Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Sách:

 

Tập sách ca khúc: Hà Tây xưa, dòng sông âm nhạc vẫn mênh mang

Người sưu tầm | Thứ Năm, 22/10/2020 09:12 GMT +7

 

Nhà xuất bản Dân trí vừa xuất bản tập sách ca khúc Hà Tây xưa, dòng sông âm nhạc vẫn mênh mang, gồm 116 ca khúc của nhiều tác giả, do nhà báo Phan Phương sưu tầm, tuyển chọn.

Tập sách này là tập hợp những tác phẩm hay của nhiều thế hệ nhạc sĩ và nhà thơ cả nước viết về nhiều đề tài, nhiều lĩnh vực của Hà Tây xưa, trong đó có sự góp mặt của nhiều nhạc sĩ tiền bối, nổi tiếng từ thời kỳ đầu của tân nhạc Việt Nam và trong kháng chiến sinh từ 1930 về trước như: Nguyễn Xuân Khoát (sinh năm 1910), Lê Yên (1917), Doãn Mẫn (1919), Nguyễn Đình Phúc (1919), Hoàng Quý (1920), Lê Lôi (1920), Phạm Duy (1921), Trần Văn Khê (1921), Huy Du (1926), Trần Chung (1927), Trần Hoàn (1928), Văn Ký (1928), Phạm Đình Chương (1929), Phạm Tuyên (1930), Hoàng Vân (1930), Nguyễn An (1930), Hồ Bắc (1930) và nhiều nhà thơ có bài được phổ thành ca khúc, trong đó có những nhà thơ nổi tiếng  từ thế kỷ 19, trong phong trào thơ mới và trong kháng chiến như: Chu Mạnh Trinh (sinh năm 1862), Nguyễn Nhược Pháp (1914), Nguyễn Bính (1918), Huy Cận (1919), Nguyễn Xuân Sanh (1920), Quang Dũng (1921), Anh Thơ (1921), Hoàng Cầm (1922), đặc biệt hai bài thơ Đôi bờMắt người Sơn Tây của nhà thơ Quang Dũng được nhiều nhạc sĩ phổ thành ca khúc vì mang dấu ấn và hoài niệm về một thời thanh niên Việt Nam và thanh niên Hà Nội xếp bút nghiên lên đường kháng chiến.

Tập sách chia làm 3 phần, các phần cách nhau bằng một bài dân ca.

Phần 1: 23 bài, gồm những ca khúc mà đầu bài hoặc lời ca viết đích danh về Hà Tây, đặc biệt bài Hà Tây quê lụa của nhạc sĩ Nhật Lai, vì được chọn làm nhạc hiệu của Đài phát thanh và truyền hình Hà Tây nên được giữ nguyên phần đệm piano và là bài mở đầu tập sách này. Còn lại xếp thứ tự ABC theo đầu bài. Trong số này, có những ca khúc đã được phổ biến rộng rãi từ thời còn chiến tranh, như Chiếc gậy trường Sơn (Phạm Tuyên), cũng có tác phẩm viết khi Hà Tây sắp được sáp nhập vào Hà Nội, như Mùa xuân Hà Tây (Nhac: Phạm Việt Long, Thơ: Quang Ngữ).

Phần 2: 6 bài xếp thứ tự theo năm sáng tác, gồm 3 ca khúc lãng mạn trước và trong những năm đầu cách mạng, đặc biệt là ca khúc dài 430 nhịp Đi chơi Chùa Hương của nhạc sĩ Trần Văn Khê phổ thơ Nguyễn Nhược Pháp, tiếp theo là 3 ca khúc của các nhạc sĩ Huy Du, Quang Dũng, Nguyễn An viết trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, đặc biệt là ca khúc Nhớ Ba Vì - một ca khúc duy nhất của nhà thơ tráng sĩ Quang Dũng khi rời quê hương lên đường Tây tiến.  

Phần 3: Gồm những ca khúc sáng tác từ sau 1957 đến nay, trong đó các nhạc sĩ đã phổ một số bài thơ có từ thế kỷ 19 và trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, vì Tản Viên Sơn và Hương Tích Sơn là hai đỉnh tâm linh hùng vĩ trấn hai đầu bắc, nam tỉnh nên số lượng bài viết về Ba Vì và Chùa Hương có nhiều hơn thì cũng là đương nhiên. Phần này cũng xếp thứ tự ABC theo đầu bài.

