Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Dân tộc:

 

Vẻ đẹp trang phục truyền thống của phụ nữ Nùng Dín

Đào Loan | Thứ Tư, 20/05/2020 20:50 GMT +7

Người Nùng Dín là nhóm địa phương của người Nùng, sống rải rác ở các tỉnh miền núi phía Bắc. Với trang phục, nhất là trang phục nữ của mình, phụ nữ Nùng Dín đã ghi dấu ấn riêng của mình trong các nhóm địa phương của dân tộc mình và góp phần tạo nên bản sắc dân tộc của người Nùng nói chung trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam.

Phụ nữ Nùng Dín ở Hà Giang trong trang phục truyền thống.

Sự tinh tế của hoa văn, sắc màu

Trang phục phụ nữ Nùng Dín được tạo nên từ vải bông tự dệt với màu đen hoặc chàm xanh. Để có được bộ trang phục này, được cắt may khá cầu kỳ, trang trí công phu. Áo của phụ nữ Nùng Dín ngắn ngang thắt lưng, may kiểu xẻ ngực, gồm 4 thân – cả váy và áo đều được may 2 lớp vải, vải dày và cứng, lớp trong mỏng, mềm. Cổ và nẹp áo còn được trang trí bởi các miếng bạc mỏng, nhỏ hoặc các khoanh vải hoa nhiều màu. Hai bên nẹp áo đơm các hạt bạc trắng nhỏ xíu tạo thành cánh hoa làm nền cho 12 chiếc cúc bạc, bé là cúc con và một chiếc là cúc mẹ… Mô típ hoa văn nơi gấu áo được bố cục theo mảng xen kẽ nhau bằng các đường thẳng song song có hình răng cưa tạo nên thế đối xứng cách quãng. Phía ngoài mảng hoa văn có viền vải nhiều màu song song với nhau tạo thành vòng tròn nổi bật ôm lấy thân hình người phụ nữ.

Các chi tiết trang trí bằng bạc trên trang phục.

 Váy là dạng xoè, nếp xếp từ cạp váy xuống mắt cá chân. Váy cũng được may bởi 2 lớp vải như thân áo, lớp ngoài dày, cứng, lớp trong mỏng và mềm, ghép lại từ 4 mảnh vải màu đen, hoặc chàm xanh. Cạp tạo thành từ 12 màu vải khác nhau tượng trưng cho 12 tháng trong năm. Hai mép vải từ đầu váy đến dọc thân váy để hở, khi mặc, mép nọ xếp chồng lên mép kia, tạo sự kín đáo. Hai bên đầu váy nối với nhau tạo thành hai dây vải dài dùng để thay cho dây thắt lưng hay dải rút, thắt cho váy giữ chặt vào eo lưng người phụ nữ. Khi mặc, quấn dây lưng quanh bụng, hai đầu dây dắt mối ở hai bên hông. Đầu váy có chiều dài khoảng gấp rưỡi vòng bụng, nhưng lại ngắn hơn rất nhiều chiều ngang của vải thân váy. Khi khâu lại với nhau, thân váy xếp nếp đều nhau, chảy dài theo chân váy. Để cho gọn ghẽ, dễ cử động khi di chuyển, một túm vải ở thân váy phía sau buộc lại tạo thành cục gọi là phàn phái (túi vải). Phía chân váy được táp thêm vải hoa nhiều màu vừa làm cứng chân váy, vừa tôn thêm vẻ đẹp sặc sỡ của chiếc váy.

Phụ nữ Nùng Dín có khăn chíp được dùng khi tham dự các sinh hoạt văn hóa cộng đồng đó là loại khăn vấn vải chàm màu đen, kích thước khoảng 0,2 x 1 m, quấn 2 lớp trên đầu, tạo thành hình múi như hai chiếc sừng trâu hai bên. Mép khăn có viền chỉ đỏ, trên khăn gắn mảng hoa văn từ những hạt bạc nhỏ đính xít vào nhau, tạo nên các hoạ tiết hoa văn giống như trang trí trên cổ áo.

 Ngoài váy áo, trang phục Nùng Dín là tạp dề, xà cạp, đệm vai, giầy vải và các đồ trang sức bằng bạc trắng.

