Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Sách:

 

Người tôn vinh nghề Việt

Huy Thắng | Thứ Ba, 26/09/2017 08:24 GMT +7

Nhà xuất bản Kim Đồng vừa cho ra mặt bạn đọc cuốn sách mới mang tên "Hoa tay đất Việt “, - Tinh hoa nghề thủ công truyền thống - của tác giả Vũ Từ Trang. Sách dày 236 trang khổ 14,5 x 20,5 giấy tốt , bìa của họa sĩ  Tạ Quốc Kì Nam khá bắt mắt và trong mỗi bài có thêm minh họa của họa sĩ Bùi Ngọc Thủy.  Đây là những bức vẽ  dựa trên mô típ tranh dân gian Việt giúp người đọc hình dung rõ hơn về nội dung các bài viết. Có thể nói, về hình thức đây là cuốn sách đẹp và trang nhã..

Hoa tay đất Việt“ là tập sách được tác giả dày công nghiên cứu, sưu tầm  nhằm mục đích tôn vinh các ngành nghề truyền thống ở Việt Nam. Mặc dù chỉ hơn 40 nghề được chọn lọc để giới thiệu trong sách nhưng đã giúp người đọc có được hiểu biết khá rõ về các nghề truyền thống, một phần hồn cốt văn hóa dân tộc. Nhiều nghề nay vẫn còn đang thịnh hành, tiếp tục sống cùng người Việt, nhưng cũng không ít nghề nay  chỉ còn trong kí ức. Nội dung, tính chất các nghề được tác giả chia thành nhiều phần, bao gồm các sản phẩm gia dụng và xây dựng, các loại đồ ăn thức uống, hay các nghề về sản xuất thủ công mĩ nghệ..… Có những nghề về ẩm thực đã quá quen thuộc mãi vẫn gần gũi với người dân như như nghề làm cốm, nghề làm giò chả, nghề làm bún, bánh dày, nghề làm bánh gai, làm tương, làm muối, kẹo dừa, mứt Tết. Có những nghề thủ công mĩ nghệ tuy phát triển có chậm lại như làm tò he, làm tranh giấy điệp…Nhưng cũng có những nghề mà nay  không còn nhiều người biết đến như nghề làm cúc bạc, vòng bạc ở miền núi, nghề vẽ tranh trên kính, nghề làm vôi từ vỏ sò, vỏ hến, nghề làm đồ chơi bằng sắt tây, nghề làm gạch đá ong, nghề đúc đồng, nghề làm hoa giấy, đèn ông sao, nghề tiện gỗ, nghề làm vàng quì, bạc quì, nghề sơn son thếp vàng, nghề đóng cối xay lúa. Rồi còn các nghề xưa nay người Việt rất quen thuộc, là vật dụng sinh hoạt gia đình như gốm, đồ tre gia dụng, làm giầy dep,làm guốc…Lại cả các nghề đòi hỏi nhiều công sức như  nghề chạm khắc đá, nghề đúc đồng, nghề làm ngói âm dương…..

Tuy chưa thật đầy đủ nhưng qua cuốn sách trên tác giả Vũ Từ Trang đã cho thấy, ông cha ta từ bao đời nay đã có một  bề dày lịch sử tạo dựng nên hầu hết những nghề đầy tinh tế và tài hoa.trên các nguyên vật liệu chỉ có trên đất nước. Và có cả những nghề, công cụ không phải là yếu tố quyết định mà muốn làm ra những sản phẩm giá trị, rất cần sự khéo léo, hay mắt và óc sáng tạo.. Như nghề làm đồ tre gia dụng chẳng hạn, mà suốt nhiều đời người Việt ở nông thôn ta  luôn gắn bó, như tấm giại tre, chiếc giường tre , chõng tre, bàn ghế tre, cái chạn bát tre…một thời từng rất thịnh hành.