Tất cả các ca khúc của các tác giả trong tập sách này đều có những nét đẹp riêng, ý nghĩa riêng như một vườn hoa đầy hương sắc, khiến chỉ mới lướt qua ai cũng muốn một lần về thăm Hà Tây xưa đúng như giai điệu và lời ca tha thiết trong ca khúc kết thúc tập sách này - một ca khúc trữ tình vừa như lưu luyến, vừa như rủ rê, vừa như mời gọi - đó là bài Về Hà Tây đi em của nhạc sĩ Đoàn Bổng.

Từ khi Hà Tây sáp nhập về Hà Nội, văn hóa tâm linh, văn hóa làng nghề và văn hóa các dân tộc của Hà Tây xưa đang giao thoa và hòa nhập với văn hóa lõi của Hà Nội để hình thành vùng văn hóa đặc sắc của thủ đô. Các nhạc sĩ vẫn đang tiếp tục có những tác phẩm âm nhạc mới, mà những cảm xúc sáng tạo của nhạc sĩ đối với vùng đất Hà Tây xưa vẫn còn rất dồi dào.

Về việc biên tập, phần ca khúc của các nhạc sĩ đang hoạt động thì ít sai sót hơn bởi văn bản nhạc thường do các nhạc sĩ giao trực tiếp, còn đối với các nhạc sĩ đã khuất, có khi một ca khúc lại có nhiều văn bản nhạc khác nhau nên dù đã cố gắng nhưng cũng khó tránh khỏi sai sót, mong được độc giả yêu âm nhạc chỉ giáo và lượng thứ.

 

MỤC LỤC

 

TT

TÊN BÀI

TÁC GIẢ

TRANG

NHẠC

LỜI

  1.  

Hà Tây quê lụa

Nhật Lai

9

  1.  

Chào Hà Tây quê lụa năm tấn

Chu Minh

13

  1.  

Chiếc gậy Trường Sơn

Phạm Tuyên

14

  1.  

Dân quân Hà Tây

Nguyễn Xuân Khoát

16

  1.  

Đẹp thay quê lúa Hà Tây

Lê Lôi

17

  1.  

Gái Hà Tây đảm đang chung thủy

Lê Lôi

19

  1.  

Hà Tây gặt mùa

Trần Chung

21

  1.  

Hà Tây ơi đẹp sao

Bùi Đình Thảo

23

  1.  

Hà Tây quê em

Hoàng Vân

Lại Hồng Khánh

25

  1.  

Hà Tây quê em

Đỗ Niệm

Đặng Hiển - Đỗ Niệm

27

  1.  

Hà Tây quê tôi

La Nhất Huy

Mặc Giang

28

  1.  

Hành khúc chiến sĩ Hà Tây

An Thuyên

29

  1.  

Khúc hát Hà Tây

Khánh Vũ

Nguyễn Xuân Hưng

31

  1.  

Khúc tâm tình Hà Tây

 Đào Đình Thảo

Sỹ Hùng

33

  1.  

Làm dâu quê lụa

Đỗ Sơn Hà

34

  1.  

Mái trường Cao đẳng

Sư phạm Hà Tây

Đinh Phúc Hưng

35

  1.  

Mùa xuân Hà Tây

 Phạm Việt Long

Quang Ngữ

36

  1.  

Phất cao cờ tám tấn

Nguyễn Hữu

Nhuệ Giang

37

  1.  

Quê hương mình Hà Tây

Hoàng Hiệp

39

  1.  

Quê mẹ Hà Tây

Đặng Tài Tuệ

41

  1.  

Thóc vàng quê lụa

Văn Dung

42

  1.  

Tuổi xanh trên đồng lúa

Đức Minh

43

  1.  

Xao xuyến lòng ai Hà Tây ơi

Mai Xuân Chức

Vũ Mão

45

  1.  

Bài hát múa thờ thần

Lê Yên sưu tầm

46

  1.  

Cô hái mơ

Phạm Duy

Nguyễn Bính

47

  1.  

Chùa Hương

Hoàng Quý

48

  1.  

Đi chơi chùa Hương

Trần Văn Khê

Nguyễn Nhược Pháp

50

  1.  

Ba Vì năm xưa

Huy Du

56

  1.  

Nhớ Ba Vì

Quang Dũng

58

  1.  

Cô gái Sơn Tây

Nguyễn An

59

  1.  

Bài chèo

Dân ca

60

  1.  

Anh có về Sơn Tây cùng em

Cát Vận

Thu Duyên

61

  1.  

Áo lụa Hà Đông

Ngô Thụy Miên

Nguyên Sa

62

  1.  

