Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Diễn đàn:

 

Thực hiện Nghị quyết của Đảng về văn hóa, văn nghệ...

NSND Lê Tiến Thọ | Thứ Năm, 07/04/2016 11:44 GMT +7

 Văn hiến trân trọng giới thiệu tham luận của  NSND Lê Tiến Thọ (Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam) nhan đề" Thực hiện  Nghị quyết của Đảng về văn hóa, văn nghệ để góp phần tích cực xây dựng nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật có giá trị tư tưởng và chất lượng nghệ thuật cao" tại Đại hội Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam lần thứ IX.           

                     

     

NSND Lê Tiến Thọ

Hôm nay, tôi rất vinh dự được thay mặt cho Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam phát biểu tham luận tại Đại hội Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam lần thứ IX. Lời đầu tiên cho phép tôi được thay mặt các văn nghệ sĩ xin gửi tới đồng chí Nguyễn Phú Trọng - Tổng Bí thư BCH TW Đảng Cộng sản Việt Nam, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các đại biểu dự Đại hội lời chúc sức khỏe, lời chào mừng nồng nhiệt nhất, chúc Đại hội thành công tốt đẹp.
Kính thưa Đại hội,
Trong thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng để nền văn hóa Việt Nam phát triển đáp ứng yêu cầu của xã hội, và giữ gìn bản sắc dân tộc. Các Nghị quyết của Đảng đã nhấn mạnh: Văn học, nghệ thuật là lĩnh vực rất quan trọng, đặc biệt tinh tế của văn hoá; là nhu cầu thiết yếu, thể hiện khát vọng chân, thiện, mỹ của con người; là một trong những động lực to lớn trực tiếp góp phần xây dựng nền tảng tinh thần của xã hội và sự phát triển toàn diện của con người Việt Nam; Văn học, nghệ thuật Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và hội nhập quốc tế phải phát triển toàn diện và mạnh mẽ, thấm nhuần sâu sắc tinh thần nhân văn, dân chủ. Phấn đấu sáng tác nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, có tác dụng to lớn xây dựng đất nước và con người Việt Nam.
 - Năm 1998, Nghị quyết Trung ương 5 khóa 8 ra đời với tiêu đề “xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc”, Nghị quyết đã đặt ra 5 quan điểm chỉ đạo, với 10 nhiệm vụ cụ thể. Thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 khóa 8 của BCH TW Đảng, Chính phủ đã xây dựng chương trình hành động số 1109 CP-VX ngày 17/9/1998, trong đó nhấn mạnh chú trọng đầu tư cho sáng tác, phổ biến tác phẩm, bảo hộ quyền tác giả; Có chính sách ưu đãi đối với những tài năng về văn học nghệ thuật; Xây dựng hệ số lương thích ứng và chế độ chính sách đối với một số lĩnh vực văn học nghệ thuật.
- Nghị quyết 23-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa X ra đời năm 2008 về “Tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới” đề ra những đề án thực hiện nhằm phát triển Văn học nghệ thuật tập trung vào 5 phạm vi cụ thể là: Sáng tác; Lý luận, phê bình; Sản xuất, công bố, trình diễn tác phẩm và hội nhập quốc tế; Quan tâm đội ngũ và công tác đào tạo, bồi dưỡng tài năng trẻ; Công tác lãnh đạo, tổ chức đối với hoạt động văn học, nghệ thuật và tự do sáng tạo.
Nghị quyết số 33-NQ/TW của Ban Chấp hành TW khóa XI ra đời năm 2014 về “xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”, thực hiện Nghị quyết này Chính phủ đã có Chương trình hành động số 102/NQ-CP nhấn mạnh nhiệm vụ và những giải pháp chủ yếu tạo điều kiện thuận lợi nhằm phát huy tài năng, năng lực sáng tạo đối với văn nghệ sĩ nhằm sáng tác nhiều tác phẩm có giá trị tư tưởng và chất lượng nghệ thuật cao để quảng bá, phục vụ nhân dân trong thời kỳ hội nhập phát triển.
