, chưa kể những cuốn biên soạn. Tác phẩm của ông phần lớn là thơ tình, khi tôi hỏi, ông nói: “Thơ tôi đến 90% là thơ tình. Là người luôn viết thơ tình và theo nó suốt mấy chục năm qua. Vì có thơ nên lòng luôn trẻ và vì thơ tình nên tình không có tuổi”

Gia tài thơ Vương Tâm nhiều và phong phú. Nếu ai đó hỏi, tại sao Vương Tâm có thể làm được nhiều thơ như thế, mà không sa vào nhàm chán, thì câu trả lời chắc chắn là: mầm thơ ông được gieo vào nơi màu mỡ, nên gặt được những mùa bội thu. Trong tháng 8 năm 2009, Vương Tâm có trường ca “Những nhịp cầu mùa thu”, cũng được bắc từ những nhịp cầu tình yêu của quá khứ và hiện tại. Nhịp cầu của cái tình riêng và khát vọng chung của đất nước. “Những nhịp cầu mùa thu” gồm 19 chương, cũng là 19 nhịp cầu Long Biên, mỗi chương là một sự kiện lịch sử của quân và dân thủ đô từ năm 1945 đến hiện tại. Nhưng không chỉ có vậy, nhịp cầu của đất nước, của hồn thơ Vương Tâm sẽ không bị giới hạn bởi 19 nhịp, mà nó cứ nối dài mãi, như tình yêu Vương Tâm không bao giờ hết. Tôi có cảm giác, trong Vương Tâm, có một gã rất si tình nào đó đang núp bóng và nhiệm vụ của gã là mỗi ngày chỉ việc nhả thơ. Còn gã thơ tình Vương Tâm thật thì suốt đời lãng tử, yêu con người, yêu thiên nhiên lắm và rất đỗi thánh thiện. Nên vì thơ, Vương Tâm không chỉ nhận được những mùa thơ bội thu, mà còn nhận được những mùa trẻ, mùa đẹp và một hợp âm tình cảm bạn bè vọng lại rất đỗi tuyệt vời. Họ đến với ông chân thành, như ông đến với thơ vậy. Ngày Festival cầu Long Biên, tôi và vài người bạn nữa cùng nhà thơ Vương Tâm có đi tham quan trên cầu. Vui vì trường ca của mình đã được in giấy bản khổ lớn, căng lên 19 nhịp cầu Long Biên, dài tới cả cây số thơ, nhưng ông cũng chẳng thấy buồn vì một số bạn trẻ đã ghi cả những lời tỏ tình với nhau,   chèn lên những câu thơ, đơn giản vì Vương Tâm thấy mọi chuyện đều là… chuyện nhỏ.

Sống ở đời, mỗi con người đều hướng một cái gì đó, ở mỗi thời đoạn nào đó để mà chinh phục, đuổi bắt. Với Vương Tâm, đơn giản, ông chỉ đuổi bắt những vần thơ, những xúc cảm dâng trào, những con chữ mà dường như nó vốn ẩn hiện đâu đó trong cuộc đời này, để làm giàu thêm gia tài thơ. Giờ về hưu, ông sống thanh thản như những cuộc chơi: chơi thơ và chơi ấm. Nhưng với tôi ông là một kẻ lãng tử trong nhiều cuộc chơi khác, mải miết đi, khám phá, tìm tòi và không hề tính toán. “Tôi đi nhiều và cảm giác không thể không đi. Việc đi lại ngoài tạo cảm xúc cho thơ, còn để tìm cái cảm xúc ngọt ngào cho nó. Bởi vì người ta không thể ngồi một chỗ mà tưởng tượng ra quá nhiều hình ảnh đẹp, sinh động ở đời. Mà phải cộng nó bằng chiều dài của những chuyến đi” - Vương Tâm khẳng định. Đi và sống với ông, tôi học được điều rằng, chẳng nên để ý đến chuyện nhỏ nhặt, bởi trên đời còn bao thứ mới lạ cần hướng tới.

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}