Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Sách:

 

Việt Nam diễn nghĩa (Tập V - Kỳ 19)

PGS TS Cao Văn Liên | Thứ Tư, 12/08/2020 08:42 GMT +7
Trân trọng giới thiệu tiếp Tập V " NỘI CHIẾN TRỊNH – NGUYỄN VÀ NHÀ TÂY SƠN" trong bộ Tiểu thuyết Lịch sử "Việt Nam Diễn Nghĩa" của PGS TS Cao Văn Liên do NXB Hồng Đức- Hà Nội ấn hành năm 2020.
 
Tượng Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ tại Bảo tàng Quang Trung, tỉnh Bình Định. Nguồn: Internet
 
Kỳ 19
 
CHƯƠNG II  
 
I
Đó là một buổi sáng tháng 8 năm Quý Tỵ 1773, trời đã vào thu nhưng ở xứ Quy Nhơn thuộc miền Trung này hình như 4 mùa không rõ rệt. Tháng 8 mà nắng vẫn chang chang rải xuống ấp Tây Sơn, rải xuống vùng Tuy Viễn, Phù Ly, Bồng Sơn, rải xuống đèo An Khê hiểm trở điệp trùng cây lá vươn lên reo trong nắng gió. Một vùng nông thôn xanh mướt, đường sá quanh co, xóm làng chen lẫn ao hồ. Nắng dội xuống những mái nhà gianh xơ xác mà chủ nhân là những nông dân lam lũ, cơ cực đói nghèo quanh năm.
\
Bên rặng dừa mát ven đường, một quán nước mái lợp lá dừa, vách đất ngoảnh mặt ra đường. Chủ hàng nước là một bà già tóc bạc phơ, mồm liên tục nhai trầu bỏm bẻm nhưng rất tươi cười niềm nở. Quán của bà không chỉ bán nước mà còn bán cả rượu. Rượu có thể mua từng chai lẻ đem về nhà, có thể uống rượu tại quán mà không cần đồ nhậu. Sớm nay, ngồi trong quán gian bên trong là ba ông già, người thì râu tóc bạc phơ dáng Nho sĩ, người thì buộc khăn màu nâu, áo dài nâu, người thì buộc khăn đen, áo dài đen. Qua câu chuyện cả ba người đều có vẻ quan tâm tới thời cuộc của Đàng Trong thời kỳ họ đang sống, tức là  thời của chúa Định Vương Nguyễn Phúc Thuần (1753-1777). Những câu chuyện của họ thường xuyên bị đứt quảng bởi những tốp người đàn ông trai tráng đói rách dừng lại hỏi thăm đường:
 
-Dạ, xin chào các cụ, các cụ cho hỏi thăm đường vào chân đèo An Khê ạ.
 
Cụ có bộ râu tóc trắng vuốt râu đáp:
 
-Đi đâu? À, lại đến gia nhập quân đội của Tây Sơn Vương Nguyễn Nhạc đúng không?
 
-Dạ, đúng ạ.
 
-Tây Sơn Vương Nguyễn Nhạc cùng hai em là Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ cùng nhiều tướng lĩnh thân cận dấy binh từ năm 1771, sao nay các dũng sĩ mới đến?
 
-Dạ, chúng con nay mới thu xếp được ạ.
 
-Đây là Tuy Viễn, đất của Tây Sơn Vương rồi. Cứ theo con đường nhỏ này đi về hướng Tây, lên gặp con đường thượng đạo rẽ trái thì đến đèo An Khê, đó là Tây Sơn Trung và là hành dinh của Tây Sơn Vương Nguyễn Nhạc.
 
-Đa tạ các cụ ạ, xin cáo biệt.
 
Hết tốp này lại đến tốp khác, mấy cụ già cạn chén rồi lại chỉ đường rồi lại nâng chén. Cụ chít khăn nâu mặc áo dài nâu hỏi:
 
-Chúa Nguyễn cai trị kiểu gì mà bách tính khổ cực, đua nhau theo về Tây Sơn hết rồi?
 
Cụ già râu tóc trắng,  áo dài trắng quần trắng vuốt râu nói:
 
-Thời cuộc loạn lạc, đúng là “ Quan bức dân phản mà”.
 
Cụ buộc khăn nâu, áo nâu ngắn, quần nâu dáng nông dân hỏi:
 
-Xin cụ cho lão phu biết nhà chúa Nguyễn này đổ đốn từ khi nào hả cụ?
Cụ già râu tóc trắng cạn một ly rượu rồi nói:
 
