Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Nhân vật:

 

Nguyễn Thị Hinh – Nhân vật lịch sử nổi tiếng thời nhà Nguyễn

Vương Quốc Hoa | Thứ Năm, 02/02/2017 15:54 GMT +7

Tiêu biểu nhất trong gần 10 bài thơ còn lại của bà huyện Thanh Quan phải kể đến là bài “Qua Đèo Ngang”: “Bước tới Đèo ngang bóng xế tà/Cỏ cây chen đá, lá chen hoa/Lom khom dưới núi tiều vài chú/Lác đác bên song rợ mấy nhà/Nhớ nước đau long con quốc quốc/Thương nhà mỏi miệng cái gia gia/Dừng chân đứng lại trời non nước/Một mảnh tình riêng ta với ta”.

Nguyễn Thị Hinh không rõ năm sinh năm mất, thường được gọi là bà Huyện Thanh Quan, quê làng Nghi Tàm, huyện Vĩnh Thuận (gần Hồ Tây, Hà Nội ngày nay).

Thuở nhỏ Nguyễn Thị Hinh đi học với danh sỹ Phạm Quý Thích (1760 – 1825), Nguyễn Thị Hinh nổi tiếng hay chữ và có nhan sắc. NămTân Tỵ 1821, Nguyễn Thị Hinh kết duyên với cử nhân Lưu Nguyên Ôn (1804 – 1847), khi đó Lưu Nguyên Ôn mới 17 tuổi, ông quê ở thôn Nguyệt Áng, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Nguyễn Thị Hinh lúc đó đang trong tuổi cập kê, lại nổi tiếng hay chữ và có nhan sắc, cho nên Lưu Nguyên Ôn sau khi đậu cử nhân, biết tiếng Nguyễn Thị Hinh liền xin cưới về làm vợ. Sau đó Lưu Nguyên Ôn được cử giữ chức tri huyện Thanh Quan (ngày nay thuộc vùng đất Thái Bình), do đó khi về làm vợ Lưu Nguyên Ôn, Nguyễn Thị Hinh thường được gọi là bà Huyện Thanh Quan.

Mỗi khi ông tri huyện đi vắng, bà huyện Thanh Quan thường ra công đường để nhận đơn thay cho chồng, vốn là người hay chữ, và hóm hỉnh, lại thích đùa nghịch, một lần bà lên công đường, có chàng thư sinh, vừa mới đậu Hương cống, liền đệ đơn xin mổ trâu để ăn khao trả nợ làng, nhưng vì đang trong mùa cày cấy, nên địa phương không cho sát sinh. Dù biết điều này, nhưng vốn là người hay chữ, lại có ý nể vị cử tân khoa, nên sau phút suy nghĩ, bà tủm tỉm cười và đặt bút phê: “Người ta thì chẳng được đâu/ Ừ thì ông cống làm trâu thì làm”. Ông cử tân khoa cầm đơn mà dở khóc dở cười, bởi vì hai từ “làm trâu” ở đây có thể hiểu là mổ trâu làm thịt, nhưng ở đây cũng có thể hiểu là “muốn làm thân trâu” thì làm.

Trong thời gian ông tri huyện Thanh Quan sống với vợ, có lần ông bị giáng chức, không rõ có phải ông đã để cho vợ mình phê chuẩn vào đơn từ của dân như trên! Nhưng về sau ông tri huyện Thanh Quan đã được mời về triều đình, và được vua Minh Mệnh phong làm chức Lang Trung. Vua Minh Mệnh nghe tiếng bà huyện Thanh Quan giỏi chữ nghĩa, liền phong cho bà làm chức Cung Trung giáo tập, dạy các công chúa và các cung phi ở trong triều.

 Bà huyện Thanh Quan sáng tác không nhiều, hiện nay thơ của bà sang tác chỉ còn lại khoảng 10 bài, hầu hết đều được viết bằng chữ Nôm, theo thể Đường luật. Được truyền tụng hơn cả là các bài thơ: Qua Đèo Ngang; Cảnh chiều hôm; Thăng Long thành hoài cổ; Chùa Trấn Bắc v.v… Đây là loại thơ vịnh cảnh, nhưng tả cảnh là để ngụ vào đó tình cảm của nhà thơ, thường là cảm giác vắng lặng, buồn bã nuối tiếc một quá khứ đã xa. Người ta gọi bà là nhà thơ hoài cổ. Thơ Đường luật của bà hết sức điêu luyện, uyển nhã theo niêm luật chặt chẽ mà thoải mái, tự nhiên, người ta coi bà như một trong những nữ thi sỹ tiêu biểu của văn học trung đại Việt Nam.

Trong bài thơ Cảnh chiều hôm, chúng ta bắt gặp ở hồn thơ này một tâm hồn cô đơn và lẻ loi: Ngàn mai gió cuốn chim bay mỏi/Dặm liễu sương sa khách bước dồn/Kẻ chốn Chương Đài người lữ thứ/Lấy ai mà kể nổi hàn ôn.

Tiêu biểu nhất trong gần 10 bài thơ còn lại của bà huyện Thanh Quan phải kể đến đó là bài Qua Đèo Ngang: Bước tới Đèo ngang bóng xế tà/Cỏ cây chen đá, lá chen hoa/Lom khom dưới núi tiều vài chú/Lác đác bên song rợ mấy nhà/Nhớ nước đau long con quốc quốc/Thương nhà mỏi miệng cái gia gia/Dừng chân đứng lại trời non nước/Một mảnh tình riêng ta với ta.

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}