Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Văn thơ:

 

Rưng rưng nỗi niềm cố xứ

Trương Trấn Biên | Thứ Năm, 28/01/2016 23:19 GMT +7

Có người nói rằng cái tình quê hương xứ sở như những đồng tiền lẻ, cất đi đâu đó một cách vô tình trong những góc khuất của chiếc cặp hành trang và rồi trong cuộc mưu sinh giữa dòng đời xuôi ngược, bận bịu với áo cơm, danh lợi, mê mải theo cuộc bon chen ta quên đi những đồng tiền lẽ ấy, đển một lúc nào đó chồn chân mỏi gối, rũ rượi bên dòng đời mới chợt nhớ đem ra mà hộ thân và khi ấy mới thấm thía hết cái đau đáu, cái rưng rưng trong lòng khi nhớ về cố xứ!

 

Ừ! Thì ở đâu cũng vậy, ở đâu trên đất nước này cũng là quê hương! Và rồi cứ thế, cái sự dối lòng ấy tưởng đâu sẽ trôi theo ngựa xe náo nức, tưởng đâu đã thành một thói quen làm ta có thể quên cái xóm nhỏ heo hút thăm thẳm nơi quê nhà.

Tôi đã từng đón những cái tết cô đơn nơi Kinh Bắc, và cũng vô số lần thổn thức nhớ quê trong đêm trừ tịch nơi đô thành tráng lệ Phương Nam, tham dự những Event ngập tràn bia rượu với những lời chúc mừng náo nhiệt, ì xèo! Vậy mà vẫn không hiểu sau cứ mổi lần tình cờ bắt gặp dù chỉ đâu đó thôi một hình ảnh thoáng qua của quê nhà cũng làm rộn lên trong lòng bồn chồn một nỗi nhớ.

Gần tết nguyên đán năm nay, một buổi sáng thức dậy, tình cờ tôi nhận được dòng tin nhắn của người bạn học cũ: tết này về quê được không? Năm nay họp mặt lớp 12 của mình chúng mình sẽ có đông đủ bạn bè và chúng ta sẽ đi thăm lại thấy giáo cũ. Về nhé!

Giản đơn, mộc mạc quá, nhưng đó lại chính là tiếng réo gọi thôi thúc đối với kẻ lìa quê như tôi tìm về cố xứ!

Tôi nhớ có một chiều cuối đông năm ấy, khi mà mọi người đang tất bật làm những phần việc cuối cùng của năm cũ, tôi một mình lang thang ra phố, tình cờ bắt gặp hình ảnh một bà cụ đang lom khom đốt mấy nén nhang cắm lên bàn thờ tạm, bổng thấy nhớ mẹ, nhớ bà quay quắt, chắc cũng hôm ấy, giờ ấy Mẹ cũng rưng rưng cắm mấy nén nhang ngoài ngõ “cho ấm các linh hồn lạc lối cuối năm biết hướng mà về"! Mẹ tôi vẫn hay nói thế! Và chắc chiều ấy bà cũng mong linh hồn lạc lối là tôi trở bước quay về…

Như một kẻ mộng du, tôi rũ sạch mọi bộn bề, bon chen nơi phố thị, tất tả hành trang tìm về với cái xóm nghèo heo hút, nơi mà tôi đã sinh ra, lớn lên và bỏ lại làng quê nghèo với cánh đồng đầy ắp kỉ niệm tuổi thơ để ra đi chen chân vào dòng danh lợi.

Quê vẫn vậy! vẫn ngàn đời như vậy. Dù cuộc sống ngày càng khá lên, sung túc hơn nhưng vẫn còn đó nguyên vẹn tấm lòng bao dung độ lượng của các chị, các anh, của vườn cây, ruộng lúa, của những mảnh đời một nắng hai sương… Họ, có thể không nói được lời chúc xuân bay bướm, ngọt ngào kẻ chợ… nhưng cái tình cư xử với kẻ đi xa thì không thể lấy bất cứ thứ gì để cân-đong- đo- đếm được.

Tôi nhớ hôm trước lúc lên đường về quê, một bạn cùng phòng tôi bùi ngùi nói: mày còn có quê để về chứ tao thì…! Rồi nó buôn thõng câu nói cố nén một tiếng thở dài não nuộc… Nhìn vào mắt nó, tôi đọc được nỗi buồn da diết của kẻ tha hương nơi đất khách quê người.