- Chương trình hành động gồm có 2 phần. Phần I gồm: 20 chương trình hành động, trong đó có 6 chương trình của Chính phủ dành cho sự phát triển văn học, nghệ thuật. Phần II gồm “Các đề án tiếp tục thực hiện và các nhiệm vụ thường xuyên của Chính phủ”. Phần này gồm 3 mục. Mục thứ nhất gồm: Các nhiệm vụ thường xuyên (gồm 9 chương trình, trong đó có 6 chương trình dành cho văn học nghệ thuật). Mục thứ hai: Đề án quy hoạch đã phê duyệt và tiếp tục triển khai (gồm 31 chương trình, trong đó có 14 chương trình dành cho văn học nghệ thuật). Mục thứ ba: Đề án tiếp tục xây dựng trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét ban hành và triển khai (8 chương trình, trong đó có 2 chương trình dành cho văn học nghệ thuật).
Đề án bao gồm nhiều vấn đề, trong tham luận này tôi chỉ xin đưa ra một số vấn đề có gắn với sự phát triển của văn học nghệ thuật mà Liên hiệp Hội và các Hội Văn học nghệ thuật đang rất quan tâm.
Kính thưa Đại hội,
Sau 17 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa 8), 7 năm thực hiện Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị và 1 năm thực hiện Nghị quyết 33-NQ/TW, chúng ta vui mừng nhận thấy nền văn học, nghệ thuật có những bước phát triển, đạt được những kết quả quan trọng như:
 * Về hỗ trợ sáng tạo văn học nghệ thuật:
- Quyền tự do sáng tạo và điều kiện hoạt động của văn nghệ sỹ được bảo đảm và cải thiện, tiềm năng và cảm hứng sáng tạo được khơi dậy. Sản phẩm văn hóa, văn học, nghệ thuật ngày càng phong phú, đa dạng đề tài cả về số lượng và chất lượng. Văn học, nghệ thuật tích cực phát hiện, cổ vũ cái mới, cái tốt đẹp, tiến bộ; biểu dương, những nhân tố mới, điển hình tiên tiến trong lao động, học tập, bảo vệ Tổ quốc, nhiều tác phẩm dám đấu tranh phê phán những thói hư, tật xấu, những tiêu cực và tệ nạn xã hội.
- Tổ chức nhiều đợt sáng tác hưởng ứng cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” đạt chất lượng cao.
- Liên hiệp Hội, các Hội Văn học nghệ thuật chuyên ngành ở Trung ương và địa phương đã tổ chức nhiều trại sáng tác, hội diễn, liên hoan, triển lãm, hội thảo, giao lưu trong nước và quốc tế, quảng bá các tác phẩm xuất sắc và trao giải thưởng để động viên các văn nghệ sĩ.
- Đầu tư sáng tác cho các Hội Văn học nghệ thuật giai đoạn 2011 - 2015.
* Về công tác lý luận, phê bình:
- Công tác nghiên cứu, lý luận, phê bình trong thời gian qua có bước phát triển mới cả chiều sâu, chiều rộng. Hội đồng Lý luận, Phê bình Văn học nghệ thuật Trung ương ra đời đã phối hợp chặt chẽ với các Hội Văn học nghệ thuật Trung ương và địa phương tổ chức nhiều cuộc Hội thảo khoa học có chất lượng. Những công trình, những bài viết nghiêm túc, đã trở thành “ngọn roi” để thúc đẩy đội ngũ các tác giả sáng tạo hướng vào những đề tài trọng tâm, những vấn đề quan thiết đang đặt ra trong hiện thực đời sống hôm nay và những nhân vật trung tâm của thời đại...
* Về cơ chế chính sách:
- Các chế độ chính sách của Nhà nước đối với văn học, nghệ thuật cũng được chú trọng hơn như:
+ Chính phủ có Nghị định về “Nhuận bút, thù lao đối với tác phẩm điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, sân khấu và các loại hình nghệ thuật biểu diễn khác”.
