Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Nghiên cứu:

 

Thày thuốc dân gian và thuật phù thủy ở Philippins

Trương Đông Hào | Thứ Tư, 21/10/2020 11:55 GMT +7

  Tín ngưỡng phù thủy tồn tại cho tới ngày nay ở Philippin là một bằng chứng ấn tượng về sự bền bỉ, trường tồn của nền văn hóa dân gian trong bối cảnh thay đổi gần như đồng loạt, toàn cầu theo bước nhảy vọt của tin học và văn hóa, xã hội.

 Thành phố Cebu là thủ phủ, đồng thời là tên một tỉnh của Philippines. Tỉnh Cebu nằm ở phía đông của đảo Negros; phía đông giáp Leyte và Đông-Nam là tỉnh Bohol. Hai bên giáp eo biển, với tọa độ 9°25'N và 11°15'N độ vĩ bắc, và 123°13'E - 124°5'E độ kinh đông. Bờ biển hẹp, dài 225 km từ  bắc đến  nam, bao gồm 167  đảo lớn, nhỏ. Nhiều đảo không có người ở. Thành phố cổ nhất của quốc đảo nằm giữa một vùng đô thị khác là các thành phố Lapu-Lapu Talisay Danao. Cebu là một trong những tỉnh phát triển nhất của Philippines, và là trung tâm thương mạimậu dịchgiáo dục và công nghiệp lớn ở miền Trung và miền Nam của quốc gia quần đảo.

   Cebuano là tộc người lớn nhất hiện sinh sống trên đảo Bisayan, tập trung chủ yếu ở Cebu – một thành phố lớn thứ hai của Philippin; ở Bihol, tây Leyte, đông Negros và bắc Mindanao. Cư dân Cebuano phần lớn là nông dân, song cũng có một số người hành nghề buôn bán nhỏ, kiếm sống ở thành thị, ven  đô. Thị trấn Sibulan với dân số 12.000 người nằm ở góc Đông Nam đảo Negros. Ngư dân và nông dân sống tập trung ở vùng đồng bằng nhỏ hẹp nằm giữa eo biển và dãy núi nằm giữa vùng dân cư. Sibulan luôn có ấm áp, mùa mưa không phân định rõ ràng. Tháng ba và tháng tư khí hậu khô ráo nhất. Phần lớn lượng mưa rải đều trong những tháng cuối năm. Tuy nhiên, thành phố Dumaguete nằm gần Sibulan thì lại có lượng mưa trung bình hàng năm đến 55 mm, là một trong những vùng có thời tiết khô ráo nhất Philippin.

   Có thể thấy toàn cảnh cả khu vực cư trú của người Cebuano là những làng xãm xúm xít bên nhau. Những ngôi nhà cụm lại gần trung tâm nhỏ của cộng đồng, nơi có trường làng và giếng nước chung. Dọc theo hai bên đường làng có trồng hàng loạt cây dừa cao vút, nổi trội lên thảm cây xanh.  Nhà sàn ở đây được làm bằng vật liệu tre, nứa, gỗ…rẻ tiền, thông dụng; rất thích hợp với khí hậu nhiệt đới. Các cột cái đỡ cả căn nhà thường được làm bằng cây gỗ già gần như nguyên dạng. Xà nhà, cột phân gian, rui mè, sườn vách và sàn nhà có thể tùy nghi sử dụng gỗ xẻ, hoặc tre, nứa. Mái nhà lợp bằng lá cây nipa – một loại cây cọ mọc trong các đầm lầy. Không khí có thể lưu thông khắp mọi nơi trên toàn bộ góc cạnh của ngôi nhà. Khoảng trống giữa các tấm gỗ hoặc thanh tre làm sàn nhà tạo nên sự thông thoáng từ phía dưới. Dưới sàn nhà người chủ thường chăn nuôi gia súc và làm kho chứa vật dụng.

