Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Nghiên cứu:

 

Nhìn lại một mùa văn học

Ban Sáng tác và Ban Hội viên | Thứ Hai, 05/02/2018 20:47 GMT +7

(vanhien.vn): Tổng kết của ban Sáng tác và Ban Hội viên, Hội Nhà văn Việt Nam.

Chủ tịch Hội Nhà văn VN trao giải cho các tác giả được giải

Chúng ta đã đi qua năm 2017. Chỉ ít ngày nữa là chúng ta đón Tết cổ truyền của dân tộc. Đây cũng là khoảnh khắc chúng ta có dịp bình tĩnh nhìn lại mùa màng văn học của chúng ta trong suốt một năm qua.

Không phải ngẫu nhiên mà trong giới truyền thông của chúng ta, lại có người cho rằng, ở Hà Nội, có đến những 5 mùa trong một năm. Sau 4 mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông của Tạo Hoá, là đến mùa thứ 5, một mùa rất đặc biệt: Mùa Trao giải thưởng và Kết nạp Hội viên của Hội Nhà văn Việt Nam. Như thế, đủ biết việc trao Giải thưởng và Kết nạp Hội viện  có tầm ảnh hưởng như thế nào trong đời sống văn hóa của chúng ta. Và chúng ta cũng thành thật xem xét lại mình khi có những ý kiến cho rằng, có Hội viên chúng ta kết nạp, có Giải thưởng chúng ta đã trao, không thực sự có uy tín, không để lại một ấn tượng nào đáng kể trong lòng công chúng và trong bạn đọc yêu mến Hội Nhà văn. Ý kiến đó dù chỉ của ít người, nhưng thực sự đã làm cả tập thể Ban Chấp hành Hội Nhà văn phải suy ngẫm rất nghiêm túc. Vì thế, bắt đầu từ năm nay trở đi, chúng ta sẽ cẩn trọng hơn nữa trong việc xét  trao Giải thưởng và xét kết nạp Hội viên. Đây cũng là công việc vất vả nhất trong năm của chúng ta.

Để tạo điều kiện cho các nhà văn có tác phẩm chất lượng cao, ngoài đầu tư sáng tác, chúng ta còn mở hai trại sáng tác ở Tam Đảo và Đà Nẵng, mỗi trại 15 ngày cho 15 nhà văn.

Về văn xuôi, có 75 tác phẩm của 75 tác giả được đọc xét trong vòng sơ khảo. Trong đó có 3 tác phẩm được lựa chọn đưa lên Ban Chung khảo.

Về thơ có 88 tác phẩm của 88 tác giả được đọc xét trong vòng sơ khảo. Trong 88 tác phẩm ấy, chỉ có 01 tác phẩm có số phiếu quá bán được đưa lên Ban Chung khảo

Về Lý luận Phê bình có 20 tác phẩm của 19 tác giả được đọc xét trong vòng sơ khảo. Trong 20 tác phẩm ấy, chỉ có 02 tác phẩm được đưa lên Ban Chung khảo

Về Dịch thuật có 13 tác phẩm của 13 tác giả được đọc sơ khảo. Trong số 13 tác phẩm ấy, cũng chỉ có  02 tác phẩm đủ số phiếu để vào Chung khảo.

Tác giả có tác phẩm tham dự Giải thưởng mà ở các Hội đồng Chuyên môn thì rời khỏi các Hội đồng, ngay từ đầu mùa giải, không tham dự ở bất cứ cuộc họp nào, không tham gia việc gì ở bất cứ  khâu nào,  trong suốt quá trình xét giải.

Đặc biệt, năm nay, để thật sự khách quan, ở Hội đồng Chung khảo, ngoài 7 thành viên, là các nhà văn Uỷ viên Ban Chấp hành, chúng tôi còn mời thêm hai nhà văn đọc phản biện. Đó là những nhà văn tinh nghề, có uy tín, được trao Giải thưởng Nhà nước, và hai nhà văn này không tham gia trong 4 Hội đồng Chuyên môn, để cùng Ban Chung khảo đọc thẩm định. Hai nhà văn được mời đọc Phản biện năm nay là nhà văn Nguyễn Khắc Trường và nhà thơ Vũ Quần Phương.

Và cũng để thật khách quan, trước khi xét giải, Hội đồng Chung khảo còn có phiên họp mở rộng, mời 4 chủ tịch của 4 Hội đồng trình bày để bảo vệ những tác phẩm tác giả mà Hội đồng mình đề xuất.

Về văn xuôi, Hội đồng Chung khảo còn đọc thêm 03 tác phẩm bổ sung do các thành viên Ban Giám khảo phát hiện và Hội đồng văn xuôi đề xuất thêm.

 Kết quả, cả thơ và văn xuôi năm nay, không có tác phẩm nào được Giải thưởng. Và chúng tôi rất lấy làm tiệc về việc đó.

          Về Lý luận phê bình, có hai tác phẩm       

         Bóng người trong bóng núi – Tiểu luận Phê bình của nhà văn Lê Thành Nghị

        * Cách tân nghệ thuật văn học Phương tây – Công trình nghiên cứu của nhà nghiên cứu văn học Phùng Văn Tửu

Về Dịch thuật có một tác phẩm:

-Khổ vì trí tuệ, Kịch thơ của Aleksandr Griboedov, bản dịch của nhà văn Lê Đức Mẫn

Văn học Thiếu nhi năm nay được trao Giải thưởng Sự nghiệp cho nhà văn Vũ Hùng, với 18 tập truyện viết cho thiếu nhi. Đây cũng là những tác phẩm đặc sắc nhất của Vũ Hùng, một nhà văn cặm cụi suốt một đời hiến dâng thành quả lao động nghệ thuật của mình cho con trẻ. Nếu không có tài, không só sự hiểu biết sâu sắc và đặc biệt, không có lòng yêu mến các em, nhà văn Vũ Hùng khó mà có được những áng văn đặc sắc viết về những mùa săn trên núi và thú rừng Tây Nguyên.

