Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Nghiên cứu:

 

Những điểm nhấn của Hội Nhạc sĩ Việt Nam trong giai đoạn 2015-2020

Huyền (lược trích) | Thứ Bảy, 08/08/2020 21:07 GMT +7

Nhìn lại 5 năm hoạt động của Nhiệm kỳ IX, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, sự phối hợp, ủng hộ của các Ban, Bộ, Ngành, là một tổ chức Chính trị - Xã hội - Nghề nghiệp, Hội đã tập hợp lực lượng đông đảo những người làm công tác âm nhạc trong cả nước nhằm xây dựng nền Âm nhạc Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước.

Ban Chấp hành Hội Nhạc sĩ nhiệm kỳ X (2020-2025) ra mắt Đại hội. Ảnh: VOV.

Vừa qua, Đại hội Đại biểu toàn quốc Hội Nhạc sĩ Việt Nam nhiệm kỳ X (2020-2025) dự kiến đã diễn ra trong 2 ngày 6-7/8 tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Đến dự Đại hội có ông Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; ông Nguyễn Thế Kỷ, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Phê bình Văn học Nghệ thuật Trung ương, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam cùng lãnh đạo các ban, ngành, Trung ương.

Tại Hội nghị Ban Chấp hành nhiệm kỳ X (2020-2025), với 100% số phiếu đồng thuận, PGS.TS, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân tái đắc cử Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam nhiệm kỳ X (2020 – 2025).

Ban Thường vụ gồm 7 nhạc sĩ: PGS.TS, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân; Th.S nhạc sĩ Nguyễn Đức Trịnh; NSND Phạm Ngọc Khôi; Nhà Lý luận phê bình Nguyễn Thị Minh Châu; NSƯT Trần Vương Thạch; nhạc sĩ Trần Nhật Dương; nhạc sĩ Lê Xuân Hoan.

4 Phó Chủ tịch Hội: Th.S Nguyễn Đức Trịnh, NSND Phạm Ngọc Khôi, Nhà Lý luận phê bình âm nhạc Nguyễn Thị Minh Châu, NSƯT Trần Vương Thạch. Trưởng Ban Kiểm tra: Nhạc sĩ Trần Nhật Dương.

Thông qua báo cáo của Hội Nhạc sĩ Việt Nam, Vanhien.vn trích lược những điểm nhấn của Hội Nhạc sĩ Việt Nam nhiệm kỳ IX (2015-2020).

Các hoạt động nổi bật

Hội Nhạc sĩ Việt Nam luôn phối hợp, tham gia có hiệu quả vào những hoạt động âm nhạc mang tính chuyên nghiệp, phát huy và đề cao âm nhạc dân tộc, truyền thống.

Hội đã phát triển tới gần 1.500 hội viên là các nhạc sĩ Sáng tác, nhà lý luận Âm nhạc, các nghệ sĩ Biểu diễn và các nhà Sư phạm, với 54 chi hội trong cả nước. Hội là thành viên của Hiệp hội các nhà soạn nhạc châu Á (ACL), Hiệp hội Âm nhạc đương đại quốc tế (ISCM) và có quan hệ với các tổ chức âm nhạc quốc tế.

Hội vinh dự có 22 nhạc sĩ được trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh, 122 nhạc sĩ được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật, 70 Nghệ sĩ Nhân dân, Nhà giáo Nhân dân, gần 300 Nghệ sĩ Ưu tú, Nhà giáo Ưu tú.

Trong quá trình xây dựng và phát triển, Hội Nhạc sĩ Việt Nam đã vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng:

- Huân chương Độc lập hạng Nhất (1987);

- Huân chương Hồ Chí Minh (1997);

- Huân chương Sao Vàng (2007);

- Danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (2014).

