Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ
Thứ Ba, 24/10/2017 11:04

Nhân vật:

 

Năm 2017 kỷ niệm 900 năm ngày mất Nguyên Phi Ỷ Lan

Vương Quốc Hoa | Thứ Bảy, 31/12/2016 18:35 GMT +7

Triều đình khâm phục Ỷ Lan là người có tài, Ỷ Lan giỏi cả về thơ văn và cả cầm kỳ thi họa. Vua Lý Thánh Tông rất yêu quý nàng, và năm Bính Ngọ 1066, Ỷ Lan sinh hạ được một hoàng tử, nhà vua đã có người nối dõi và càng yêu quý Ỷ Lan nhiều hơn.

Nguyên Phi Ỷ Lan sinh ngày 7 – 3 năm Giáp Thân 1044, tên thật là Lê Thị Yến, người làng Thổ Lỗi, huyện Bắc Giang, một làng quê có truyền thống văn vật (ngày nay thuộc xã Dương Xá, huyện Gia Lâm, Hà Nội).

Vốn xuất thân trong một gia đình nông dân, Lê Thị Yến là một cô gái chăm làm và xinh đẹp, thông minh có bản lĩnh. Năm Quý Mão 1063, vua Lý Thánh Tông (1023 – 1072) lúc đó đã 40 tuổi mà vẫn chưa có con trai để nối dõi, điều này làm cho nhà vua lo âu và thường đi viếng các chùa để cầu tự. Xa giá của vua đi đến đâu thì ở đấy người dân đổ ra đường nô nức đón xem. Tương truyền khi vua Lý Thánh Tông đi qua làng Thổ Lỗi, các cô gái đang hái dâu chạy ra đường xem xe nhà vua, ngài vén rèm nhìn ra, thấy thần dân đang sụp lạy hai bên đường, riêng vẫn có một cô gái đứng khép nép tựa vào khóm lan. Hình ảnh đó đã làm cho nhà vua xao xuyến, nhà vua liền cho mời nàng đến trước xa giá để hỏi chuyện, thấy nàng xinh đẹp, nói năng lại lễ phép, lại dịu dàng, nên sau đó nhà vua truyền cho tuyển nàng vào cung làm cung phi, phong làm Ỷ Lan phu nhân (đứng tựa cây lan).

Không giống như các cung phi khác, Ỷ Lan không lấy việc trau chuốt nhan sắc mong chiếm được tình yêu của vua, mà nàng quan tâm đến mọi công việc ở trong hậu cung. Ỷ Lan đã khổ công học hỏi, miệt mài đọc sách, cho nên chỉ sau một thời gian ngắn, mọi người đều kinh ngạc trước sự hiểu biết uyên thâm của nàng. Triều đình khâm phục Ỷ Lan là người có tài, Ỷ Lan giỏi cả về thơ văn và cả cầm kỳ thi họa. Vua Lý Thánh Tông rất yêu quý nàng, và năm Bính Ngọ 1066, Ỷ Lan sinh hạ được một hoàng tử, nhà vua đã có người nối dõi và càng yêu quý Ỷ Lan nhiều hơn.

Năm Kỷ Dậu 1069, vua Lý Thánh Tông cùng với Lý Thường Kiệt đem quân đi đánh Chiêm Thành, Ỷ Lan được nhà vua giao cho quyền trông coi việc nước. Khi làm nhiếp chính thay vua, Ỷ Lan đã tỏ rõ tài năng chính trị an dân của nàng, điều hành việc nước có phép tắc, bỏ tiền ra chuộc những người con gái nhà nghèo phải đi ở đợ, rồi dựng vợ gả chồng cho họ, triều thần kính phục, cả nước yên vui, lòng dân cảm mến, nhân dân đã tôn thờ Ỷ Lan là Quan âm nữ, lập bàn thờ Ỷ Lan. Nhà vua Lý Thánh Tông nghe tin Ỷ Lan trông coi việc nước tốt, nên nhà vua đã tập trung lực lượng đánh cho quân Chiêm Thành đại bại, và Chiêm Thành phải cắt đất cho triều Lý, vì vậy mà lãnh thổ của nhà Lý dưới thời vua Lý Thánh Tông được mở rộng tới tận vùng Bố Chánh (tức vùng Quảng Bình, Quảng Trị ngày nay).

Năm Nhâm Tý 1072, vua Lý Thánh Tông đột ngột băng hà, triều đình không tránh khỏi rối ren, Thái tử Lý Càn Đức mới 6 tuổi được lập lên làm vua, hiệu là Lý Nhân Tông (Lý Nhân Tông sau này ở ngôi vua trị vị lâu năm nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam, với thời gian trị vì là 56 năm, từ năm 1072 – 1128). Nhà vua mới còn nhỏ tuổi, cho nên Ỷ Lan trở thành Hoàng Thái Hậu nhiếp chính, Lý Thường Kiệt năm quyền Tể tướng. Dưới thời Nguyên Phi Ỷ Lan, nước Đại Việt cũng có nhiều khởi sắc và nhanh chóng đi vào cường thịnh. Ỷ Lan đã cho thi hành những chính sách an dân, khiến cho thế nước và sức dân đã mạnh hẳn lên.

Nhưng lúc bấy giờ, nhà Tống ở Trung Quốc ngày càng lớn mạnh và có ý đồ xâm lược nước ta,  vua Tống Thần Tông sau khi lên làm vua đã trọng dụng Vương An Thạch (1021 – 1086), cho Vương An Thạch làm Tể tướng và thực hiện cuộc biến pháp. Năm Đinh Dậu 1077, nhà Tống đã cho quân xâm lược Đại Việt, trước tình hình trên, Thái Hậu Ỷ Lan đã cử Lý Thường Kiệt chuyên lo việc binh chống giặc ngoại xâm, và cho người vào Nghệ An đón Lý Đạo thành về triều làm Thái Sư để cùng mình điều hành việc triều chính, huy động sức người và sức của cho cuộc kháng chiến chống quân xâm lược của nhà Tống, và cuối cùng cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược của quân dân Đại Việt đã giành được thắng lợi rực rỡ, quân Tống phải rút chạy về nước.

Sauk hi vua Lý Nhân Tông trưởng thành, Ỷ Lan trao quyền điều hành đất nước cho nhà vua trẻ, còn mình thì đi du ngoạn nhiều nơi để tìm cảnh đẹp dựng chùa, tháp. Ỷ Lan cũng rất tôn sung đạo Phật, do đó bà thường cùng các bậc kỳ lão đàm đạo về Phật giáo. Cuối cùng vào năm Đinh Dậu 1117, Ỷ Lan mất, hưởng thọ 73 tuổi . Sau khi Ỷ Lan mất, để ghi nhớ công lao của bà, nhân dân ở nhiều nơi đã lập đền thờ, quanh năm hương khói. Tính ra từ ngày Ỷ Lan mất năm 1117, tính đến năm 2017 vùa tròn đúng 900 năm.

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}