Trong nhóm bạn chơi thân với nhau có một người là đạo diễn, anh mới ra trường, tấp tểnh áo cơm nên tết là dịp anh kiếm thêm chút đỉnh cho mục tiêu làm nghệ thuật ngày mai. Nhớ năm đầu tiên ra trường, anh ở lại Sài Gòn, có vẻ cứng rắng, cương quyết lắm. Đến mùng 8, chúng tôi trở lên mang theo ít quà quê mà mẹ tôi lụi hụi chuẩn bị, định bụng cả nhóm sẽ làm một cái tết muộn. Chúng tôi kéo đến phòng của anh, đẩy cửa bước vào… Trời! chai lọ ngổn ngang, bạn nằm trên sàn tóc tai rũ rượi, ngóc đầu dậy, câu đầu tiên bạn hỏi bọn tôi không phải thân tình theo kiểu: “mới lên hả, ăn tết vui không?” mà là “mùng mấy rồi?”. Hỏi cô chủ nhà mới biết, kể từ đêm giao thừa, cứ về tới nơi là anh mua rượu nốc một bụng rồi ngủ, đi làm rồi lại uống… chẳng biết mấy ngày xuân đã trôi qua trên mấy sợi tóc rụng của mình. Anh bảo: “buồn lắm! một mình trong một thế giới thì nhớ mùng mấy mà làm gì?” Tôi mới thấy cái tha hương khủng khiếp đến dường nào! Hồi học năm thứ hai đại học, tôi đã từng chứng kiến một sinh viên ngành kinh tế, quê miền Tây, quyết định ở lại thành phố định lơ láo với đời một phen, nhưng chiều 30 Tết nhìn ký túc xá vắng ngắt, cỗ bàn của nhà bên lục đục dọn ra bổng hắn la lên “trời ơi nhớ cây rơm ở nhà quá trời!” (nổi nhớ đôi khi vô lý lắm!) rồi hắn lấy xe đạp ra, khoác ba lô lên vai nhắm hướng miền Tây trực chỉ, đến Mỹ Tho đã gần giao thừa, hắn gởi con ngựa sắt ở nhà một người quen, bắt xe honda ôm về tới nhà thì… Chủ Tịch nước chuẩn bị lên truyền hình đọc lời chúc tết. Mẹ ra mở cổng, thế là gã sinh viên năm cuối của trường Kinh tế cứ tưởng mình sắp là “Cậu cử” ấy sà vào lòng Mẹ khóc nức nở, khóc ngon lành như một đứa trẻ lên 5.

Thì ra là thế! Xét ra thì quê cũng có xa gì? Cùng lắm cũng chỉ 1,2 ngày ngồi xe nhưng vì nhiều lý do cứ níu kéo ta làm người đất khách. Cơ sự cũng chẳng thành chuyện nếu nó là ngày thường, nhưng cái không khí ren rét của ngày cuối đông, mùi nhang thơm tỏa ra từ bàn thờ tổ tiên, tiếng con cúm núm kêu đồng, và khi mà ngọn gió chướng thổi tràn qua miền tiềm thức… thì tất cả nó hành hạ, dằn vặt lòng ta kinh lắm. Trong cái giờ phút ấy, sự thân thuộc mới trở nên tối cần thiết và con người ta đến là dể bơ vơ khi lạc lõng một mình.

Tôi có đứa em gái họ, vì cuộc mưu sinh bỏ quê lên Sài Gòn làm công nhân cho một công ty may. Quần quật cả năm trời sống kham khổ tằn tiện, chắt chiu để rồi một chuyến về quê đón tết là kể như đi tong, hết sạch, nhưng năm nào cũng vậy, em cũng cố mà chen chân, nhồi nhét trên những chuyến xe cuối năm chật như nêm, nhưng chở đầy ắp những nụ cười mãn nguyện, hả hê của những kẻ lìa quê đang quay về cố xứ!

Tết ở quê tôi ngàn đời nay vẫn vậy! Người quê tôi vẫn vậy! Dù cuộc sống có đổi thay, dâu bể trăm điều. Sự đôn hậu, chân chất, trọng tình nghĩa dường như là bản sắc đặc thù của người dân ở xứ sở dọc ngang sông nước ở miền cuối đất cùng trời này.

Ngày tết, không phân biệt nghèo khó, sang hèn, tất cả gặp nhau đều tay bắt mặt mừng, mời nhau chung rượu đầu năm tràn đầy nhân nghĩa.