Ba Vì mời gọi

Phạm Chỉnh

Kiều Loan

63

  1.  

Ba Vì mùa xuân

Minh Quang

64

  1.  

Ba Vì nét họa

Bàng Thúc Hiệp

65

  1.  

Ba Vì quê em

Trần Nhơn

Nguyễn Địch Long

66

  1.  

Ba Vì quê tôi

Trần Hoàn

Phan Văn Đà

68

  1.  

Ba Vì thân yêu

        Đức Tuyết

70

  1.  

Bác về Quốc Oai

Doãn Vỹ

 Đình Nhân-Doãn Vỹ

71

  1.  

Bài ca anh Hồ Giáo

Nhật Lai

72

  1.  

Bài ca Hoài  Đức

Nguyễn Đình Phúc

74

  1.  

Bừng sáng một miền quê

Văn Thanh Hải

Hoàng Thanh Vân

75

  1.  

Các vị La Hán chùa Tây Phương

Văn Tiến

Huy Cận

76

  1.  

Chiều Ba Vì

Mạnh Hồ

77

  1.  

Chiều Đan Phượng

Quỳnh Hợp

Bùi Phương Thảo

78

  1.  

Chiều ơi Ba Vì

Huy Hùng

Doãn Trang

79

  1.  

Chiều vui Sơn Tây

Hoàng Vân

80

  1.  

Chín dũng sĩ Đập Phùng

Đào Hà

81

  1.  

Chợ Chuông

Bá Môn

Trần Lan Vinh

82

  1.  

Chùa Hương

Hằng Vang

Chu Mạnh Trinh

83

  1.  

Chùa Hương

Ngô Quốc Tính

Hoàng Cầm

84

  1.  

Chương Mỹ quê em

Cao Việt Bách

Tùng Anh

85

  1.  

Con đường lên Sơn Tây

Trọng Đài

Tô Hà

86

  1.  

Cô hái mơ

Nguyễn Tài Tuệ

Nguyễn Bính

87

  1.  

Dòng sông quê anh

dòng sông  quê em

Đoàn Bổng

Lai Vu

88

  1.  

Đằng vân lên núi Tản

Thế Song

90

  1.  

Đẹp sao Phú Xuyên quê em

Vũ Trọng Tường

91

  1.  

Đêm Sơn Tây

Trần Ngọc Anh

Giang Định

92

  1.  

Đêm trăng Ba Vì

Nguyễn Hà Hải

93

  1.  

Đôi bờ

Lê Phú Hải

Quang Dũng

94

  1.  

Đôi mắt người Sơn Tây

Phạm Đình Chương

Quang Dũng

96

  1.  

Đôi mắt Sơn Tây

Nghiêm Bằng

Nguyễn Văn Khôi

97

  1.  

Đưa em về Sơn Tây

Đoàn Phi

Khuất Quang Thái

98

  1.  

Đường vào Hương Sơn

Quách Thái Kỳ

99

  1.  

Em có về Sơn Tây

Phú Ân

Doãn Trang

101

  1.  

Em lên chùa Mía

Thanh Phúc

Vũ Thùy Mây

102

  1.  

Huyền thoại một vùng cổ tích

Lê Gia Hiếu

103

  1.  

Hương sắc mùa thu

Hà Đình Hào

105

  1.  

Hương Sơn quê em

Bùi Anh Tú

106

  1.  

Hương Tích miền cực lạc

Ngọc Báu

Kim Oanh

107

  1.  

Khúc ca trù trên đất Phượng

Lê Minh

Duy Nhâm

108

  1.  

Mắt người Sơn Tây

Văn Ký

Quang Dũng

109

  1.  

Mây bay Đường Lâm

Tháp Bút Hồ Gươm

Lê Tịnh

111

  1.  

Mây xứ Đoài

Sỹ Thắng

112

  1.  

Mênh mang Ba Vì

Đặng Nhất Mai

114

  1.  

Mỗi lần đi qua thị xã

Tân Huyền

116

  1.  

Nắng Ba Vì

Hoàng My

117

  1.  

Ngôi đình hồn Việt

Đức Vượng

118

  1.  

Người con gái Việt

Lân Tuất

Anh Thơ

119

  1.  

Nhớ chiều xứ Đoài

Hoài Thái

Trần Chính

121

  1.  

Nhớ Đồng Trăng

Lê Việt Hòa

Khổng Minh Dụ

122

  1.  

Nhớ hội Thầy quê anh

Hoàng Bình

123

  1.  

Ơi Sơn Tây

Quang Hiển

Nguyễn Lâm Cẩn

124

  1.  