+ Quyết định về “Hỗ trợ cho các công trình văn học, nghệ thuật và báo chí giai đoạn 2011 - 2015”. Nguồn kinh phí tuy chưa nhiều nhưng đã góp phần tháo gỡ những khó khăn trong hoạt động của các Hội Văn học nghệ thuật trong cả nước. Ngoài ra, hàng năm, Ban Bí thư còn có chế độ hỗ trợ cho các văn nghệ sĩ tiêu biểu cao tuổi gặp khó khăn.
* Về thi đua khen thưởng:
Trên lĩnh vực văn học - nghệ thuật có nhiều văn nghệ sĩ được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về VHNT, Danh hiệu NSND, NSƯT, nghệ nhân dân gian, nghệ nhân ưu tú…
Nhiều đơn vị, cá nhân trên lĩnh vực văn học nghệ thuật được phong danh hiệu Anh hùng, Chiến sĩ thi đua... theo Luật Thi đua khen thưởng.
Các giá trị văn hóa truyền thống được giữ gìn phát triển, Nhà nước đã đầu tư xây dựng nhiều hồ sơ, một số loại hình nghệ thuật dân gian được phục hồi, được UNESCO công nhận là di sản của nhân loại.
* Về công tác đào tạo:
Đội ngũ những người hoạt động văn hoá, nghệ thuật được chú trọng, có bước phát triển về quy mô, mạng lưới, loại hình, số lượng và trình độ, trên các lĩnh vực sáng tạo, biểu diễn, lý luận và phê bình, hình thành hệ thống các trường văn hoá nghệ thuật từ Trung ương đến địa phương.
* Về công tác xã hội hóa:
Được mở rộng, thị trường hoạt động đa dạng, đang dần hình thành một thị trường văn hóa trong một số lĩnh vực. Đời sống văn nghệ sĩ dần được cải thiện, cá biệt có một số nghệ sĩ trên lĩnh vực ca nhạc có thu nhập cao so với mặt bằng xã hội.
* Về giao lưu quốc tế:
 Nhiều loại hình nghệ thuật được đầu tư, tổ chức đi biểu diễn giao lưu quốc tế và giành được nhiều giải thưởng được dư luận đánh giá cao.
* Về quản lý nhà nước:
Thực hiện Nghị quyết của Đảng về văn học nghệ thuật, thời gian qua các cơ quan chức năng đã xây dựng được: Chiến lược phát triển văn hóa, có luật Điện ảnh, luật Sở hữu trí tuệ, luật Bản quyền... và 1 số nghị định và Quy hoạch phát triển văn học nghệ thuật cho một số ngành nghệ thuật đang đi vào đời sống, làm cơ sở cho quản lý và định hướng phát triển văn học nghệ thuật.
Kính thưa Đại hội,
Trong quá trình hoạt động trên lĩnh vực văn học nghệ thuật, chúng tôi nhận thấy vẫn còn bộc lộ những hạn chế tác động đến sự phát triển của văn học nghệ thuật. Xin được nêu lên những vấn đề sau:
- Về quản lý Nhà nước: Các Nghị quyết Trung ương ra đời là một định hướng lớn của Đảng về phát triển Văn hóa đất nước. Trong đánh giá tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết TW 5 khóa 8 và đánh giá sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị đã nhận định, Nghị quyết ra đời, có nhiều tác động tích cực, nhưng nhiều chế độ chính sách cho phát triển văn học nghệ thuật còn chậm ban hành, có chính sách đã lỗi thời nhưng chưa được sửa đổi. Một số lĩnh vực văn học nghệ thuật chưa có luật để hoạt động nên không tránh khỏi sự lúng túng trong đầu tư, sáng tác, trong quản lý cấp phép.
- Về chế độ chính sách:
+ Về lương và các chế độ bồi dưỡng biểu diễn, luyện tập cho văn nghệ sĩ mặc dù đã có nhiều lần chỉnh sửa nhưng vẫn lạc hậu, nhất là đối với các đơn vị nghệ thuật truyền thống. Các nghệ sĩ được phong danh hiệu, hay đạt được các giải thưởng quốc tế, cũng không được ưu tiên, đặc cách gì trong việc xét lương. Nhìn chung, văn nghệ sĩ vẫn chưa sống được bằng nghề, việc đầu tư cho cơ sở vật chất ít chuyển biến.