Mẹ tôi, một người mà hình như gần trọn một đời chỉ quẩn quanh bên chái bếp với vườn tược, ruộng đồng. Chiến tranh ly loạn, chết chóc triền miên nhưng cho đến bây giờ tôi vẫn không sao hiểu nổi cái gì đã níu chân bà ở lại với mảnh đất bị quân thù chà đi, xát lại? Nhất là từ khi Ba của tôi hy sinh trong tổng tấn công mùa xuân Mậu Thân năm 1968, một nách ba con nhỏ, bà phải che bom, tránh đạn, nghiến răng vắt từng giọt mồ hôi trộn vào đất để làm ra hạt lúa nuôi các anh em tôi lớn lên, phổng phao, đủ sức bon chen công danh sự nghiệp với đời, bây giờ tuổi già lẽ ra bà phải nghỉ ngơi nhưng mẹ tôi vẫn vậy, vẫn ra đồng đứng nhìn lúa trổ, đêm vẫn trở mình khi nghe tiếng con lóc táp sau hè. Chúng tôi trưởng thành, lần lượt bỏ quê ra đi, giờ đây cũng có chút danh vị với đời, muốn rước Mẹ tôi ra chợ để sống nhàn nhã tuổi già, nhưng bà nhất quyết không chịu. Bà nói thiếu cái mùi của quê, tao không chịu nổi. Ngày tết, anh em chúng tôi về, mang theo quà cáp biếu, Mẹ mừng lắm, gương mặt rạng ngời hạnh phúc trước lòng hiếu thảo của các con, nhưng bà đem cho các cháu hết, đêm giao thừa bà vẫn thức canh nồi bánh tét, chờ bánh chín Mẹ tôi sẽ chọn những đòn đẹp nhất dâng cúng trên bàn thờ gia tiên và trong ánh lửa bập bùng đêm trừ tịch, Mẹ tôi thường chậm rãi mở đầu câu chuyện một cách từ tốn muôn thuở: có một cái tết mẹ con mình đã chít lên đầu vành khăn trắng để tang Ba con!

Và trong ánh lửa bập bùng đêm cuối năm, Bà vẫn dạy con cháu rằng: bây giờ bánh trái không thiếu thứ gì nhưng ngày tết thì phải có nồi bánh tét các con ạ! Cái hiếu hạnh của người con gái nằm cả trong đòn bánh dâng cúng gia tiên!

Sau mấy ngày đoàn viên sum hợp, “ra mùng” chúng tôi lần lượt ra đi, ngôi nhà trở nên vắng vẻ, nhà chỉ còn Mẹ và em gái tôi ở lại. Có thể nói em tôi là một phiên bản của Mẹ tôi, Nó học giỏi, đẹp người, đẹp nết, lấy chồng là một quan chức của thành phố nhưng nhất định không chịu bỏ quê ra chợ, bởi với những người như em tôi, Mẹ tôi thì thiếu cái mùi quê, thiếu cánh đồng, cây rơm, thiếu tiếng con cá quẫy trong đêm… là không chịu nỗi! Với họ, mùi quê hương đã thấm đẫm trong tâm hồn, trong máu thịt mất rồi.

Ai cũng có quê hương, có cội nguồn để nhớ, để mà quay về mỗi khi chồn chân mỏi gối trên đường đời, ấy cho nên có một thi sỉ suốt đời lang bạt rồi bổng một chiều cuối năm tình cờ nhìn ngọn khói lam chiều lừng lửng trong chái bếp nhà ai nơi đất khách đã ngước mặt lên trời thốt lên:

Giang hồ! giang hồ cái con khỉ
Một tiếng cơm sôi cũng nhớ nhà!

Một nhà báo nước ngoài đã nhận xét như thế này: “ưu điểm của người Việt là về, dù bất cứ ở đâu trên trái đất này thì nơi duy nhất họ mong về là miền quê của họ”. Ừ! thì về! Sao không về được khi mai đã chọn cành mà bung sắc, tiếng con cúm núm đã giục giả kêu đồng, làn khói hương trầm đang lan tỏa trên bàn thờ gia tiên và mẹ đã ra đầu ngõ mấy bận trong ngày…

Rồi tôi sẽ trở lại cố hương, tạm biệt nhé những ồn ào phố chợ. Anh bạn tha hương của tôi đâu rồi, anh đã chuẩn bị hành lý chưa?, còn tôi thì chào nhé! Về đây, tôi có quê hương!

Tags : Quê tết nhớ về
Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}