Phúc Thọ yêu thương

Nguyễn Văn Tân

126

  1.  

Quê hương những cánh cò

Hoàng Lân

127

  1.  

Ru em

Lê Yên

129

  1.  

Sơn Tây chiều nhớ

Hoàng Trọng

Nguyễn Minh Thắng

130

  1.  

Sơn Tây miền thương nhớ

Trần Viết Bính

Nguyễn Xuân Thăng

131

  1.  

Sơn Tây thị xã tôi yêu

Lê Đại Thăng

133

  1.  

Suối Giải Oan

Thuận Yến

134

  1.  

Sương rơi vọng nhạc

Hoàng Hải

135

  1.  

Ta của xứ Đoài

Ngọc Khuê

Nguyễn Việt Chiến

136

  1.  

Tản Viên xứ Đoài

Nguyễn Đăng Tài

Đà Giang - 

Nguyễn Đăng Tài

137

  1.  

Thạch Thất quê tôi

Phạm Mỹ Lợi

138

  1.  

Thiên Sơn Suối Ngà đẹp mãi

Nguyễn Đăng Chiến

Nguyễn Hùng Anh

140

  1.  

Thị xã bên sông Nhuệ

Trần Chung

142

  1.  

Thường Tín quê tôi

Vũ Kim Chùy

Lưu Kim Thiệu

143

  1.  

Tiếng hát trên

Trung tâm đà điều Ba Vì

Lân Hùng

145

  1.  

Tình ca Ba Vì

Nguyễn Minh Đức

146

  1.  

Tôi nhớ xứ Đoài mây trắng lắm

Lê Thế Hào

Quang Dũng

147

  1.  

Tôi yêu quê tôi Ba Vì

Đức Chính

148

  1.  

Trẩy chùa Hương

Đào Ngọc Dung

Hoàng Cầm

150

  1.  

Trước xuân thăm chùa Hương

Doãn Mẫn

Nguyễn Xuân Sanh

151

  1.  

Tự hào Thanh Oai

Nguyễn Hữu Minh

152

  1.  

Ứng Hòa quê hương tôi

Đinh Văn Bình

154

  1.  

Vẫn đợi em ở giữa quê hương

Trần Thanh Tùng

Phùng Đức Thịnh

156

  1.  

Vầng trăng xanh dưới chân Ba Vì

Lê Mây

Đà Giang

158

  1.  

Về chùa Trầm nhớ Bác

Dân Huyền

159

  1.  

Về miền cổ tích

Kiều Đình Kiểm

160

  1.  

Về quê

Đức Ngân

Khổng Minh Dụ

162

  1.  

Vì Sơn Tây quê hương đẹp giàu

Hồ Bắc

163

  1.  

Xứ Đoài câu hát gọi ai

Hoàng Giai

Nguyễn Duy Nhâm

165

  1.  

Xứ Đoài mây trắng

Đặng Hoàng Long

166

  1.  

Xứ Đoài ngày em đến

Hoàng Long

Đào Ngọc Chung

168

  1.  

Về Hà Tây đi em

Đoàn Bổng

169

               

 

