Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Di sản:

 

Vĩnh Phúc: Chùa Hoa Dương – Tinh hoa nghệ thuật điêu khắc

Tiến Dũng - Lê Hoàn | Thứ Năm, 26/04/2018 20:45 GMT +7

(Vanhien.vn) - Chùa Hoa Dương thuộc xã Tuân Chính, huyện Vĩnh Tường (Vĩnh Phúc) nổi bật bởi nghệ thuật điêu khắc, được biểu hiện ở hệ thống tượng và các tác phẩm điêu khắc gỗ, đại diện chung cho hệ thống tượng được bài trí trong một ngôi chùa thờ phật theo phái Đại thừa ở miền Bắc Việt Nam.

IMG_9375

Chùa Hoa Dương thuộc xã Tuân Chính, huyện Vĩnh Tường (Vĩnh Phúc)

Việt Nam một nước nhiệt đới nhiều rừng, các công trình kiến trúc xây dựng bằng gỗ nhờ đó cũng có truyền thống lâu đời. Trong các công trình kiến trúc gỗ truyền thống tại Việt Nam nhất là đối với các công trình mang yếu tố tôn giáo và tín ngưỡng như đình, đền, chùa, miếu... thì mảng điêu khắc được đánh giá là một trong những yếu tố quan trọng bậc nhất tạo nên vẻ đẹp cho công trình.

2_6

Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, ngôi chùa vẫn giữ được vẻ cổ kính, nghiêm trang

Chùa Hoa Dương là một trong những ngôi chùa có giá trị kiến trúc - mỹ thuật dân gian tiêu biểu của chùa truyền thống Bắc Bộ ở Vĩnh Phúc còn lại đến ngày nay. Cụ thể, chùa còn gìn giữ được giá trị của nghệ thuật điêu khắc, được biểu hiện ở hệ thống tượng tròn và các tác phẩm điêu khắc gỗ (y môn, tranh kệ, hoành phi, câu đối), đại diện chung cho hệ thống tượng được bài trí trong một ngôi chùa thờ phật theo phái Đại thừa ở miền Việt Nam.

Chùa Hoa Dương có lịch sử trên 300 năm tuổi, được xây dựng từ năm Chính Hoà thứ nhất, thời Vua Lê Hy Tông (năm Canh thân 1680). Cuối thế kỷ XVII là giai đoạn phát triển đỉnh cao của nghệ thuật điêu khắc kiến trúc chùa và đình làng Việt. Chùa Hoa Dương, một kiến trúc được dựng xây vào điểm đó, được trùng tu tôn tạo ở các giai đoạn về sau nhưng còn để lại nhiều dấu ấn trong điêu khắc kiến trúc.

Chùa có 3 toà chính: Tiền đường (7 gian), thượng điện (4 gian) và nhà tổ (5 gian), tổng diện tích 262m2 cùng 2 nhà hành lang gồm 20 gian với diện tích gần 200m2.

IMG_9378

Chùa Hoa Dương được tọa lạc trên một khu đất cao thoáng mát, dân cư đông đúc, cây cối quanh năm xanh tốt. Truyền thuyết kể lại rằng đây chính là khu đất có địa thế con rùa. Chùa từ xa xưa được làm theo hướng Tây Nam, phía trước là một đầm sen. Nguyên liệu dùng để xây chùa chủ yếu bằng gạch Bát Tràng, ngói mũi rồng, đá xanh đen và các loại gỗ tứ thiết. 

IMG_9411

IMG_9410

IMG_9400

Hệ thống tượng phật tại chùa Hoa Dương mang nhiều giá trị về nghệ thuật điêu khắc

Giá trị nổi bật của chùa Hoa Dương là nghệ thuật điêu khắc, được biểu hiện ở hệ thống tượng tròn và các tác phẩm điêu khắc gỗ (y môn, tranh kệ, hoành phi, câu đối). Đó là các lớp tượng cơ bản, gồm: Bộ tượng Tam thế phật, Di Đà tam tôn phật, Thích ca cửu long, tứ Bồ tát, tứ Thiên vương, tượng Đức ông, Thánh hiền, Hộ pháp phật và tượng phật Tổ. Tất cả các pho tượng phật đều được tạo từ gỗ mít già, nguyên lõi, kỹ thuật công phu, tỉ mỉ, nghệ thuật sáng tạo, điêu luyện, thể hiện khả năng tư duy thẩm mỹ nghệ thuật cao…