   Trong từng làng khác nhau, do tác động trực tiếp của biến đổi xã hội. Những năm cuối thế kỷ XX đến nay; do vị trí xã hội hoặc điều kiện kinh tế, một số nhà được làm bằng các vật liệu chắc chắn hơn, to, nhỏ khác nhau về kích thước nhưng nhìn chung vẫn biểu hiện nét đẹp truyền thống, không thể hiện sự tách biệt. Như vậy, sự tác động của cơ chế thị trường chưa đủ điều kiện làm thay đổi một nếp sống, một cơ cấu kinh tế. Mức sống thanh đạm, sự phân biệt giai cấp trong xã hội không rành rõ như ở thành phố. Nhìn nhận dưới góc độ khác, ở vùng nông thôn Philippin, giai cấp xã hội không được thể hiện qua cấu kiện  ngôi nhà, hoặc qua trang phục và cách tiêu tiền trong cuộc sống hàng ngày. Dường như người dân Cebuano  không quan tâm tới kẻ giàu hay người nghèo; khái niệm sân siu nhiều, ít rất đại khái xê xoa. Mọi quan hệ làng xãm, gia đình sinh sống gần nhau, hầu như đều có một mẫu số chung là mô hình hoạt động kinh tế. Hình thức làm đổi công cho nhau, lúc nào cũng sẵn sàng chung lưng đấu cật thực hiện những công trình lớn của cộng đồng. Các mối quan hệ trực tiếp, truyền thống tốt đẹp đã đã trở thành bản chất văn hóa tộc người, không thể có thế lực nào có thể thay đổi.

   Ở Magats, ruộng đất canh tác rất phân tán. Các mảnh đất thường được chia nhỏ và thuộc quyền sở hữu riêng hoặc gom lại cho thuê. Phương pháp canh tác còn đơn giản, công cụ lao động chủ yếu là thủ công. Người ta vẫn dùng trâu kéo cày. Hoạt động ma thuật được gọi là hili, được sử dụng đầu tiên và không thể thiếu được trong chu trình sản xuất nông nghiệp ở Magatas. Người nông dân hoàn toàn phụ thuộc vào sự thực hành ma thuật, nhằm cầu mong được mùa. Gặp khi mùa màng thất bát, người ta hy vọng mùa sau sẽ thắng lợi bội thu nếu như làm lễ cầu thần nước và mặt trời phù hộ.

   Một vài loài lúa được trồng ở Sibulan, nhưng nguồn sống chính của của người dân ở đây lại là ngô để ăn và dừa để bán. Sản phẩm chính là cùi dừa khô. Chuối là một thực phẩm quan trọng và nhà nào cũng trồng chuối trên đất vườn của hộ. Ngoài ra còn có các loại nông sản chính như khoai lang, cà chua, đậu, sắn, các loại hoa quả nhiệt đới và Kabamongay – một loài cây nhỏ ăn được mà người dân ở đây sử dụng như một loại rau. Rất nhiều hộ dân nuôi gà, lợn phục vụ cho nhu cầu riêng của họ. Một cộng đồng nhỏ với các thành viên có mối liên hệ xã hội mật thiết là một trong những đặc điểm xã hội nổi bật ở một barrio nhưu Magatas. Phần lớn các hộ trong barrio đều có mối liên hệ họ hàng và thậm chí nếu không phải là họ hàng thì cũng không thể hoàn toàn xa lạ khi sống trong một khu định cư nhỏ như vậy. Hơn nữa, hiệu quả xã hội của của các mối liên hệ kiểu này ngày càng nâng cao bởi vì rất nhiều hộ gia đình – duy trì cuộc sống lâu đời tại barrio, và các thành viên của những gia đình này biết rõ nhau trong hai ba thế hệ.

