Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Nghiên cứu:

 

Ngô Đức Hành, “tự do” và giá trị thông điệp

Nguyên Như | Thứ Bảy, 27/06/2020 22:30 GMT +7

 

 

Ngô Đức Hành như những viên ngọc sáng từ thế hệ trước còn sót lại, ít nhất đối với cá nhân tôi, ông là một con người yêu và sở hữu được chiều sâu về thơ. Sức viết của ông thật đáng nể về nhiều đề tài khác nhau là một người vui tính, cá tính, sâu sắc. Hình như còn rất phóng khoáng và đặc biệt luôn quan tâm đến tiềm năng lớp trẻ… chắc chắn là trong ông có nhưng mà để rõ hơn thì tôi cũng mong gặp ông một lần để trò chuyện.

Như ngọn sóng kia vồ vập ôm bờ

Tôi đọc thơ ông từ lúc nào cũng không nhớ nữa chỉ biết mỗi bài ông viết ra đều mới lạ, hấp dẫn trong phong trào thơ mới, hiện đại. Bởi vậy từ lúc biết có lẽ tôi chưa bỏ sót bài nào cả. Gần đây ông cho ra bài thơ “ Tự Do” và tôi cũng nào đắn đo đọc liền ngay tức khắc. Cái cảm nhận đầu tiên là thích, sau đó cứ thẩm dần và thấm dần. Bài thơ “Tự Do” của ông đã được đăng trên Văn nghệ Công an số 503 (603) từ 18/6 đến 25/6/2020.

Một giọng điệu lạ bừng bừng lạc giữa tứ thơ hay mà rất đỗi quen thuộc. "Tự Do" bài thơ thể hiện rõ sự đổi mới của một tư duy mới, điểm nhấn của giới văn học hiện nay là đổi mới, sáng tạo, bùng nổ đang được đặc biệt chú trọng quan tâm. Bài thơ dễ dàng cho ta nhận biết rằng thơ không chỉ là nghệ thuật ngôn từ mà còn phô bày nguyên lý lạ hóa, giàu nhạc điệu cùng cách tối ưu từ ngữ hay những phương thức biểu đạt đơn độc riêng biệt của tác giả không hề giống số đông đã làm cho bài thơ khoác trên mình chiếc áo thẩm mỹ, thời trang hơn, tạo nên một thông điệp chủ đích có giá trị lan tỏa.

Bố cục bài thơ như một mạch chảy tự động gắn liền với các hoạt cảnh đã và đang diễn ra tại thời điểm nhất định. Cách cảm, cách nghĩ, cách sắp xếp tự nhiên khác biệt, nâng lên hạ xuống bất ngờ khiến người đọc phải ngạc nhiên, tò mò. Sống ở thế giới thực nhà thơ còn nhìn ra cái chiều sâu của vấn đề không thực như tâm linh, tâm thức của một thế giới khác, những chủ thể mà con người không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Theo tôi đó là thành công lớn trong nền văn học đổi mới sáng tạo hiện nay. Mở đầu ông có viết:

"tự do như một thoáng tôi nghĩ

yêu em yêu cả xa xưa

như chiếc lá vàng nguyện cầu với đất

như ngọn sóng kia vồ vập ôm bờ"

không có xiềng xích nào có thể trói buộc lời thì thầm của khối óc, con tim. Mở đầu tác giả đã bộc bạch thẳng thắn tâm tư của chính mình, không e ngại, rụt rè chắt lọc những điều thực tế nhất để giũa gọt thành câu thơ đậm chất trữ tình. Tôi cũng đã có những cuộc tình chợt đến rồi chợt đi nhưng trong lúc mặn mà, bỏng cháy tôi yêu những gì em có: con người, tính cách, hoàn, cảnh mọi thứ của em tôi đều yêu. “tự do như một thoáng tôi nghĩ” tình yêu đến với nhau không chắc có nhận lại trái ngọt hay không, mấu chốt quan trọng nhưng đã cho chúng ta biết trước cho nên hãy đừng quan tâm đến phía trước mà hãy chú tâm vào cái hiện tại để gánh nặng nhẹ nhàng hơn. “như chiếc lá vàng nguyện cầu với đất/ như ngọn sóng kia vồ vập ôm bờ", ông muốn như thế, muốn sử dụng quyền tự do để dành lấy cái mình muốn lấy mà không bị ép buộc hay vướng mắc bởi những thứ khác cản trở.