Lĩnh vực sáng tác chủ yếu, cũng là thế mạnh của Âm nhạc Việt Nam là thể loại Ca khúc. Bên cạnh các nhạc sĩ lão thành thế hệ chống Pháp, lớp nhạc sĩ xuất hiện trong thời kỳ chống Mỹ, đến những năm đầu của thập niên 90 của thế kỷ XX đã khẳng định vị trí của mình. Tiếp theo các thế hệ đàn anh, một lực lượng sáng tác trẻ đã xuất hiện và trở thành tiếng nói mới góp phần vào diện mạo đời sống ca nhạc, chiếm được cảm tình của công chúng và có tác dụng tích cực với xã hội. Hàng năm các nhạc sĩ đã sáng tác hàng trăm tác phẩm, thể loại phong phú, từ đơn ca, song ca, tốp ca, hợp xướng. Chủ đề đa dạng, phản ánh mọi mặt của con người và cuộc sống, ngôn ngữ âm nhạc từng bước có sự tìm tòi, phối khí dàn dựng được nâng cao chất lượng.

Về khí nhạc, một trong những lĩnh vực sáng tạo khó khăn, đòi hỏi đầu tư công sức, thời gian... Bên cạnh việc đẩy mạnh chuyên nghiệp hóa nền ca khúc, Hội luôn chú trọng khuyến khích sáng tác, đầu tư kinh phí cho các tác phẩm khí nhạc, nhằm phát triển hài hòa cả 2 lĩnh vực thanh nhạc và khí nhạc.

Trong những năm gần đây, một số nhạc sĩ (phần lớn chưa là hội viên, tuổi đời còn trẻ) chỉ chú ý viết các ca khúc thị trường dòng nhạc POP, không biết đến dòng âm nhạc chính thống, kinh điển bác học, và dòng âm nhạc cổ truyền. Trong nền kinh tế thị trường, âm nhạc trở thành hàng hóa nên mọi hoạt động của guồng quay Showbiz bao trùm lên đời sống âm nhạc, xuất hiện các sân chơi ca nhạc, vô hình chung biến âm nhạc thành những sản phẩm giải trí đơn thuần, hạ thấp tính giáo dục, tính thẩm mỹ. Tình trạng bát nháo trong thị trường âm nhạc tác động đến các chủ thể sáng tạo từ nhạc sĩ, ca sĩ, đạo diễn âm nhạc, nhà sản xuất, dẫn đến tình trạng buông lỏng chất lượng, nghiệp dư hóa - lệch chuẩn.

Hội Nhạc sĩ Việt Nam luôn theo sát trước những hiện tượng nổi cộm trong đời sống ấm nhạc, nhất là lĩnh vực âm nhạc giải trí. Đây là một lĩnh vực phức tạp, cần có sự đánh giá tỉnh táo và công minh trước những hiện tượng lệch lạc, lai căng của một số bài hát mang tính thị hiếu tầm thường, chạy theo đám đông; ca từ dễ dãi, thậm chí thô tục phản cảm. Đây là một hiện tượng xã hội khách quan, một trào lưu có tính chất thời sự, dẫn đến khuynh hướng coi nhẹ nội dung chủ đề, chuộng hình thức bên ngoài. Chúng ta không thể ngăn cấm mà cần đi sâu vào giới trẻ để hiểu và hướng dẫn họ trong việc sáng tác và biểu diễn.

Hội đã có nhiều ý kiến góp ý phản biện tới các cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý văn học nghệ thuật. Trách nhiệm của Hội Nhạc sĩ Việt Nam là động viên các nhạc sĩ hội viên tích cực tìm tòi sáng tạo để có được những tác phẩm có giá trị, những bài hát hay đi vào lòng người, sống lâu bền, được công chúng ghi nhận. Đây là biện pháp hữu hiệu nhằm đẩy lùi những hiện tượng tiêu cực trong âm nhạc.

Công tác lý luận phê bình âm nhạc luôn là mối quan tâm của Ban Chấp hành các Nhiệm kỳ, đặc biệt là trong Nhiệm kỳ IX. Trong suốt 5 năm liên tục tổ chức các hội thảo, lớp tập huấn, bồi dưỡng về lĩnh vực lý luận phê bình.

Tính đến tháng 6 năm 2020, hội viên chuyên ngành Lý luận chiếm chưa tới 8% (110/1.450), ít nhất so với các chuyên ngành sáng tác, biểu diễn, đào tạo.