+ Nghị định của Chính phủ về chế độ nhuận bút Văn học nghệ thuật dù đã có thay đổi, nhưng ở một số địa phương không thực hiện được, với lý do không có “mũ tài chính”, vì vậy các địa phương chỉ dựa vào nguồn tài chính của Tỉnh mình để cân đối, nên văn nghệ sĩ không được hưởng chế độ theo Nghị định này. Tình trạng không được đầu tư cơ sở vật chất, đầu tư cho sáng tác, dàn dựng dẫn đến tình trạng nghiệp dư hóa một số loại hình nghệ thuật.
- Về thực hiện các Đề án quy hoạch phát triển:
+ Đề án “Quy hoạch và kế hoạch nâng cấp, xây mới các công trình văn hóa (nhà hát, rạp chiếu phim, nhà triển lãm văn hóa nghệ thuật) giai đoạn 2012 - 2020” theo Quyết định 88/QĐ-TTg của Chính phủ đề ra, thực hiện nâng cấp và xây mới 71 nhà hát (trong đó xây mới 51 nhà hát, nâng cấp 20 nhà hát) và nâng cấp, xây mới 106 rạp chiếu phim (xây mới 57 rạp, nâng cấp 49 rạp), nhưng triển khai chậm, có nguy cơ không thực hiện được theo lộ trình.
+ Đề án “Quy hoạch phát triển nghệ thuật biểu diễn đến năm 2010” đã được Chính phủ phê duyệt từ năm 2008. Đến năm 2014 có thêm 1 Quy hoạch phát triển nghệ thuật biểu diễn đến năm 2020, định hướng đến năm 2030, trong quy hoạch có đặt ra: Về sắp xếp các đơn vị nghệ thuật cần làm rõ từ nay đến năm 2020 còn lại bao nhiêu đơn vị nghệ thuật Sân khấu công lập cấp quốc gia để các nhà hát có cơ sở xây dựng đề án bảo tồn phát triển nghệ thuật và có cơ chế chính sách hỗ trợ cho các đơn vị nghệ thuật xã hội hóa theo Nghị quyết 90/CP.
- Chưa có cơ chế tạo vị trí của Văn nghệ sĩ trong các tổ chức chính trị - xã hội để văn nghệ sĩ có tiếng nói phản biện và bảo đảm quyền lợi:
Những khóa Quốc hội trước kia (từ Quốc hội khóa 8, khóa 9, khóa 10) văn nghệ sĩ có tới 7 - 8 đại biểu đại diện cho văn nghệ sĩ tham dự trong Quốc hội, nhưng từ khi đổi mới đất nước, đại biểu văn nghệ sĩ không có ghế trong Quốc hội, vì vậy không có tiếng nói đại diện cho quyền lợi Văn nghệ sĩ ở tổ chức quyền lực cao nhất của đất nước. Bên cạnh đó, tổ chức Mặt trận Tổ quốc Việt Nam - một tổ chức có nhiều thành phần xã hội, nhưng cũng rất ít thành phần văn nghệ sĩ được tham gia để có tiếng nói phản biện xã hội - thúc đẩy văn học nghệ thuật phát triển.
Kính thưa Đại hội,
Nhiệm vụ trung tâm của văn học, nghệ thuật thời gian tới là phấn đấu sáng tạo nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao. Để văn nghệ sĩ hoàn thành trách nhiệm của mình, trong bài phát biểu tham luận này, tôi xin đưa được ra một số kiến nghị sau:
1. Công khai Chương trình hành động của Chính phủ:
 Chương trình hành động của Chính phủ, thực hiện Nghị quyết số 33-NQ/TW là một chương trình quan trọng, rất mong Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành chức năng thực hiện đúng lộ trình, có thời gian kiểm tra tiến độ và được công bố công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng, hoặc có những thông tin tới Liên hiệp Hội và các Hội Văn học nghệ thuật Trung ương và địa phương được biết.
2. Về quảng bá các giá trị văn học nghệ thuật:
Trong cơ chế thị trường cần đầu tư cho quảng bá văn học nghệ thuật, đề nghị xây dựng kênh truyền hình để giới thiệu nghệ thuật cách mạng, truyền thống dân tộc trong sự bùng nổ thông tin.
3. Đầu tư cơ sở vật chất:
- Thực hiện Đề án xây dựng rạp biểu diễn, chiếu phim theo lộ trình Chính phủ đề ra trong Đề án đã phê duyệt theo Quyết định số 88/QĐ-TTg ngày 09 tháng 01 năm 2013.