Sơ lược về Hà Tây xưa:
    SƠN TÂY: Tên gọi Sơn Tây có từ thời nhà Lê. Để bảo vệ phía bắc và tây bắc Kinh đô, năm 1469 vua Lê Thánh Tông đặt ra một khu hành chính rộng lớn gọi là Thừa Tuyên Sơn Tây. Các đời vua sau của nhà Lê đặt ra 4 Trấn bao quanh kinh đô:
- Trấn Kinh Bắc: gồm các tỉnh Phúc Yên, Bắc Ninh, Bắc Giang sau này.
- Trấn Sơn Nam (Sơn Nam Thượng và Sơn Nam Hạ): gồm các tỉnh Hà Đông, Hà Nam, Hưng Yên, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình sau này.
- Trấn Sơn Tây: gồm các tỉnh Sơn Tây, một phần tỉnh Phú Thọ và tỉnh Vĩnh Yên sau này.
- Trấn Hải Đông: gồm các tỉnh Hải Dương, Kiến An, Hải Phòng, một phần tỉnh Hưng Yên và Quảng Ninh sau này.
Về sau, các Trấn gọi là Xứ: Xứ Kinh Bắc, Xứ Sơn Nam, Xứ Đoài (Sơn Tây), Xứ Đông (Hải Dương).
Thời nhà Nguyễn: năm 1822 vua Minh Mệnh cho xây thành Sơn Tây - là một thành trì quan trọng bảo vệ phía bắc.
Năm 1831 vua Minh Mệnh đổi tên các đơn vị hành chính cũ như: Đạo, Dinh, Trấn thành các Tỉnh. Cả nước có 30 tỉnh, Sơn Tây là 1 trong 13 tỉnh thành lập sớm nhất.
Sau khi thực dân Pháp xâm lược Bắc Kỳ lần thứ 2, từ ngày 16.12.1883 đến đầu 1945 tỉnh Sơn Tây do Pháp bảo hộ. Tỉnh lỵ là thị xã Sơn Tây.
 Ngày 3.8.1954 bộ đội ta về tiếp quản Sơn Tây.
HÀ ĐÔNG: Năm 1888 thành lập tỉnh Cầu Đơ gồm các phủ, huyện của trấn Sơn Nam Thượng xưa (Phủ là cấp hành chính có diện tích và dân số lớn ít nhất gấp 3 lần cấp Huyện). Ngày 6.12.1904 Toàn quyền Đông Dương ra Nghị định đổi tên tỉnh Cầu Đơ thành tỉnh Hà Đông và đưa huyện Đan Phượng của Sơn Tây sáp nhập về. Tỉnh lỵ là thị xã Hà Đông.
Ngày 6.10.1954 bộ đội ta về tiếp quản Hà Đông.  
Để phù hợp với sự phát triển của đất nước và kế sách bảo vệ tổ quốc, Nhà nước ta đã quy hoạch lại các đơn vị hành chính trên toàn quốc. Phía tây thủ đô quy hoạch như sau:
- 1.7.1965: sáp nhập 2 tỉnh Hà Đông và Sơn Tây thành tỉnh Hà Tây.
- 26.7.1968: sáp nhập 3 huyện Bất Bạt, Quảng Oai, Tùng Thiện của tỉnh Sơn Tây cũ thành huyện Ba Vì tỉnh Hà Tây.
- 27.12.1975: sáp nhập 2 tỉnh Hà Tây và Hòa Bình thành tỉnh Hà Sơn Bình.
- 29.12.1978: tỉnh Sơn Tây cũ (trừ huyện Quốc Oai) tách khỏi tỉnh Hà Sơn Bình để sáp nhập về Hà Nội.
- 12.8.1991: sau 16 năm thành lập, tỉnh Hà Sơn Bình lại tách thành 2 tỉnh Hà Tây và Hòa Bình. Phần tỉnh Sơn Tây cũ đã sáp nhập về Hà Nội năm 1978 được tách khỏi Hà Nội để sáp nhập lại về tỉnh Hà Tây.
- 27.12.2006: thành lập thành phố Hà Đông.
- 2.8.2007: thành lập thành phố Sơn Tây.
- 1.8.2008: toàn bộ tỉnh Hà Tây sáp nhập về Hà Nội, thành phố Hà Đông trở thành 1 quận của Hà Nội, thành phố Sơn Tây trở thành thị xã vành đai của Hà Nội.
Vùng đất này đã sinh ra nhiều hào kiệt, những nhân vật lịch sử và văn hóa lừng danh, là vùng đất 2 vua, đặc biệt là vua Ngô Vương Quyền - người anh hùng dân tộc đã có công tích vĩ đại là chấm dứt 1000 năm Bắc thuộc. Trong các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, hàng nghìn con em Hà Tây nhiều thế hệ đã cống hiến tuổi thanh xuân để bảo vệ quê hương và giành độc lập thống nhất cho tổ quốc.
Việc thay đổi địa giới các tỉnh thời nào cũng có, tỉnh Hà Tây xưa qua 2 lần thành lập, 27 năm tồn tại vẫn là vùng cửa ngõ và phên giậu bảo vệ phía tây Thủ đô, có cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, hệ sinh thái đa dạng và phong phú với nhiều núi rừng, đầm, suối, hang động, đất gò đồi bán sơn địa xen lẫn đồng bằng phì nhiêu ven lưu vực các sông Đà, sông Hồng, sông Tích, sông Đáy, sông Nhuệ. Hà Tây xưa còn uy nghi với hàng trăm đình, chùa, đền, miếu, di tích lịch sử và di tích cách mạng được Nhà nước xếp hạng, xứng đáng là một vùng văn hóa tâm linh nổi tiếng của cả nước. Người dân chất phác hiền hòa, các dân tộc bao đời nay sống hòa thuận cùng nhau xây dựng quê hương bằng khả năng sẵn có như nghề rừng, nghề nông và nghề thủ công.
Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}