Tuy ít về số lượng, chưa mạnh về chất lượng, Hội đã cố gắng tổ chức các cuộc Hội thảo toàn quốc như “Hội Nhạc sĩ Việt Nam - 60 năm đồng hành cùng dân tộc” nhân kỷ niệm 60 năm thành lập Hội Nhạc sĩ Việt Nam (2017) tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh), và các hội thảo, tọa đàm như Âm nhạc Bắc miền Trung truyền thống và đương đại (2016, Huế), Giữ gìn và phát huy những giá trị Âm nhạc dân gian các dân tộc Tây Bắc (2016, Hòa Bình), Từ dân ca dân nhạc đến sáng tác mới trong đời sống âm nhạc Đồng bằng sông Cửu Long (2017, Vị Thanh - Hậu Giang), Âm nhạc thiếu nhi bồi đắp tâm hồn và nhân cách trẻ thơ (2017, Đà Nẵng), Âm nhạc Đồng bằng sông Cửu Long - thực trạng và giải pháp (2019, Cà Mau).

Hội thảo quốc tế nằm trong chương trình Festival quốc tế Âm nhạc Mới Á - Âu lần thứ II, năm 2016, với 2 cuộc Hội thảo chủ đề “Cây đàn bầu Việt Nam”, và  “Trao đổi Âm nhạc mới Á - Âu”.

Tham gia Hội nghị Quốc tế “Quản lý nghệ thuật: Hội nhập và phát triển xuyên biên giới” tại TP. Nam Ninh, Quảng Tây (Trung Quốc) năm 2018; Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề “Nghệ thuật âm nhạc thế kỷ XXI - Các vấn đề và giải pháp” 2018, tổ chức tại Học viện Âm nhạc quốc gia Uzbekistan.

Tuy đạt được những kết quả nhất định, lý luận phê bình âm nhạc vẫn là lĩnh vực cần có sự đầu tư và chính sách phát triển thích đáng. Nguyên nhân khách quan là thiếu lực lượng các nhà lý luận chuyên nghiệp, đặc biệt là giới lý luận phê bình trẻ. Cần khắc phục khoảng cách giữa giới chuyên môn và giới truyề

Hội viên ngành đào tạo là các Giáo sư, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, giảng viên tại các cơ sở đào tạo âm nhạc, Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội, Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương, Học viện Âm nhạc Huế, các trường cao đẳng sư phạm... Một số giảng viên còn là nhạc sĩ sáng tác, nhà nghiên cứu lý luận phê bình âm nhạc, hàng năm đã đào tạo và cho ra trường hàng trăm nghệ sĩ biểu diễn, ca sĩ, các nhạc sĩ và các nhà lý luận phê bình âm nhạc.

Các giáo sư, tiến sĩ giảng viên còn là tác giả của những công trình, giáo trình thuộc lĩnh vực giáo dục, đào tạo được Hội trao giải thưởng hàng năm như PGS.NGND Dương Viết Á; PGS.TS Trần Thế Báo; PGS.TS Nguyễn Thị Mỹ Liêm... Bên cạnh việc giúp đỡ các tài năng trẻ, các sinh viên âm nhạc tham gia vào các liên hoan nghệ thuật, các Festival, các hội diễn chuyên nghiệp trong nước và quốc tế, các nhà sư phạm còn trực tiếp tham gia giảng dạy tại các lớp tập huấn, trại sáng tác do Hội tổ chức, góp phần nâng cao trình độ chuyên môn cho các hội viên, nhất là các hội viên ở các địa phương xa các trung tâm đào tạo âm nhạc.

Trong 5 năm qua, lực lượng các nhà sư phạm trong Hội Nhạc sĩ ngày một tăng lên, nhiều giáo viên dạy nhạc tại các trường phổ thông được kết nạp vào Hội và chất lượng chuyên môn hội viên chuyên ngành đào tạo ngày càng cao. Đã hình thành mối quan hệ với giới đào tạo âm nhạc ở các nước trong khu vực và quốc tế như: Nhạc viện Tchaikovsky Matxcơva Học viện Âm nhạc Quốc tế Thượng Hải, Học viện Nghệ thuật Quảng Tây, Đại học Quốc gia Bogota - Colombia, Học viện Âm nhạc quốc gia Uzbekistan, Đại học Keimyung Hàn Quốc...

