Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Văn hóa:

 

Vàng son một thuở

Phương Anh | Thứ Bảy, 17/06/2017 21:34 GMT +7

Những dấu tích đồ gỗ sơn son đã xuất hiện trong văn hóa Đông Sơn từ 2000 năm trước và kế thừa, phát triển suốt chiều dài lịch sử, rực rỡ nhất ở thời Lê, Nguyễn. Những nét chạm khắc vàng son, biểu tượng ở những nơi tôn nghiêm trong quá khứ, ở chốn cung đình, ở nơi thờ tự, những tác phẩm nghệ thuật giá trị… sẽ được Bảo tàng Lịch sử quốc gia giới thiệu đến công chúng trong trưng bày chuyên đề Nét vàng son - Sưu tập đồ gỗ sơn son thếp vàng. Đây là sự kiện được đón chờ trong những ngày cuối tháng 6 này.

 Trưng bày từ ngày 20.6 đến cuối tháng 11.2017 tại số 1 Tràng Tiền (Hà Nội), gần 100 hiện vật được giới thiệu là các loại hình đồ thờ, tượng thờ với các đề tài trang trí tứ linh, tứ quý…

Theo các chuyên gia của Bảo tàng Lịch sử quốc gia, nghệ thuật chạm khắc gỗ, sơn thếp Việt Nam là một di sản văn hoá quý báu, được lưu truyền, tiếp nối liên tục qua nhiều thời kỳ lịch sử với khối lượng di vật vô cùng đồ sộ, phong phú. Trong các ngôi mộ thời Đông Sơn khai quật được ở Việt Khê, Châu Can, Đường Dù, Xuân La, Minh Đức, Châu Sơn... đã phát hiện nhiều đồ sơn mang tính bản địa. Cùng với lịch sử các triều đại phong kiến, sự phát triển của các tôn giáo, tín ngưỡng, nghề sơn son thếp vàng ngày càng trở nên phát triển, hưng thịnh. Tuy nhiên, việc bảo tồn loại hình di sản này hiện đang gặp nhiều khó khăn, thách thức: vật liệu hữu cơ dễ bị tổn thương dưới tác động của thời tiết, việc tu sửa, phục chế theo phương pháp cổ truyền đòi hỏi đầu tư rất lớn. Đây chính là một bài toán nan giải đối với những di vật còn tồn tại ở các di tích.

Bảo tàng Lịch sử quốc gia hiện đang lưu giữ một sưu tập đồ gỗ sơn thếp phong phú về số lượng, loại hình và niên đại. Kho báu giá trị này bước đầu đã được giới thiệu đến công chúng thông qua một số triển lãm tại các Bảo tàng tỉnh Lạng Sơn, Hà Nam, Trung tâm Triển lãm VHNT Việt Nam... Trưng bày Nét vàng son- Sưu tập đồ gỗ sơn son thếp vàng là lần đầu tiên giới thiệu với một quy mô tương đối toàn diện về sưu tập hiện vật đồ gỗ sơn thếp, qua đó vừa khơi gợi niềm tự hào, vừa góp phần nâng cao nhận thức về công tác bảo tồn, gìn giữ, phát huy di sản đồ gỗ sơn thếp tại các bảo tàng, di tích trong cả nước.

Ba ảnh trên: Hiện vật độc đáo được giới thiệu đến công chúng: Nghê, Bài vị; mõ

Cùng với việc sử dụng các hiện vật trong sưu tập đồ gỗ sơn thếp của Bảo tàng Lịch sử quốc gia, trưng bày cũng sử dụng một số hình ảnh tư liệu, phim tài liệu về các làng nghề truyền thống đồ sơn thếp như làng làm vàng quỳ Kiêu Kỵ, làng nghề sơn thếp Sơn Đồng; một số tác phẩm gỗ sơn tiêu biểu tại các di tích và cũng là những bảo vật quốc gia về đồ gỗ sơn thếp như tượng Quan Âm nghìn mắt nghìn tay chùa Bút Tháp, phù điêu Quốc tổ Lạc Long Quân tại đình Nội, Bình Đà… cũng sẽ được giới thiệu ở trưng bày.

Ký ức vàng son, tôn vinh một giá trị văn hóa đặc sắc trong dòng chảy của lịch sử, văn hóa Việt Nam thông qua những nét chạm khắc tinh xảo, với sắc đỏ của sơn, ánh sáng của vàng sẽ được thể hiện một cách sinh động, thông qua những hiện vật đặc biệt giá trị, không chỉ thể hiện quan niệm nhân sinh, tư duy thẩm mỹ, bàn tay tài hoa của cha ông mà còn chứa đựng những giá trị lịch sử, nghệ thuật, phong tục tập quán, tôn giáo tín ngưỡng… Phòng trưng bày chuyên đề Nét vàng son – Sưu tập đồ gỗ sơn son thếp vàng tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia trưng bày các hiện vật tiêu biểu theo dạng tổ hợp - nhóm các hiện vật liên quan trong các không gian thờ tự tôn giáo, tín ngưỡng tương ứng kết hợp với việc trưng bày theo loại hình, kiểu dáng, công năng sử dụng. Ở nhóm hiện vật Phật giáo, thông điệp nổi bật được thể hiện là khẳng định vị trí quan trọng của nghề cổ sơn son thếp vàng từ hàng ngàn năm nay trong nghệ thuật điêu khắc Phật giáo Việt Nam. Trung tâm của phòng trưng bày sẽ dành không gian để thể hiện nhóm hiện vật Phật giáo, bao gồm các tượng Tam Thế Phật, tượng Phật A Di Đà, tượng Quan Âm, tượng Thích Ca sơ sinh, tượng tổ Bồ Đề Đạt Ma, tượng Hậu, hương án, sập thờ, hoành phi câu đối...

Bên cạnh đó là những hiện vật độc đáo trong nhóm hiện vật ban thờ thần, gồm các hương án, khám thờ, ngai thờ, bài vị, hộp đựng sắc phong, bình, lọ hoa, lỗ bộ, hoành phi câu đối; nhóm hiện vật ban thờ gia tiên gồm các hương án, khám thờ, hộp đựng bài vị, bình, lọ hoa, hoành phi câu đối... Phòng trưng bày cũng giới thiệu một số hình ảnh và công cụ, dụng cụ, các công đoạn của nghề làm vàng quỳ, nghề làm đồ sơn thếp: chàng, đục, giấy bản, búa, sơn, chổi...

Các hiện vật tham gia trưng bày đều là những hiện vật gốc, có giá trị thẩm mỹ cao. Mỗi hiện vật là một câu chuyện vọng về từ quá khứ, với những dấu tích vàng son một thuở, với những thông điệp gửi gắm đến người xem về sức sống mãnh liệt của một nghề cổ truyền thống của cha ông, dẫu đã có những thăng trầm, có những lúc tưởng chừng mai một nhưng ngày nay đã được phục hồi và ngày càng phát triển. 

Nguồn: Báo Văn hóa

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}