Vậy mà, như trong một bài viết,nói về sự thay đổi trong cuộc sống, tác giả  đã ngậm ngùi tâm sự: “Cuộc sống đổi thay, khi xóm làng dần vắng bóng các nếp nhà tranh, nghề làm đồ tre dần bị lép vế. Giường mô-đéc, tủ búp phê, xa lông đệm mút dần thay thế. Cuộc sống cuộn chảy, người nông dân không còn phút thảnh thơi ngả lưng chõng tre ngắm trăng nữa. Ở các phiên chợ huyện khu bầy bán đồ tre bị co hẹp lại. Các tốp thợ đóng đồ tre dần giải nghề hoặc chuyển nghề khác. Chẳng biết đấy là dấu hiệu buồn hay vui ?      ( trang 30 )

Như trên đã nói, đây là cuốn sách giới thiệu những tinh hoa nghề truyền thống Việt đã được tác giả giới thiệu  một cách khá tỉ mỉ, giúp những người hôm nay, nhất là giới trẻ hiểu được một cách kĩ càng với từng nghề, mà tra cứu trên Google hay tìm trong từ điển cũng không có được những thông tin đầy đủ như vậy. Ví như khi nói về các tổ nghề gốm  tác giả chỉ ra: “ : Vào khoảng thời Lý- Trần, những người đỗ thái học sinh được cử đi sứ nhà Tống là Hứa Vĩnh Kiều, người làng Bồ Bát ( Thanh Hóa ), Đào Trí Tiến, người làng Thổ Hà ( Hà Bắc), Lưu Phong Tú, người làng Kẻ Sặt- Hải Dương đã học được nghề gốm. Về nước, các ông truyền lại nghề cho cho dân làng của từng vùng. Với đặc trưng mỗi vùngngười Việt lại sáng tạo ra,  như làng Bồ Bát chuyên chế tác hàng gốm sắc trắng, làng Thổ Hà chuyên gốm sấc đỏ và làng Phù Lãng lại  chuyên hàng gốm sắc đỏ.Hàng gốm Việt trở thành những sản phẩm độc đáo được nhà vua khen thưởng,  phong các ông là “Trung Aí quán thế”  và được dân làng tôn vinh là các tổ nghề. Hoặc nói về tranh giấy dó, mà ta quen gọi tranh Đông Hồ thì tác giả giải thích kĩ nguồn gốc và nhất là sự đa dạng của các loại tranh. Thủa trước, mẫu tranh làng Hồ nhiều, phong phú, và được chia ra làm nhiều loại như : Tranh thờ ( Ngũ hổ, Tứ địa, Thập nữ vương…)Tranh chúc tụng ( Gà, lợn, Tích ngọc đội kim, Mong ứơc đầu năm…), Tranh vui ( Hứng dừa, Đánh ghen, Thầy đồ Cóc, Đám cưới chuột…), Tranh phong cảnh ( Tứ quí, tứ bình…), Tranh truyện ( Thạch Sanh, Phạm Tải- Ngocj Hoa, Thúy Kiều- Kim Trọng…), Tranh phương châm, phương ngôn ( Nhị thập tứ hiếu), Tranh sinh hoạt ( Tăng gia bí bầu  ). Trong mỗi loại tranh lại có nhiều mẫu khác nhau, thậm chí cùng loại nhưng độ đậm nhạt khác nhau…chính như vậy nên các mẫu tranh Đông Hồ hết sức phong phú. Nghề làm giường tre cũng khá công phu.mà đan xen trong đó là sự tinh tế khi nắm bắt tâm lí người tiêu dùng. Đã gọi giường tre thì nguyên liệu tất cả phải hoàn toàn là tre cả.. Bốn chân giường làm từ bốn gốc tre già,, khi tạo dáng thường choãi ra ngoài tăng tính bên vững và tạo khí thế. Nguyên liệu làm giường thì người thợ nhất thiết phải chọn tre 5 mắt. Vì sao vậy ?,tác giả giải thích,  theo quan niệm chọn cầu kì vậy là để kiêng kị, tránh cung tử  ( Sinh, lão , bệnh, tử )