-Lão phu cũng đã đọc vài cuốn sách, biết Đại Việt ta từ thời nhà Trần, đất đai đã đến Bố Chính và Thuận Hóa, Năm 1471 Hoàng đế Lê Thánh Tông đã mở đất đến Quy Nhơn. Từ năm 1611 chúa Nguyễn Hoàng đã mở đất đến Phú Yên, từ năm 1653 chúa Hiền Vương Nguyễn Phúc Tần (1620-1687) đã mở đất từ Phú Yên đến Diên Khánh, Phan Rang, năm 1697 chúa Minh Vương Nguyễn Phúc Chu (1675-1725) đưa dân khai hoang đến Bình Thuận. Năm 1708 Mặc Cửu đã phục tùng theo chúa Nguyễn Phúc Chu, đã dâng toàn bộ vùng đất Kiên Giang, Cà Mau và Mạc Cửu được phong là Tổng trấn Hà Tiên. Từ năm 1732 đến 1758, dân Việt tiếp tục khai hoang tất cả các vùng đất  Trấn Biên, miền Đông và miền Tây Gia Định ngày nay. Ngoài biển Đông, các chúa Nguyễn  đã làm chủ Hoàng Sa cách ngày nay gần 100 năm. Từ năm 1711 các chúa Nguyễn đã làm chủ Trường Sa, từ năm 1708 làm chủ Phú Quốc, Côn Đảo và các đảo khác. Nay Đàng Trong của chúng ta là từ Nam sông Linh Giang đến mũi Cà Mau. Như vậy, cai trị Đàng Trong cũng nhiều chúa giỏi dang, đã mở mang đất nước, phát triển Kinh tế, văn hóa, quân sự. Đến đời chúa Vũ Vương Nguyễn Phúc Khoát thì bắt đầu suy tàn, thối nát. Sau khi Nguyễn Phúc Chu mất năm 1738 thì Nguyễn Phúc Khoát kế vị. Đây là vị chúa lười nhác, ham hưởng lạc, sa vào tửu sắc, sống xa hoa, không quan tâm đến việc nước. Mọi việc chúa giao hết cho quyền thần Trương Phúc Loan. Từ năm 1765 thì toàn bộ quyền hành chính thức rơi vào tay Trương Phúc Loan. Loan tự xưng là Quốc phó. Trương Phúc Loan đã giết chết Nguyễn Phúc Luân là con lớn của Nguyễn Phúc Khoát, đưa con nhỏ của Nguyễn Phúc Khoát là Định Vương Nguyễn Phúc Thuần khi đó mới 12 tuổi lên ngôi để Loan dễ bề thao túng. Trương Phúc Loan nắm Bộ hộ, Quân cơ Trung Tượng kiêm Tàu Vụ, thâu tóm quyền kinh tế, chính trị.
 
Nhân cụ đồ Nho râu tóc trắng ngừng lại nhấp ly rượu, cụ chít khăn nâu hỏi:
-Nghe nói Trương Phúc Loan cực kỳ tham lam phải không cụ?
 
-Đúng vậy, Quốc phó tham lam nổi tiếng, thuế sản vật ở các mỏ vàng ở Thu Bồn, Đông Hương, Trà Sơn, Trà Vân và tất cả mỏ ở Đàng Trong đều rơi vào tay Tương Phúc Loan hết. Thu thuế một năm cho quốc gia xong, Trương Phúc Loạn chỉ nộp cho nhà nước một đến hai phần mười. Loan còn mua quỵt, vừa mua vừa cướp của thương nhân, đặc biệt là thương nhân nước ngoài.
 
Cụ chít khăn đen, áo dài đen  nói:
 
-Nghe nói có trận lụt, vàng bạc bị ướt, Trương Phúc Loan đem ra phơi sáng chói cả một sân rộng lớn trong phủ. Cả nhà Trươg Phúc Loan chia nhau nắm giữ các chức vụ chủ chốt và làm hư hỏng bộ máy nhà nước, quan lại, công khai mua quan bán tước, ăn tiền và tha tội cho phạm nhân, hình phạt phiền nhiễu cốt để moi tiền, thuế má nặng nề. Dân Đàng Trong ta hiện nay đang chịu 1000 thứ thuế, Thuế thổ sản tính cả những sản vật nhỏ nhất. Năm 1741 ra lệnh trưng thu thuế cả những người bỏ trốn, năm 1765 có lệnh thu thuế cả 10 năm trước. Thu thuế nhiều nhưng tài chính kiệt quệ, dân tình vô cùng xơ xác đói nghèo. Chế độ thối nát thì ra sức hãm hại nhân tài như vụ hãm hại Tôn Thất Dục.
 
Cụ áo nâu nói:
 
-Đúng là “nhà dột từ nóc”, “thượng bất chính hạ tắc loạn”, các cụ nhà mình xưa nói không sai.
 
Cụ râu tóc trắng nói:
 
-Cụ nói không sai, Triều đình tham lam nên quan lại các cấp cũng đua nhau vơ vét, ăn hối lộ công khai, đua nhau sống xa xỉ, coi tiền bạc như cỏ rác, coi thóc gạo như bùn đất. Quan to, quan nhỏ đua nhau xây nhà cao to, lầu son gác tía, tường gạch đá, đua nhau chạm trổ, trướng vóc màn the, đồ dùng toàn là đồng sứ, bàn ghế toàn gỗ quý như gỗ đàn, gỗ trắc, lim, gụ…yên ngựa dây cương đều nạm vàng mạ bạc, áo quần là lượt, nệm hoa chiếu hoa, coi vàng bạc như cát, thóc gạo như bùn đất, đua nhau khoe khoang phú quý phong lưu, hoang phí vô cùng.
 
Cụ đồ Nho vừa ngừng lời thì lại một tốp trai tráng, có cả người trung niên dừng trước quán hỏi:
 
-Kính chào các cụ, xin các cụ chỉ giùm đường vào đèo An Khê ạ?
Cụ chít khăn đen hỏi:
 
-Các tráng sĩ vào chỗ Tây Sơn Vương Nguyễn Nhạc phải không?
 
-Dạ, đúng rồi ạ.
 
-Đây là đất Tuy Viễn, đất của Tây Sơn Vương rồi, còn đến căn cứ thì cứ theo con đường này đi thẳng về hướng Tây, gặp đường thượng đạo rẽ trái một dặm thì đến.
 
-Dạ, đa tạ các cụ. Xin cáo biệt.
 
(Còn nữa)
 
CVL
Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}