     Barrio là một chính thể chính trị xã hội, một đơn vị hành chính với một ủy viên hội đồng và một phụ tá. Không một chức vụ nào ở làng quê được hưởng chế độ lương bổng. Vị phó ủy viên hội đồng barrio là người trực tiếp phân phối lương thực và đảm trách việc đãn tiếp các quan chức cấp trên đến thăm barrio, nên nhiệm vụ của họ được coi như một gánh nặng nhiều hơn là quyền lợi. Vị phó ủy viên hội đồng thay mặt hội đồng giao dịch với chính quyền thị trấn, cùng với ủy viên hội đồng có trách nhiệm thực hiện các đề án tổ chức và tự cải thiện đời sồng kinh tế, văn hóa trong barrio, ví dụ như xây một nhà cao tầng ở Magatas để làm bệnh viện nhằm chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng chẳng hạn. Phó ủy viên cũng đồng thời có vai trò hòa giải các xung đột nảy sinh trong nội bộ cộng đồng.

   Nhìn chung, dân Magatascũng nhưư các làng (= barrio) khác ở Sibulan đã quen  một nếp sống với nhịp độ chậm chạp và đã trở thành thói quen ăn sâu vào nhận thức của cộng đồng nông dân sản xuất nhỏ, đầu óc bảo thủ, năng suất lao động  thấp. Các mối quan hệ họ hàng thường bị chi phối mạnh mẽ vào các mối quan hệ xã hội. Hơn thế, tiềm ẩn trong những miền quê ấy, cư dân bản địa  không những không tự nâng cao ý thức xã hội, mà còn không chịu tiếp nhận ảnh hưởng bởi khuynh hướng thay đổi chính trị trong hội nhập văn hóa quốc tế ở Philippin.

   Một vài hoạt động nông nghiệp và y tế mới được đưa vào cácvùng nông thôn thông qua chương trình viện trợ của tư nhân và chính phủ. Thành phố Dumaguete với dân số 35.000 người, thủ phủ của tỉnh Đông Negros là một hải cảng lớn, giữ vai trò trung tâm thương mại. Đủ loại hàng hóa công nghiệp phô trương cùng những tranh ảnh minh họa quảng cáo cỡ lớn của nhà hát trưng bày trong các cửa hiệu của trung tâm. Thành phố có hai bệnh viện, ba trường cao đẳng, một trường dạy nghệ thuật kinh doanh, hai trường đại học và một trong hai trường đã là trường đại học lớn nhất Philippin. Tất cả các yếu tố trên dường như chưa có ảnh hưởng đáng kể đến đời sống của dân làng. Đến những năm cuối thế kỷ XX, hầu như trình độ văn hóa trong các barrio rất hiếm người học hết trung học và chỉ có đôi ba người học đại học. Trong điều kiện như vậy, chỉ vài người là có thể mua được đồng hồ, xe đạp, quạt máy giá rẻ, còn các mặt hàng công nghiệp khác trong các của hiệu ở thành phố là những thứ nhiều người không có khả năng  mua được, nó nằm ngoài sức ý thức mơ ước. Tuy những biến đổi này chỉ gây chút ít ảnh hưởng lên lối sống của người dân barrio, song nó lại gây ra một tác động tâm lý rất lớn tới một số cá nhân trong cộng đồng, những người khao khát vươn tới một cuộc sống tốt hơn so với những gì hiện có ở các làng quê. Phần đông các nam nữ thanh niên đến độ tuổi lao động thường tìm cách dời khỏi quê hương Sibulan đi Manila, Cebu và các thành phố khác tìm việc làm, mong có dịp đổi đời. Song vì khó khăn về công ăn việc làm, chính họ không có nơi cư trú ổn định, giá thuê phòng ở tại thành phố quá cao, khiến họ không đủ sức chịu đựng, rồi trải nghiệm thực tế chỉ được một thời gian ngắn, họ lại tự giác quay về quê sinh sống. 