Trong Nhiệm kỳ vừa qua, Hội đồng Nghệ thuật đóng vai trò tích cực trong các hoạt động âm nhạc của Hội, thông qua các kỳ Liên hoan Âm nhạc tại các khu vực trên toàn quốc, trong các đợt xét giải thưởng âm nhạc hàng năm, góp phần định hướng đúng đắn trong các hoạt động âm nhạc, động viên sự sáng tạo, đã khẳng định hướng đi đúng, trao đổi nghề nghiệp giữa các nhạc sĩ - nghệ sĩ biểu diễn - công chúng.

Hội đồng nghệ thuật Hội Nhạc sĩ Việt Nam tham gia thẩm định chất lượng nghệ thuật tất cả các liên hoan khu vực và toàn quốc, tham gia Ban giám khảo các liên hoan, hội diễn do Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, các bộ, các ngành tổ chức, tham gia Hội đồng nghệ thuật quốc tế...

Tham gia Hội đồng (từ cấp cơ sở đến cấp quốc gia) xét tặng Giải thưởng Nhà nước, Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật năm 2016. Kết quả 06 nhạc sĩ được Giải thưởng Hồ Chí Minh, 17 nhạc sĩ được Giải thưởng Nhà nước.

Tạp chí Âm nhạc Việt Nam duy trì xuất bản đều đặn 3 tháng/ kỳ với tinh thần đổi mới nội dung và hình thức, tiết kiệm, hiệu quả. Nội dung của Tạp chí được cải tiến, nâng cao chất lượng gắn liền với những hoạt động của Hội, tăng cường tính học thuật, có giá trị tư liệu lâu dài, là tiếng nói chính thống của giới Âm nhạc cả nước.

Website hoinhacsi.vn ngày càng phong phú hơn về nội dung với các hình thức thông tin đa phương tiện đọc - nghe - nhìn (bài viết, âm thanh, hình ảnh), hướng tới các đối tượng khác nhau: chuyên ngành và đại chúng; quảng bá kịp thời các hoạt động của Hội.

Mọi hoạt động của Hội và những sự kiện âm nhạc trong nước được cập nhật kịp thời trên website, khẳng định Hội Nhạc sĩ có một “kênh truyền thông” mang tính đặc thù, vượt ra khỏi vai trò trang thông tin nội bộ.

Ngoài ra, Fanpage Hội Nhạc sĩ Việt Nam trên mạng xã hội (Facebook) kết nối trực tiếp với website còn mở rộng thêm đối tượng truy cập website, tăng đối tượng độc giả và đội ngũ cộng tác viên, góp phần tăng thêm hội viên mới.

Về công tác xuất bản, trong Nhiệm kỳ qua, đã phối hợp với Nhà xuất bản Giao thông vận tải xuất bản “Tuyển tập 70 ca khúc về ngành Giao thông vận tải”; phối hợp với Tổng cục Xây dựng lực lượng Công an nhân dân và Nhà xuất bản Âm nhạc xuất bản tập ca khúc “Bài ca Người chiến sĩ Công an”; phối hợp với Văn phòng Quốc Hội, Nhà xuất bản Thanh niên xuất bản “Tuyển tập ca khúc chọn lọc 70 năm Quốc hội Việt Nam”; phối hợp với Công an Hải Phòng tuyển chọn và xuất bản tập sách nhạc “100 ca khúc Công an Hải phòng vì bình yên cuộc sống”...

Năm 2017, thực hiện biên soạn và ấn hành cuốn Sách - Ảnh “Hội Nhạc sĩ Việt Nam - 60 đồng hành cùng dân tộc”, tập hợp những bức ảnh tư liệu, những sự kiện, những nhạc sĩ, nghệ sĩ, các nhạc sĩ được Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước, Nghệ sĩ Nhân dân, Nhà giáo Nhân dân... và lịch sử âm nhạc Việt Nam qua các thời kỳ. Đây là một ấn phẩm có giá trị tư liệu, lịch sử và truyền thống 60 năm của Hội.

