Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Nghiên cứu:

 

Vài nét về các tổ chức phi chính phủ trên thế giới

Yến An | Thứ Ba, 22/11/2016 14:14 GMT +7

Tổ chức phi chính phủ (Non-Governmental Organization, gọi tắt là NGO) có vai trò nhất định trong đời sống xã hội trên thế giới. Cùng tiến trình phát triển xã hội dân sự, hội nhập quốc tế, NGO đang phát triển rộng khắp trong hầu hết các lĩnh vực và có xu hướng hình thành hệ thống khu vực và toàn cầu.

NGO đã tồn tại hàng trăm năm nay, dưới nhiều dạng khác nhau. Nguồn gốc xa xưa của NGOs vốn là những nhóm nhỏ làm từ thiện, với tiêu chí hoạt động là cứu trợ nhân đạo nạn nhân của chiến tranh, thiên tai và nghèo đói, không phân biệt chính kiến và địa dư. Cho tới nay trên thế giới, các nước có quan điểm khác nhau về phân loại và định nghĩa về NGO.

Một số nước coi tất cả các tổ chức không phải của chính phủ là các NGO; theo luật pháp một số nước, NGO bao gồm các chủ thể có tư cách pháp nhân, là những tổ chức không thuộc chính phủ, như các Viện, các tổ chức tư nhân hay công cộng, hoặc các Quỹ... NGO đó là những tổ chức phi lợi nhuận, được lập ra hợp pháp và có tư cách pháp nhân theo pháp luật của nước đó.

Theo định nghĩa của Liên hợp quốc, các NGO là bất kỳ tổ chức quốc tế nào được lập ra không phải do một thoả thuận liên chính phủ quốc tế, nhưng NGO đó có thể bao gồm các tổ chức có thành viên do chính phủ cử ra, với điều kiện thành viên đó không được can thiệp vào quyền tự do bày tỏ ý kiến của tổ chức đó. Có thể rút ra đặc điểm chung của loại hình tổ chức này, đó là được thành lập một cách tự nguyện và hợp pháp, không thuộc bộ máy hành chính nhà nước và không nhằm mục đích lợi nhuận.

NGO là tổ chức dân sự, tự nguyện của công dân, của tổ chức, hoạt động độc lập tương đối với Nhà nước, tồn tại cùng với Nhà nước. Hoạt động đa dạng trong các lĩnh vực dịch vụ, từ thiện, nhân đạo, y tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật, bảo vệ môi trường… nhằm phục vụ lợi ích công cộng, không vì lợi nhuận. NGO tự thành lập, nhưng phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép thành lập và hoạt động trong khuôn khổ của pháp luật, chịu sự quản lý của Nhà nước; hoàn toàn tự quản, tự trang trải, hoặc được nhà nước hỗ trợ (về biên chế, phương tiện, kinh phí…).

Có ba loại NGO đang hoạt động trên thế giới, gồm: Tổ chức phi chính phủ mang tính chất quốc gia; Tổ chức phi chính phủ mang tính chất quốc tế; Tổ chức phi chính phủ mang tính chất chính phủ.

Viện trợ của NGO được thể hiện dưới ba hình thức chủ yếu là viện trợ thông qua các chương trình, dự án (viện trợ để thực hiện các chương trình/dự án); viện trợ phi dự án (viện trợ bằng tiền hay hiện vật); và viện trợ khẩn cấp trong trường hợp có thiên tai hoặc tai hoạ khác. Khác với nguồn viện trợ chính thức (ODA), viện trợ NGO là loại viện trợ không hoàn lại, mang tính nhân đạo và phát triển, có thủ tục nhanh gọn và đơn giản. Quy mô dự án thường không lớn (từ vài nghìn đến vài trăm nghìn đô la Mỹ; thời gian thực hiện không dài (từ vài tháng đến 1 hoặc 2 năm); nhưng thường đáp ứng kịp thời, sát với nhu cầu và phù hợp với khả năng quản lý, sử dụng của nơi nhận viện trợ. Hiện nay, nhiều nước phát triển đã dành một phần viện trợ ODA cho các nước đang phát triển thông qua NGO. Số tiền viện trợ thông qua NGO khá lớn, ngày một tăng và trên thực tế hỗ trợ đáng kể cho các chương trình kinh tế-xã hội của các nước đang phát triển. NGO còn nhận sự hỗ trợ tài chính từ các tổ chức tôn giáo, từ các quỹ từ thiện tư nhân, từ quyên góp với nhiều hình thức khác nhau.

Khối lượng viện trợ của NGO cho các nước đang phát triển ngày càng tăng cùng với sự gia tăng về lĩnh vực hợp tác của các tổ chức này. Hoạt động của NGO đã chuyển theo hướng giảm viện trợ nhân đạo và tăng viện trợ phát triển bền vững. Các NGO ngày càng đóng vai trò đáng kể trong đời sống kinh tế-xã hội, giáo dục, y tế, môi trường, nhân đạo... tại nhiều quốc gia; tham gia sâu vào nhiều lĩnh vực như xoá đói, giảm nghèo, hỗ trợ phụ nữ, cứu trợ trẻ em, kế hoạch hoá gia đình, nhân đạo, bảo vệ môi trường...

NGO ngày càng thể hiện tiếng nói trong các vấn đề chung của cộng đồng quốc tế, được các nước và các tổ chức quốc tế lớn như Liên hợp quốc, Chương trình phát triển của Liên hợp quốc (UNDP) và đặc biệt là các tổ chức ngân hàng, tài chính thế giới, như Ngân hàng thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) quan tâm.

Năm 1986, UNDP thành lập riêng một cơ quan chuyên theo dõi và phối hợp hoạt động với các NGO. WB hằng năm đều tổ chức các Hội nghị tư vấn với NGOs. Sự tham gia của NGO tại các diễn đàn về kinh tế, xã hội và phát triển ngày một tăng; NGO cũng tổ chức những diễn đàn riêng, bên lề những hội nghị quốc tế lớn, đóng góp đáng kể vào thành công của nhiều hội nghị, như Hội nghị Thế giới về Phụ nữ, Hội nghị Thế giới về Dân số và Phát triển, Hội nghị Thượng đỉnh về Phát triển xã hội, Hội nghị Thế giới về Môi trường...

Hiến chương Liên hiệp quốc cũng như luật pháp các nước thừa nhận và khuyến khích phát triển NGO. Ở các nước phát triển, cùng với các đảng phái chính trị và tổ chức chính phủ, NGO cũng phát triển phong phú, đa dạng, với số lượng lên đến hàng nghìn tổ chức. Gần 100 tổ chức NGO đã phát triển thành hệ thống tổ chức quốc tế, ở tầm toàn cầu hoặc khu vực, nhất là các tổ chức nhân đạo, từ thiện, bảo vệ môi trường, y tế, khoa học và công nghệ…

Hiện có hơn 500 tổ chức NGO có quan hệ với Việt Nam, trong đó hơn 50 tổ chức đặt văn phòng đại diện tại Việt Nam. Con số này đang tiếp tục tăng lên. Các tổ chức này đã và đang có những hỗ trợ tích cực về tài chính, tư vấn phát triển. Tuy nhiên, cùng tiến trình phát triển, hội nhập quốc tế sâu rộng và trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, không loại trừ khả năng các tổ chức phi chính phủ bị lợi dụng vào những tính toán ngoài mục đích nhân đạo và phi lợi nhuận. Bởi thế, tranh thủ sự hỗ trợ của NGO là phù hợp xu thế chung, nhưng các biện pháp hạn chế hoạt động tiêu cực từ phía các tổ chức này cũng là điều cần thiết.

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}