Tác giả Vũ Từ Trang vốn sinh trưởng từ một làng nghề, lại đã từng rất nhiều năm làm phóng viên của báo Tiểu thủ công nghiệp Việt Nam may mắn có được những chuyến đi dài đến hầu hết những nơi vốn được coi là những cái nôi nghề cổ nên có dịp tìm hiểu kĩ về các ngành nghề truyền thống Việt . Với niềm say mê và lòng trân trọng những giá trị truyền thống nên mỗi khi về các làng nghề anh thường rất cẩn trọng hỏi han, ghi chép, sau đó còn tra cứu, tham khảo thêm qua sách báo và kì công tìm hiểu, so sánh, tìm ra những nét độc đáo trong từng sản phẩm Việt nên những bài viết không chỉ tỉ mỉ, kĩ càng, chi tiết hơn nữa còn rất cập nhật thông tin khi anh so sánh nếp sống xã hội xưa với cuộc sống hôm nay, tâm lí của người tiêu dùng mỗi thời cùng những sản phẩm công nghiệp mà thời đại văn minh đã đem lại. .Mỗi bài viết trong cuốn sách có thể coi là một công trình nghiên cứu gọn gàng, công phu và nghiêm túc, giúp người đọc hôm nay thêm cho mình những kiến thức sâu sắc về nghề tổ đất Việt,.về những tài nguyên , tài hoa để thêm lòng yêu dân tộc, tự hào dân tộc.

Một điều cũng cần nói, Vũ Từ Trang vốn là một nhà thơ nên trong từng  bài viết, luôn bị hấp dẫn, lôi cuốn qua từng con chữ, được thể hiện bằng một văn phong nhẹ nhàng, tinh tế như được anh thổi hồn mình vào từng câu chữ, .truyền cho bạn đọc, nhất là những người trong nghề, những cảm hứng thêm hiểu biết để rồi ý thức bảo tồn, phát huy các giá trị truyền thống.dân tộc. Nhiều đoạn cảm giác như một bài thơ, như một bút kí văn học..Chẳng hạn trong bài :” Sức bền ngọn lửa “anh viết:  “Đặt chân vào làng gốm Thổ Hà gợi cho người ta rất nhiều xúc cảm. Những ngõ hẻm chạy dài sâu, hai bên bờ tường cao xây bằng tiểu, bằng vại làm ngõ như càng hẹp, càng hun hút hơn. Lối ngõ lát toàn mảnh sành, mảnh gốm vỡ. Một tiếng cười ở đầu ngõ cứ âm vang. Mái ngói kề mái ngói ngả mầu rêu. Những dẫy lò đang ăn lửa. Vài chiếc lò con cóc bỏ không. Một khoảng trời xanh bất chợt ở cuối ngõ”          ( Trang14) Hoặc: ” Nhìn những mặt hàng ăn lửa chín đều tăm tắp, gõ vào thành nghe lanh canh như tiếng chuông, lòng ai mà yên được. Cái niềm vui rân rân dâng lên như rượu mạnh” ( Trang 16 ) v.v…

Với tôi,” Hoa tay Đất Việt” của Vũ Từ Trang là cuốn sách  khảo cứu văn hóa, giới thiệu về các nghề cổ đất Việt bằng tất cả sự hiểu biết và một tấm lòng gắn bó máu thịt với đất nước, con người Việt nam, giúp người đọc hiểu biết sâu sắc, gợi lên trong mỗi chúng ta thêm lòng tự hào về các nghề truyền thống, sự sáng tạo, tài hoa cùng những đức tính tốt đẹp của ông cha..

Cuốn sách cần thiết không chỉ cho các em nhỏ mà còn cà với người lớn tuổi, dù nông thôn hay thành thị.

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}