   Biểu hiện đặc trưng nhất của thành phố Cebu hiện nay là mở rộng mối liên hệ trực tiếp với các vùng khác trên đất nước Philippin bằng hệ thống đường cao tốc. Nằm sát biển, thành phố đảo Cebu lại ở giữa trung tâm của quần đảo Philippin, có một hải cảng tuyệt vời, giữ vị thế quan trọng kể từ khi chế độ thựcư dân của Tây Ban Nha có mặt. Trưởng đoàn thám hiểm đầu tiên khám phá ra quần đảo Philippin là Magienlang đã cùng đoàn thám hiểm đổ bộ lên đất Cebu và bị giết ở Mactan khi vượt qua một eo biển hẹp năm 1615. Thế kỷ thứ XIX, chính quyền cai trị Tây Ban Nha đã mở của để Philippin tiếp xúc với nền thương mại thế giới. Cư dân ở vùng nông thôn Cebu và các đảo lân cận chuyển đổi ngay phương thức canh tác mới để làm ra các sản phẩm nông nghiệp như gạo, ngô, đường,  chuối v.v. Chẳng bao lâu sau, khi người Mỹ biết đến Cebu, cùi dừa khô cũng trở thành một mặt mới được xuất khẩu ra thị trường thế giới.

   Tuy Cebu là thành phố lớn thứ hai sau Manila của Philippin, nhưng cũng có sự khác biệt về dân số và các chỉ số phát triển đô thị hóa. Năm 1960, dân số ở của thành phố Cebu là 251.146 người. Không giống như các thành phố nhỏ khác của Philippin, nó chỉ bao gồm phần lớn đất trang trại và một vài khu rừng vẻ hoang sơ ; Cebu là một thành phố đã được mở rộng sản xuất nông nghiệp, thay đổi cơ cấu hàng hóa nông sản xuất khẩu có giá trị. Mặc dầu nhịp điệu phát triển của thành phố Cebu mới phát triển ở mức độ như vậy, nhưng hoạt động của trung tâm thành phố hoàn toàn khác với sự yên lặng nặng nề của các vùng nông thôn khác. Trên bến cảng Cebu, không khí làm việc khá nhộn nhịp, khá đông công nhân bốc xếp và dỡ hàng lên, xuống từ các con tàu lớn, nhỏ chạy trong khắp nội địa; ở đã lúc nào dường như cũng đầy ắp hành khách. Dời khỏi bến tầu lên đường bộ là một khu chợ lớn. Ô tô chở khách giao lưu ngược xuôi từ khắp các vùng trên đảo. Chợ luôn chật ních người mua sắm thực phẩm và các hàng tạp hóa với giá rẻ. Nổi bật giữa khu buôn bán này là mấy tòa nhà cao ốc, trụ sở cơ quan, cửa hàng bách hóa tổng hợp và những quán ăn bình dân.

    Giống như các trung tâm đô thị khác ở ĐôngNam Á; ở Cebu cũng có các trụ sở thương mại, các dịch vụ ngân hàng, công ty bảo hiểm, cửa hàng buôn bán xe máy, hiệu may, thẩm mỹ viện, hiệu cắt tóc, hiệu thuốc, cửa hàng sửa chữa ô tô, xe máy, nhà hát, quầy sách báo, tạp chí, cửa hàng chuyên doanh vải, giầy dép, đồ gỗ, vàng, bạc, văn phòng phẩm, thiết bị giáo dục, điện thoại và máy ảnh, vật dụng ngũ kim và nông cụ.

   Nhiều doanh nghiệp hiện diện ở Cebu phần lớn thuộc quyền sở hữu của người Hoa. Một số đơn vị khác của các thương gia Mỹ và châu Âu. Những doanh nghiệp lớn nhất ở đây là của người Philippin. Những chủ nhân chính quốc người Philippin ngày càng giữ các vai trò quan trọng hơn như các chủ doanh nghiệp và giám đốc điều hành.