- Năm 2013, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã đến thăm làm việc với Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam. Qua kết luận của Tổng Bí thư, Chính phủ đã chỉ đạo các Bộ, Ban, Ngành, địa phương tích cực thực hiện Nghị quyết Trung ương về văn hóa văn nghệ. Cần tiếp tục hỗ trợ kinh phí cho Liên hiệp Hội đầu tư nâng cấp cơ sở làm việc tại 51 Trần Hưng Đạo, Hà Nội.
- Về đầu tư cho sáng tạo văn học nghệ thuật giai đoạn 2016 - 2020 và những kiến nghị của Liên hiệp các hội Văn học Nghệ thuật mà Văn phòng Chính phủ gửi các Bộ phối hợp thực hiện tại văn bản 585/VPCP ngày 23/1/2015.
4. Quan tâm tới các Hội Văn học nghệ thuật Trung ương và địa phương:
Cần xây dựng về luật Hội để có cơ sở hoạt động hợp pháp, tạo điều kiện cho các công chức, người lao động hoạt động trong các Hội Văn học nghệ thuật được hưởng chế độ như công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan quản lý nhà nước.
5. Về công tác xã hội hóa:
Công tác xã hội hóa văn học nghệ thuật cần được đánh giá tổng kết để rút ra những mặt mạnh và hạn chế trong thời gian qua để có chế độ hỗ trợ khuyến khích các đơn vị tư nhân hoạt động có hiệu quả hơn. Có những chính sách thuế ưu đãi cho các doanh nghiệp hỗ trợ cho văn học nghệ thuật phát triển như: xây dựng Quỹ hỗ trợ phát triển văn học nghệ thuật, tổ chức cuộc thi, cuộc vận động sáng tác, đầu tư cho sáng tác, biểu diễn nhằm xây dựng nhiều tác phẩm có giá trị tư tưởng và chất lượng nghệ thuật cao.
6. Đầu tư cho công tác cán bộ quản lý văn học nghệ thuật:
 Đảng và Nhà nước cần quan tâm hơn nữa đến công tác cán bộ, đào tạo công tác cán bộ lãnh đạo trên lĩnh vực văn học nghệ thuật để không ngừng nâng cao trình độ chất lượng quản lý Nhà nước.
Kính thưa Đại hội,
Những năm qua, Đảng và Nhà nước ta luôn tạo điều kiện để anh chị em văn nghệ sĩ phát huy hết tài năng; định hướng đúng đắn cho văn học nghệ thuật phát triển phù hợp với con đường đi lên của dân tộc. Anh chị em văn nghệ sĩ trên lĩnh vực văn học nghệ thuật xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đã quan tâm chăm lo giáo dục bồi dưỡng những người làm văn học nghệ thuật suốt bao năm qua.
Nhiệm vụ đặt ra cho các văn nghệ sĩ thời gian tới cần nỗ lực phát huy khả năng sáng tạo để có những tác phẩm nghệ thuật có giá trị cao, đáp ứng nhu cầu của công chúng, thực hiện Nghị quyết của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 12 sắp tổ chức tại Thủ đô Hà Nội.
Với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, các cấp, các ngành, Đảng đoàn và lãnh đạo Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, các Hội thành viên sẽ luôn đoàn kết, nỗ lực sáng tạo xây dựng nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật có chất lượng tư tưởng nghệ thuật cao phục vụ nhân dân, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thực hiện thắng lợi đường lối đổi mới, đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, vì một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh; đồng thời tích cực bồi dưỡng, từng bước hình thành bản lĩnh, trí tuệ, tâm hồn, nhân cách con người Việt Nam trong thời kỳ mới.
Nhân dịp năm mới 2016, xin kính chúc đồng chí Tổng Bí thư, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, cùng các đại biểu tham dự Đại hội mạnh khỏe, thành đạt.
Chúc Đại hội thành công tốt đẹp.
Xin trân trọng cám ơn!                                                    

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}