“Người ta có thể bắt nạt một người

một số người

nhiều người

vô số người thì khác”

 

Buổi sáng này không giống buổi sáng kia

Đúng thế, họ vẫn có thể làm như vậy dù biết kết quả ra sao, trong khả năng họ vẫn có thể phát huy hết tác dụng để làm một việc nhất định dù tính chất có là tốt hay xấu, đây là quyền “tự quyết” của mỗi cá nhân, chủ thể. Tác giả đưa ra một luận điểm cực kì gần gũi, quen thuộc lấy sự việc hàng ngày diễn ra để giúp cho bài thơ được đầy đủ và thuyết phục. không quyên tính chất trữ tình và nhạc điệu trong thơ tác giả lại nhả một cách hết sức nhẹ nhàng:

“Buổi sáng này không giống buổi sáng kia

mùi tự do thơm thảo

không như mùi phấn son

không như bài diễn văn mọc lông ngụy biện

 

Tôi tự do môi em

khoá lại những điều yêu mến

chiếc khoá của sở hữu

ta thuộc về nhau mỗi nhịp đập giam cầm”

 

Ô, sao mà hay đến lạ lùng, sự giả tạo bị hắt hủi thậm chí là chôn bặt xuống tận đáy mồ, cái tồn tại mãi chỉ là sự chân thành qua những hành động thắt ruột chẳng thể quên. Đó là kí ức, là một phần cuộc sống mà chính ta phải giữ lấy sau này. “Tôi tự do môi em/ khóa lại những điều yêu mến” cái tình, cảm xúc tác giả gởi gắm vào hành động chạm đến đỉnh vô cùng. Chính tác giả đã mở ra một con đường xuyên suột trước đó đã từng là mớ bòng bong rối rắm.

Bài diễn văn mọc lông ngụy biện, tự do môi em” tác giả tối ưu thủ pháp nhân hóa thật hiệu quả không dư thừa chút nào cả, thăng hoa đã đến đỉnh điểm và chữ nghĩa cứ thế sinh sôi trong mạch cảm xúc… đó là tố chất của một nhà thơ đích thực.

“Tự do tra chìa khoá

chìa khoá nào giam được tự do?”

 

Bằng sự chân thành và nhiệt huyết thì cánh cửa khóa trái đã tự mở và chính tác giả dĩ nhiên sẽ là chiếc chia khóa quan trọng nhất. Hai câu thơ cuối mang tính triết lý cao tưởng chừng khó hiểu nhưng lại như một cái đề mở khiến người đọc phải trân trọng và nghiền ngẫm.

Lời thơ mênh mang, mênh mang. Câu cú lạ hóa, uyển chuyển để làm được bài thơ mang tính triết lý nhưng lại êm ái lãng mạn như một bài thơ tình quả thật khó. Nhưng cái tư tưởng và khối óc sâu rộng của tác giả là vô tận. Ông đã nêu lên được cái chân lý và chân lý ấy được thể hiện một cách hết sức nghệ thuật, tuy là một bài thơ tình trước mắt ta nhìn thấy là vậy nhưng thực chất lại nhân rộng ra một chủ đề lớn mà nhiều người quan tâm, cộng đồng, thế giới quan tâm...

Cái khả năng này đã được bộc phá cho nên phẩm chất thi sĩ đã được lưu dấu nổi bật qua bài thơ. Tinh hoa mà ông khao khát bấy lâu nay có lẽ cũng đến lúc chin muồi. Tạc phẩm là tiếng nói khẳng định đưa cái mới cái lạ vào thơ của một thời đại mới.

27/6/2020 - NN

Ngô Đức Hành

 

TỰ DO

“Người nằm xuống tự do đứng lên”, thơ Hoàng Vũ Thuật.

 

Tự do như một thoáng tôi nghĩ

yêu em yêu cả xa xưa

như chiếc lá vàng nguyện cầu với đất

như ngọn sóng kia vồ vập ôm bờ

 

Người ta có thể bắt nạt một người

một số người

nhiều người

vô số người thì khác

 

Buổi sáng này không giống buổi sáng kia

mùi tự do thơm thảo

không như mùi phấn son

không như bài diễn văn mọc lông ngụy biện

 

Tôi tự do môi em

khoá lại những điều yêu mến

chiếc khoá của sở hữu

ta thuộc về nhau mỗi nhịp đập giam cầm

 

Tự do tra chìa khoá

chìa khoá nào giam được tự do?

 

22/5/2020 - NĐH

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}