Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Dân tộc:

 

Thanh Hóa: Đừng để thất truyền nghề dệt sợi gai

Ngọc Huấn | Thứ Ba, 31/05/2016 09:47 GMT +7

Đồng bào Thổ (tập trung chủ yếu ở hai huyện Như Xuân và Như Thanh) còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống quý giá. Tuy nhiên theo dòng chảy thời gian, một số nét văn hóa đặc trưng đang đứng trước nguy cơ mai một, trong đó có nghề dệt sợi gai.

Bà Lê Thị Hương, thôn Thâng Sơn, xã Yên Lễ là một trong số rất ít người còn giữ được bộ trang phục truyền thống của người Thổ được dệt từ sợi gai.

Về xã Yên Lễ, huyện Như Xuân, nơi đồng bào dân tộc Thổ chiếm 70% dân số, có lễ hội Đình Thi nổi tiếng xứ Thanh, chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng khi được nhiều người dân cho biết, nghề dệt thổ cẩm nói chung hay dệt vải bằng sợi gai của người Thổ chỉ là trong quá khứ.

Cụ Lê Văn Khoa năm nay đã 79 tuổi, thôn Thâng Sơn tiếc nuối: “Trước những năm 1954, bà con nơi đây còn dệt nhiều lắm, nhưng nay thì không còn nữa. Trước kia, đàn ông người Thổ mặc quần trắng cạp vấn, áo dài lương đen và đầu đội khăn nhiễu tím. Phụ nữ thì mặc váy ngắn đến đầu gối, áo yếm, áo dài năm thân nhuộm lá bỏ, củ nâu, củ nghệ nhưng nay thì bà con chỉ mặc vào dịp lễ, tết, nhất là ngày diễn ra lễ hội Đình Thi. Như bà nhà tôi (bà Dung - PV) cũng chỉ còn 2 bộ váy nguyên gốc của người Thổ”.

Bà Lê Thị Hương, 69 tuổi, thôn Thâng Sơn cũng cho biết: Thôn cũng chẳng còn nhà ai còn khung cửi để dệt vải nữa. Lớp già thì không đủ sức dệt, lớp trẻ thì không mặn mà. Một trong những nét đặc trưng của bộ váy áo truyền thống của đồng bào Thổ chính là váy được dệt bằng sợi gai, được tách từ vỏ cây gai rất bền. Trước kia sợi gai không chỉ dùng để dệt váy mà còn làm chỉ vá, dệt chăn, khăn, thắt lưng… Để dệt nên tấm chăn, áo, váy đẹp, sặc sỡ nhiều màu thì bà con còn biết tìm vỏ và các loại củ cây để làm màu nhuộm sợi cho bền. Vải dệt từ sợi gai rất bền, đẹp. Người con gái Thổ xưa trước khi về nhà chồng đều chăm chỉ dệt những bộ váy áo, chăn thật đẹp cho mình và tặng cho gia đình chồng. Cũng từ khung cửi mà nhiều người nên duyên chồng vợ. Giờ thì tiếc lắm, của cha ông để lại mà không giữ được. Người dân giờ ngày thường không ai mặc váy nữa, con gái về nhà chồng cũng không phải đem theo chăn màn tự dệt như trước mà mua đồ hiện đại hết rồi.
 
Còn Chủ tịch UBND xã Yên Lễ Lê Ngọc Hồng cũng không giấu được những trăn trở, tiếc nuối: Toàn xã có 12 thôn thì 9 thôn có đồng bào Thổ sinh sống nhưng cũng chỉ còn vài cụ là giữ được những bộ váy áo truyền thống. Bản thân cũng là người con dân tộc Thổ, cảm thấy nuối tiếc khi những giá trị văn hóa truyền thống, đặc biệt trang phục truyền thống của dân tộc Thổ đang dần mai một. Có thể do trang phục truyền thống không còn phù hợp với sinh hoạt và cuộc sống hiện tại. Mặt khác sản phẩm dệt truyền thống không thể đem bán thành hàng hóa, không cạnh tranh được hàng dệt công nghiệp. Ngay những bộ quần áo truyền thống được mặc biểu diễn văn hóa, văn nghệ của đồng bào Thổ cũng đã được cải biên may theo lối hiện đại, không còn giữ được nguyên gốc truyền thống xưa.
 
Cũng theo cán bộ Trung tâm Văn hóa huyện Như Xuân, không chỉ riêng xã Yên Lễ mà là cả huyện Như Xuân nói chung, nghề dệt thổ cẩm của đồng bào dân tộc Thổ đang đứng trước nguy cơ mai một. Hiện nay huyện cũng chưa có cơ chế, chính sách nào để khôi phục nghề dệt. Số lượng các nghệ nhân dệt cũng còn rất ít, phần lớn đều đã cao tuổi nên gặp nhiều khó khăn trong quá trình truyền dạy cho con cháu. Còn thế hệ trẻ không nhận thức rõ được giá trị văn hóa truyền thống quý báu, hầu như không biết, không quan tâm đến nghề dệt. Bảo tồn và phát triển nghề dệt thủ công truyền thống của đồng bào dân tộc Thổ đang là vấn đề đặt ra đối với huyện Như Xuân.

Nguồn: vanhoadoisong.vn

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}