   Đặc biệt là các khu vực nhà ở của cư dân thành phố chỉ tập trung ở cả ba phía bắc, nam, tây trung tâm siêu thị. Phương tiện giao thông thì đủ loại: chủ yếu là xe tartanillas, xe ngựa kéo loại chở được 2 – 4 người, xe Gip cải tiến chở được 10 người, kể cả người lái. Xe taxi và xe ô tô riêng của tư nhân dường như không có, xe taxi chưa trở thành một phương tiện giao thông phổ cập.

   Nhà ở của cư dân tạm thời thoát ly nông nghiệp đi làm thuê sống tập trung, san sát vào nhau thật sự chật chội ở thành phố, không khác biệt so với nhà cửa định cư của nông dân ở nông thôn. Dĩ nhiên, đây đã trong thành phố cũng có một số nhà lớn hơn, được xây cất công phu, nguy nga lộng lẫy của giới thượng lưu người Philippin, người Hoa và Âu – Mỹ.

   Sự khác biệt về nhà ở hiện nay phản ánh sự phân biệt giai cấp xã hội trong thành phố Cebu. Trên đại thể, có thể phân biệt rõ ba giai cấp. Tầng lớp đông nhất và thấp nhất bao gồm những người thất nghiệp, người làm công nhật, lái xe, nội trợ, bán hàng rong, buôn bán vặt, người làm thủ công và làm nghề nông ở ngoại ô thành phố. Tầng lớp trung lưu bao gồm các thương gia, người bán hàng, làm văn phòng, quản lý văn phòng, công nhân viên chức ngành dân chính, giáo viên và những người làm nghề khác với thu nhập không cao; và tầng lớp thượng lưu thường là các nhà lãnh đạo chính trị, các thương gia và các chuyên gia đầu ngành cư trú tại thành phố.

   Cebu còn là thủ phủ của tỉnh, do một vị thống đốc đứng đầu cai quản. Trong số các gia tộc chính khách có hai dòng họ quan trọng nhất ở Philippin; đã là gia tộc Osmenas và Cuencos. Hai gia tộc này đã đặt nền móng xây dựng cho thành phố Cebu. Sergio Osmena là tổng thống thứ hai của Philippin, quốc gia cộng đồng độc lập. Sau Manila, thành phố Cebu có một hệ thống giáo dục phát triển cao nhất trong số các cộng đồng khác ở Philippin. Ngoài tầm quan trọng trong buôn bán, giao thông vận tải và thương mại, Cebu còn là trung tâm chính trị và giáo dục. Bên cạnh hệ thống hành chính riêng của thành phố mà đứng đầu là thị trưởng, ở đây đã có 10 trường đại học đào tạo đa ngành.

   Ngày nay, xét về nhiều phương diện, sự khác biệt giữa các khu Cebu và Sibulan vẫn còn khá rõ. Song điều kiện thuận lợi nhất là cả hai lại là một cộng đồng người Cebuano, mọi hoạt động xã hội trong cùng một thể chế, một luật pháp và thống nhất một định hướng, chịu sự lãnh đạo chung của các đảng phái chính trị. Dù có những khác biệt về địa bàn cư trú giữa nông thôn và thành thị, về giai cấp xã hội, nhưng cư dân của hai cộng đồng này cùng nói chung một thứ tiếng, cùng theo một tôn giáo ( 90% dân số theo Công giáo); có cùng hệ thống quan hệ thân tộc và hôn nhân. Song rất nhiều những đặc điểm chung khác tiềm ẩn và ngấm sâu trong nhận thức mọi giai tầng xã hội vẫn là tín ngưỡng saman giáo. Thuật phù thủy là hình thức hành động cơ bản, diễn xướng nghệ thuật có tác động trực tiếp vào thị giác, xúc giác; gây ấn tượng mạnh, ghi dấu ấn đậm trong tâm trí người đời.Thuật phù thủy gắn liền với tín ngưỡng saman giáo là một tín ngưỡng bản địa của người Cebuano đã hình thành và phát triển, tồn tại quá lâu và dai dẳng trong cả hai khu vực cư trú