Đây cũng là bộ lễ phục để nhà gái thách cưới khi người con gái trưởng thành xuất giá. Bộ y phục cổ truyền sẽ được cô gái ấy mặc trong ngày cưới, khi đi trẩy hội và để mặc khi trở về với tổ tiên ở một thế giới khác, vì thế nó đặc biệt quan trọng đối với cuộc đời người phụ nữ Nùng Dín.

Hài cô dâu được làm theo kiểu mũi cong hình thuyền giống như hài thêu của các bậc vương giả thời phong kiến. Trên cổ áo và khăn đội đầu được đính hạt cườm bằng bạc theo hình núi non và sóng nước. Bộ trang sức không thể thiếu là đều được làm từ bạc trắng hoa xòe và được chạm trổ công phu gồm vòng cổ (xà tích), vòng tay, trâm cài đầu và khuyên tai, tất cả.

Tinh hoa nghề dệt, nhuộm thêu truyền thống

Trang phục truyền thống này gắn liền với công việc vải trồng bông để làm quần áo và nghề dệt, nhuộm, thêu được lưu truyền từ bao đời nay của chủ thể văn hóa. Nó đòi hỏi sự chăm chỉ, kiên trì, đôi bàn tay khéo léo và sự sáng tạo của người phụ nữ. Đây còn là tiêu chí để đánh giá người con gái “đẹp” nết mà đàn ông mong muốn lấy làm vợ.

Ngay từ nhỏ, mỗi cô gái đều được tham gia trồng bông, se sợi, quay sợi, dệt và được mẹ dạy dệt, thêu thổ cẩm. Tuy nhiên, hiện nay do giá tơ tằm đắt nên người dệt thổ cẩm dùng len để thay thế. Trong đó, công đoạn xếp chỉ lên khung để dệt đòi hỏi sự tỉ mẩn nhất, cần sự giúp sức của nhiều người.

Các chi tiết trang trí bằng bạc trên trang phục.

Từ khung dệt bằng tre gỗ, tự nhiên thô sơ, từ màu cây chàm và hoa văn được tạo nên từ trí nhớ, qua bàn tay khéo léo, sự chăm chỉ và tỉ mẩn, phụ nữ Nùng Dín tạo nên trang phục vô cùng đặc sắc của mình.

Màu sắc của trang phục được tạo ra từ kỹ thuật nhuộm chàm độc đáo, cầu kỳ và cũng là một công việc hết sức nặng nhọc. Lá chàm được ngâm trong nước một đêm rồi vắt ra một thứ nước màu xanh lục, khi cho thêm vôi vào nước sẽ dần dần ngả nâu, bọt tím sẽ nổi trên bề mặt, cuối cùng nước sẽ chuyển sang màu xanh lam đậm (màu chàm).

Sau khi nhuộm vải 10 nước đầu, người Nùng Dín còn ngâm vào nước keo da trâu loãng để hãm màu và còn lại nhuộm thêm 10 lần nữa. Sau khi nhuộm xong, vải được đánh bóng bằng cách mài mặt vải vào đá cuội.

Việc thêu thùa với con gái người Nùng cũng rất được coi trọng. Chỉ nhìn vào từng đường kim mũi chỉ có thể biết được đâu là cô gái khéo léo, đảm đang, được các chàng trai mong đợi làm vợ.

Đến tuổi hẹn hò, khi tìm được người ưng ý, các cô gái sẽ thêu áo để tặng người con trai. Khi kết hôn, cô gái phải tự tay làm nên bộ váy áo của mình và trang phục tặng nhà trai. Khi làm mẹ, người phụ nữ lại tiếp tục thêu thùa, máy vá cho chồng con và dạy con gái dệt vải, thêu áo váy.

Nét đẹp của trang phục truyền thống của phụ nữ Nùng Dín là dấu ấn đặc trưng, là niềm tự hào của chủ thể văn hóa. Tìm hiểu vào dấu ấn văn hóa này, sẽ khám phá được giá trị lớn về phong tục tập quán, tập quán và nét văn hóa truyền thống của người Nùng Dín.

 

 

Nguồn: langvietonline.vn

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}