IMG_9427

IMG_9428

Nhiều tác phẩm điều khắc, trạm gỗ từ khi chùa xây dựng vẫn được giữ gần như nguyên vẹn

Cùng với đó là các tác phẩm điêu khắc gỗ có các bức y môn (biển hoành) đều chung kích thước (dài 3,0m rộng 0,6m) được chạm nổi, sơn son thếp vàng các đề tài thiên nhiên: Hoa lá, vân mây, cổ thụ, chim muông vô cùng gần gũi, tự nhiên và sống động, chính giữa đục các “đại tự” mang ý nghĩa tụng ca, răn dạy, đan xen giữa phật pháp và triết lý Nho học…

IMG_9430

Tiếp đó là 8 bức “tranh Kệ” khắc các bài kệ bằng chữ Hán với nội dung về phong cảnh thiên nhiên và những đề tài liên quan đến việc hoằng dương phật pháp, là những thi ca tuyệt hảo lồng trong tác phẩm điêu khắc tài ba, trên nền của kỹ thuật chạm khắc, trang trí phóng khoáng, bố cục hài hoà, sơn thếp đẹp, xứng đáng là di sản cho muôn đời hậu thế chiêm ngưỡng và ngẫm suy. 8 bộ hoành phi, câu đối sơn son thếp vàng, câu chữ chuẩn chỉnh, ngay ngắn, ý tứ sâu xa, ngữ nghĩa bao trùm, chân tâm, chân thiện. Cùng với các di vật cổ: Chuông đồng, cây hương, bia đá,…

IMG_9397

Chiếc chuông đồng tại chùa bị thủng do chiến tranh tàn phá

Chiếc chuông đồng với đường nét chạm khắc sắc sảo, có chiều cao 1m6, rộng 70cm, chuống đúc vào năm 1826 (Minh Mạng thứ 7) do tiền công đức của dân làng. 

IMG_9441

Trụ trì chùa Hoa Dương  - Đại Đức Thích Viên Quang giới thiệu về lịch sử cây hương của chùa

Đặc biệt, phía trước sân còn “cụ”cây bồ đề cổ thụ hàng trăm năm tuổi trước cổng chùa. Trải qua nhiều năm tháng, nhiều cuộc chiến tranh tàn khốc, thế nhưng “cụ” cây vẫn đứng hiên ngang tỏa bóng mát cho ngôi chùa  Hoa Dương thêm phần tĩnh mịch cổ kích.

IMG_9465

"Cụ" cây bồ đề trước cửa chùa Hoa Dương có tuổi đời hàng trăm năm

Thời kỳ cách mạng bí mật, chùa Hoa Dương là nơi nuôi dưỡng đùm bọc cán bộ cách mạng hoạt động trong vùng. Cách mạng Tháng Tám 1945, tam quan nơi gác chuông chùa là nơi treo lá cờ đỏ búa liềm trong ngày toàn dân đứng lên giành chính quyền. Ngày 21-12-1994 chùa Hoa Dương được nhà nước công nhân là Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp quốc gia.

Trải qua nhiều thằng trầm của lịch sử nên trong nhiều năm ngôi chùa đã bị xuống cấp nghiêm trọng, một số công trình đã trở thành phế tích. Năm 2008, chính quyền và nhân dân đã thỉnh Đại Đức Thích Viên Quang đang tu học tại tổ đình chùa Trung Hậu chính thức về trụ trì chùa Hoa Dương. Với sự quan tâm của chính quyền, sự gia tâm công đức của phật tử gần xa, công trình trùng tu, tôn tạo chùa Hoa Dương được khởi công xây dựng từ năm 2009 đến nay đã cơ bản hoàn thành phần chính, các hạng mục phụ trợ vẫn đang được tiếp tục tiến hành. 

Các hạng mục tôn tạo gồm: Nhà thờ Tổ, cổng tam quan, lầu chuông, nhà thờ Mẫu, ngôi Tam bảo chính điện, hệ thống tường bao, sân vườn và các công trình phụ trợ. Diện tích xây dựng trên 1000 m2. Sau khi trùng tu, tôn tạo, ngôi chùa vẫn giữ được các giá trị văn hóa, kiến trúc, nghệ thuật, tín ngưỡng và lịch sử.

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}