        Khi hành lễ, bên cạnh các hành động tín ngưỡng, các bài văn cúng; thầy phù thủy đã sử dụng một loại côn trùng, sinh trưởng trong môi trường sở tại để phù phép gọi là “mama – barang”. Và đông đảo cư dân lao động đều ý thức rằng, chỉ có thầy phù thủy mới đủ tài điều khiển chúng xâm nhập vào cơ thể con người, thông qua những kẽ hở tự nhiên theo cấu tạo sinh học của con người một cách siêu hình. Sự việc thường diễn ra âm thầm lặng lẽ hoàn toàn bí ẩn vô hình. Bất cứ ai, không phân biệt tuổi tác, thành phần xã hội, loại ma quái này cũng luôn rình rập tấn công vào cơ thể sống, làm đau đớn gan, ruột, dạ dày, tim, phổi… khi trong cuộc sống thực tế có mâu thuẫn, hoặc thay đổi thời khí diễn ra. Biểu hiện của người bệnh; chẳng may bị Barang ám hại là tự nhiên máu trào ra từ miệng, bụng phình chướng, cơ thể bị  đau đớn nan giải và có thể dẫn đến cái chết.

        Thầy phù thủy là người duy nhất biết được lịch trình sinh trưởng, hoành lạc của barang và cũng chỉ có ông mới chế ngự được nó. Hiện tượng tín ngưỡng saman giáo này được người dân Cebu tin theo và hình dung ra cách điều khiển barang của thầy phù thủy bằng phép lạ thần bí. Theo ghi chép thực địa của một nhà nghiên cứu phương Tây thì “Thầy phù thủy chỉ lấy một sợi chỉ buộc vào thân hoặc chân của nó rồi giật dây cho nó hành động theo ý mình. Truyền thuyết dân gian kể rằng: “Nếu thầy phù thủy có sâm hận, thù gét người nào, ông ta sẽ có cách phù phép, biến hóa khôn lường để giết chết hoặc muốn gây tai họa cho ai đã là đối thủ của ông, hoặc khi tình thế buộc thầy phải hành động ra oai hoặc răn đe dân chúng, thầy chỉ cần bắt ba con côn trùng cánh cứng, nhỏ bằng loài ruồi nhặng thường thấy trong không gian đời sống sinh hoạt xung quanh, bỏ vào một ống tre, đọc thần chú xong, buộc chân chúng bằng tóc của mình, đọc thần chú, lặng thầm bí mật thả chúng bay vào không gian; coi như chúng đã có sức mạnh tiềm ẩn và đặc biệt chỉ tuân thủ mọi hành động chỉ dẫn của ông mà tìm cách nhập vào đối tượng.”

   Tín ngưỡng phù thủy còn tồn tại cho tới ngày nay ở Philippin là một bằng chứng ấn tượng về sự bền bỉ, trường tồn của nền văn hóa dân gian trong bối cảnh thay đổi gần như đồng loạt, toàn cầu theo bước nhảy vọt của tin học và văn hóa, xã hội.

    Kể từ khi tiếp xúc với người Tây Ban Nha, người Cebuano ở Philippin  đã phải gánh chịu chế độ cai trị của thực dân và chịu ảnh hưởng của hai nền văn hóa phương tây là Tây Ban Nha và Mỹ. Ngày nay, Cebuano  là vùng đất của một quốc gia độc lập, đang phát triển kinh tế cùng với những biến động xã hội về nhiều mặt.Trong bốn thế kỷ trước, người Cebuano vẫn cùng  những người dân vùng đất khác của Philippin đã từ dân “bộ lạc” trở thành nông dân, thị dân của một quốc gia thống nhất; nền kinh tế của họ chủ yếu dựa vào nền kinh tế nông nghiệp nhỏ bé, đang mở rộng dần dần từng bước. Những cư dân bản địa ngoại đạo thời kỳ đầu thuộc Tây Ban Nha, đã dần dần trở thành các tín đồ Công giáo. Trước đây người dân Cebuano phụ thuộc hoàn toàn vào y học dân gian, sống trong môi trường nông thôn lạc hậu; ấu trĩ  trong việc chẩn đoán, chữa trị bệnh theo kinh nghiệm truyền miệng dân gian.

