Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Nghiên cứu:

 

Thi nhân đời nào chả thế

Vũ Binh Lục | Chủ Nhật, 12/11/2017 09:39 GMT +7

Chưa thể đoan chắc rằng bài thơ NHÂN TIẾT TRUNG THU, CẢM XÚC TRƯỚC SỰ VIỆC Nguyễn Phi Khanh viết ở đâu. Tuy nhiên căn cứ vào nội dung và liên kết với một số bài thơ khác mà tác giả đã viết khi “có việc quan” ở phủ Thiên Trường, khiến ta có thể nghĩ rằng bài thơ này, có thể cũng được nhà thơ viết ở thời điểm này. 

NHÂN TIẾT TRUNG THU, CẢM XÚC TRƯỚC SỰ VIỆC

NGUYỄN PHI KHANH

Dịch nghĩa:

Sóng vàng như biển, tràn ngập tầng không,
Dòng Ngân Hán lưa thưa, mây đọng lại.
Sau trận mưa, ao dài chứa đầy ánh trăng,
Nỗi lòng nơi đất khách khôn xiết vẻ thu.
Xin nhờ cái đêm trong sáng ở trên trời kia,
Soi thấu nỗi đau khổ của thế gian này.
Mãi mãi làm cho nước nhà được những ngày nhàn hạ,
Thì giấc mơ quay về Năm Hồ sẽ tới được chiếc thuyền con.

DỊCH THƠ

Bản dịch của Đào Phương Bình:

Sóng vàng bát ngát chảy tầng cao,
Ngân Hán mây run nhạt nhạt màu.
Mưa tạnh đài ao chan chứa nguyệt,
Nhà xa tâm khảm dạt dào thu.
Xin nhờ thượng giới đêm trong sáng,
Soi thấu nhân gian nỗi khổ sầu.
Ví được nước nhà thong thả mãi,
Chiêm bao thuyền dạo cảnh năm hồ.

Bản dịch của Vũ Bình Lục:

Sóng vàng như biển ngập tràn,
Sông Ngân như đám mây ngàn lưa thưa.
Ao ngâm trăng sáng sau mưa,
Niềm thu đất khách nhặt thưa khôn cùng.
Nhờ đêm trong sáng thiên cung,
Thấu soi khắp nỗi khốn cùng thế gian.
Làm cho quốc thái dân an,
Giấc mơ Phạm Lãi chứa chan lòng này !

Một đêm thu trăng sáng, “sóng vàng như biển, tràn ngập tầng không / Sông Ngân Hán lưa thưa mây đọng lại”. Đấy là một đêm trăng thơ mộng và yên tĩnh. Trời đất như thể tràn ngập một màu trăng vàng, sóng sánh màu trăng. Câu 3 tả thực cận cảnh. Sau mưa, trời quang, cái ao dài cũng chan chứa ánh trăng thu. Vẻ thu như đang dâng lên tràn ngập tâm hồn tác giả. 

Tuy nhiên, cảnh trăng thu cũng chỉ là một phần của cảm xúc, chỉ là nguyên cớ để tạo sinh những suy cảm sâu lắng của thi nhân:
Xin nhờ cái đêm trong sáng ở trên trời kia,

Soi thấu nỗi đau khổ ở thế gian này!

Và cụ thể hơn:

Mãi mãi làm cho nước nhà được những ngày nhàn hạ,

Thì giấc mơ Năm Hồ sẽ tới được chiếc thuyền con!

Muôn dân đang đói nghèo cơ cực. Vua hèn, quan lại bất tài tham nhũng đục khoét gặm mòn sông núi. Nước nhà suy yếu, nên giặc ngoài thừa cơ liên tục liền năm quấy nhiễu, kẻ trượng phu bất lực đành ngậm ngùi than thở. Chỉ còn là giấc mơ đất nước được thái bình, muôn dân được nhàn hạ. Chỉ có thể đến khi ấy, ta mới có thể được yên lòng, có thể được như Phạm Lãi vứt bỏ giấc mơ giàu sang phú quý, đem nàng Tây Thi dong thuyền du chơi trên Ngũ Hồ mà thưởng ngoạn cảnh mây trời non nước vậy ! Hóa ra, thi nhân muôn đời vẫn như thế cả. Không lấy cái giàu sang phú quý vàng nhiều bạc lắm làm mục tiêu tối thượng, chỉ mong thiên hạ được muôn thuở thái bình, còn mình thì được tự do vui với cái sự giàu có riêng, ấy là sự giàu có đầy ắp của gió trăng, ngao du cùng giai nhân tuyệt sắc, với non nước mây trời bát ngát mà thôi!

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}