Về những sáng tác mới,  cả thơ và văn xuôi năm nay, nếu ai nói chúng ta  mất mùa vì không có tác phẩm xứng đáng thì cũng không phải. Chúng ta vẫn có  tác phẩm xứng đáng được tặng giải,  nhưng khi đưa vào xét, đối chiếu với những tiêu chí hiện hành, thì tác phẩm đó vi phạm điều này, không thỏa đáng điều kia, dù tác phẩm đó vẫn thực sự gây được những ấn tượng nghệ thuật đáng trân trọng, ít nhất là trong thời gian 1 năm khi tác phẩm đó ra đời. Ví như có tác phẩm trước đó một năm, đã được in ở một nhà xuất bản khác. Cũng có tác phẩm hấp dẫn và sâu sắc, nhưng có người phát hiện trùng motip với một nhà văn ở nước ngoài.

 Đó thực sự là một điều đáng tiếc và các nhà văn, cần lưu ý, nếu muốn tác phẩm ưng ý của mình tham dự giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2018 này và các năm sau.

Về Lý luận phê bình, Bóng người trong bóng núi là một cố gắng mới của nhà văn Lê Thành Nghị. Cuốn sách đề cập đến một thế hệ nhà văn mặc áo lính, xuất hiện trong những năm chiến tranh.  Cũng đã có một số công trình nghiên cứu và phê bình sáng giá về đề tài văn học lớn này, nhưng đến nhà văn Lê Thành Nghị, ông cũng đã có được một cái nhìn mới với những phát hiện mới về vẻ đẹp của Anh Bộ đội Cụ Hồ trong cốt cách sáng tạo văn chương của các nhà văn mặc áo lính viết về chính những người đồng đội của mình. Và làm việc đó, không chỉ với nhà văn Lê Thành Nghị, mà đối với bất cứ ai, cũng là một việc không hề dễ dàng.

Còn Cách tân nghệ thuật văn học Phương Tây lại là một công trình nghiên cứu thuần tuý lý luận của Giáo sư Phùng Văn Tửu. Đây cũng là đóng góp chính trong cả một đời nghiên cứu và giảng dạy của ông. Cuốn sách cũng có tham chiếu qua một số hiện tượng, một số tác giả tiêu biểu của văn học Việt Nam, cho chúng ta nhiều tư liệu về những trào lưu của văn học phương Tây mà không phải ai cũng biết được.

Còn về dịch thuật, năm nay chỉ có một cuốn được Giải thưởng, lại là cuốn dịch từ văn học Nga  thế kỷ 19 của Aleksandr Griboedov. Trong khi sách dịch của chúng ta rất nhiều. Chúng tôi cũng không nghĩ rằng bản dịch “Khổ vì trí tuệ” của nhà văn  Lê Đức Mẫn là bản dịch hay nhất trong sách dịch năm nay, nhưng đây là cuốn sách rất tiêu biểu của văn học cổ điển Nga và  cũng là cuốn sách rất khó dịch. Có lẽ cũng vì thế mà tới bây giờ nó mới đến được với chúng ta chăng?

Về kết nạp Hội viên năm nay chúng ta cũng làm rất thận trọng. Số lượng đơn xin vào Hội Nhà văn tính đến ngày hôm nay 4-2-2018 là gần 700 ứng viên. Đấy là con số rất lớn. Trong số gần 700 tác giả ấy, có người đã có đơn từ 30 năm trước. Chúng ta đã rất cố gắng để đòi hỏi các ứng viên gia nhập Hội có cố gắng lao động nghệ thuật cao hơn. Năm nay, chúng ta đặc biệt ưu tiên các tác giả trẻ. Tỷ lệ các tác giả trẻ chiếm nhiều hơn so với mọi năm. Ưu tiên các tác giả trẻ, nhưng cũng luôn nhớ những người tuổi không còn trẻ nữa mà vẫn thiết tha với sáng tác và tổ chức Hội. Xét tác giả, trước hết căn cứ vào chất lượng của tác phẩm của tác giả ấy, đồng thời kết hợp chặt chẽ với địa phương, với các Liên Chi hội và Chi hội trong việc xem xét các yêu cầu khác. Những tác giả được Chi Hội, Liên Chi hội giới thiệu thì được tính thêm một phiếu.

Điều đặc biệt nữa trong năm nay là những tác phẩm được xét giải, những tác giả được kết nạp, Chủ tịch Hội không ký ngay và công bố ngay mà còn lưu trong một thời gian để rà soát lại, tránh những sơ xuất đáng tiếc.

Xin chúc mừng các tác giả, các nhà văn được trao giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2017. Xin chúc mừng các tác giả  trở thành Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam trong đợt kết nạp này.

Chỉ còn ít ngày nữa là đến Tết cổ truyển của dân tộc. Nhưng Tết năm nay lại đến sớm hơn với chúng ta. Xin trân trọng cảm ơn và kinh chúc các c bác, các anh chị, các bạn, cùng gia đình vui khỏe, hạnh phúc và thành công.

___________________________________________________________________________________________________

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}