   Mọi biến cố lành dữ, may rủi trong cuộc sống đều được được quy vào nguyên nhân do ma quỷ, và chỉ có thuật phù thủy mới chữa lành bệnh, giúp con người có cuộc sống ấm no, yên ổn. Tuy nhiên, do những thành tựu khoa học phát triển rộng khắp ngày nay, người dân Cebuano đã có sự tiếp thu những kiến thức y học sơ đẳng nhất định qua thực tiễn giao tiếp. Trong khi việc sử dụng tân dược mỗi ngày một tăng thì nền y học không chấp nhận bất cứ một nguyên nhân thần bí nào do thế lực thần thánh vô hình gây ra. Tuy vậy, những kiến thức, ý niệm về thuật phù thủy trong saman giáo của người Cebuano vẫn còn có thể phục nguyên, sau những biến đối cơ bản của các khía cạnh xã hội hiện đại. Mặc cho những tiệm thuốc Tây bày bán nhan nhản khắp nơi, bệnh viện có quy mô tầm cỡ sừng sững giữa các trung tâm cư dân; nhưng người dân Cebuano vẫn gìn giữ thuật phù thủy như một báu vật được bảo vệ kín đáo, duy trì ở mọi nơi mọi lúc trong suốt trường kỳ lịch sử.

   Đáng chú ý hơn là cổ tục saman giáo biểu hiện bằng thuật phù thủy ở Philippin không chỉ là sản phẩm kinh nghiệm, chứa đựng tâm lý dân tộc, mà nó còn là một hiện tượng phổ biến ở các khu vực đang phát triển trên thế giới. Cùng với những tàn dư tín ngưỡng lịch sử của mỗi cộng đồng tộc người, song hành với những thủ pháp nghệ thuật saman giáo dễ thu hút mọi người, ma thuật phù thủy còn có những biện pháp đuổi bắt ma tà, trị bệnh kỳ lạ. Nhiều biểu hiện phi lý, trái ngược với kiểm nghiệm thực tế bằng  khoa học hiện đại. Một số người đã quan sát thấy rằng trong các xã hội mà các tín ngưỡng saman giáo còn tồn tại, hiện tượng tín ngưỡng này lạc hậu, ấu trĩ trực tiếp gây ảnh hưởng đến tính mạng con người, vượt quá mức nhận thức cụ thể của con người trong một số hoàn cảnh, nhưng đều bất lực tạm thời chấp nhận.

   Tín ngưỡng phù thủy ở Cebuano được nghiên cứu dưới góc độ một sản phẩm văn hóa cổ truyền sẽ giúp ích cho việc bảo tồn và phát huy vốn cổ, đồng thời chỉ ra những nhân tố bền vững của nền văn hóa bản địa, chỉ ra những biểu hiện phi lý, bịp bợm của giới thầy phù thủy, thầy cúng đã lỗi thời.

   Quan tâm nghiên cứu tín ngưỡng saman giáo của người Cebuano ở Philippin cũng phải tuân thủ nguyên tắc trên. Đã là cách ứng xử hợp tình hợp lý, nhằm giữ vững bản lĩnh, bản sắc văn hóa của các cộng đồng dân tộc ở Philipin nói riêng và của tất cả các cộng đồng dân tộc khác ở Đông Nam Ánói chung. Tác động của các kết quả nghiên cứu là nhân tố thuyết phục làm tăng những giá trị tốt đẹp;  làm giảm những hành động bùa chú mê tín, phù phép vô lý của saman giáo trong việc khai thác và bảo tồn vốn cổ.

 

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}