PGS.TS. Thế Bảo biên soạn cuốn sách “Lịch sử Âm nhạc Việt Nam”; PGS.TS Nguyễn Thị Mỹ Liêm có sách chuyên khảo “Nhạc lễ dân gian Người Việt ở Nam Bộ”; nhà Lý luận phê bình Nguyễn Thị Minh Châu đã cho ra mắt 2 cuốn sách “Nhà Phê bình âm nhạc, anh ở đâu?” và “Âm nhạc Việt Nam nhìn lại để suy ngẫm”; nhạc sĩ Lê Xuân Hoan với sách sưu tầm - biên soạn “Dân ca Jrai” và sách sưu tầm - biên soạn “Thang âm điệu thức trong âm nhạc dân gian”; nhạc sĩ Đặng Văn Bông với sách nghiên cứu “Âm hưởng dân ca - Dân ca Nam Bộ trong ca khúc Việt Nam”…

Tháng 4/2020, Hội đã kịp thời biên tập và xuất bản Tuyển tập ca khúc “Niềm tin - đồng hành cùng cả nước chống đại dịch Covid-19” với sự tham gia của hàng trăm nhạc sĩ hội viên trong cả nước. Tiếp theo đó, Hội đã phối hợp với Trường Đại học Văn hóa nghệ thuật Quân đội xây dựng chương trình âm nhạc trực tuyến tại 3 điểm cầu là Hà Nội - Đà Nẵng và thành phố Hồ Chí Minh với tiêu đề “Niềm tin - Chúng ta là người chiến thắng”. Đây là lần đầu tiên một Concert Online được thực hiện trong mùa chống dịch đã thu hút hơn 10 vạn lượt người theo dõi trực tiếp. Hội có Trung tâm Bảo vệ bản quyền tác giả âm nhạc Việt Nam, Trung tâm Phát triển Nghệ thuật âm nhạc Việt Nam.

Định hướng sắp tới

Một trong những vấn đề được giới âm nhạc quan tâm hiện nay là việc xây dựng đội ngũ kế cận, khi mà lớp nhạc sĩ gạo cội đang dần vắng bóng, việc đào tạo, bồi dưỡng thế hệ nhạc sĩ trẻ đã trở thành mối quan tâm lớn không chỉ trong các nhà trường, các học viện âm nhạc, mà đây còn là mối quan tâm, trách nhiệm của tổ chức Hội chúng ta và của toàn xã hội. Xây dựng đội ngũ nhạc sĩ trẻ để tiếp nhận sự chuyển giao thế hệ, kế tục con đường âm nhạc dân tộc với kiến thức, tài năng, ý thức xã hội sâu sắc, chúng ta hy vọng có được những tác phẩm chất lượng về nghệ thuật và nội dung trong tương lai.

Việc giáo dục thẩm mỹ âm nhạc cho công chúng, đặc biệt là công chúng trẻ có ý nghĩa đặc biệt quan trong. Thái độ của chúng ta là kiên quyết chống xu hướng nghiệp dư hóa trong nghệ thuật, loại trừ thói lai căng, bắt chước tùy tiện, dễ dãi cả trong việc sáng tác, biểu diễn và hưởng thụ âm nhạc. Coi trọng và đề cao tính chuyên nghiệp trong sáng tác, biểu diễn, lý luận phê bình và đào tạo.

Cần xác định rõ phương hướng sáng tạo trong âm nhạc là phấn đấu có nhiều tác phẩm công trình có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật trong tất cả các loại hình và thể loại âm nhạc, có sức lay động và sức sống lâu bền trong lòng nhân dân.

Thực hiện Đổi mới, tiếp tục sáng tạo, nâng cao vị thế của nền âm nhạc chuyên nghiệp Việt Nam trong các lĩnh vực sáng tác, biểu diễn, nghiên cứu lý luận và đào tạo, từng bước phát triển hài hòa các loại hình thanh nhạc và khí nhạc, nâng cao tính chuyên nghiệp. Chú trọng đầu tư các nhạc sĩ sáng tác những tác phẩm có quy mô lớn như giao hưởng, hợp xướng, opera, ballet, concerto, oratorio... cũng như những tác phẩm hòa tấu và độc tấu cho nhạc cụ dân tộc. Đặc biệt chú trọng đến sáng tác cho thiếu nhi.

 

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}