Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Văn hóa:

 

Xây dựng văn hóa đọc trong thư viện công cộng: Quan trọng nhất là sự hấp dẫn

Tường Vy | Thứ Hai, 16/04/2018 11:20 GMT +7

(Vanhien.vn) Một trong những trọng tâm nhằm thực hiện đề án là việc xây dựng những mô hình thích hợp để phát triển văn hóa đọc một cách bền vững, trong đó việc xây dựng văn hóa đọc trong hệ thống thư viện công cộng đang được triển khai thực hiện.


 Thư viện cũng là nơi các thiếu nhi thích tới sinh hoạt


“Phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030” là đề án được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Một trong những trọng tâm nhằm thực hiện đề án là việc xây dựng những mô hình thích hợp để phát triển văn hóa đọc một cách bền vững, trong đó việc xây dựng văn hóa đọc trong hệ thống thư viện công cộng đang được triển khai thực hiện.
Đến thư viện không chỉ để đọc sách
Đó chính là thông tin mà Tiến sĩ Dương Thúy Ngà, Vụ trưởng Vụ Thư viện, cho biết trong cuộc tọa đàm về việc xây dựng các tiêu chí cho mô hình phát triển văn hóa đọc trong thư viện hiện nay. Theo bà, nhiều người đến thư viện tìm một không gian yên tĩnh để làm các việc khác như học, làm việc… Thậm chí, một cuộc khảo sát nhanh những người đang ngồi trong thư viện còn cho thấy, con số này vào khoảng 4%; trong đó, số người vào thư viện nhưng không đọc sách ở các thư viện huyện, phường xã nhiều nhất...
Theo thông tin từ Vụ Thư viện, hiện nay cả nước có 20.768 thư viện công cộng, phòng đọc sách, tủ sách cơ sở… với khoảng 41 triệu bản sách các loại. Năm 2017 đã có 29 triệu lượt bạn đọc đến với thư viện. Đáng chú ý là khu vực các huyện, có số bạn đọc đến thư viện tăng mạnh với khoảng 9,9 triệu lượt. Ước tính có hơn 480.000 bạn đọc làm thẻ thư viện (có nhu cầu thường xuyên đến thư viện). 
Tại TPHCM, hệ thống thư viện công cộng gồm 3 phần. Đầu tiên là Thư viện Khoa học Tổng hợp TPHCM (Thư viện KHTH TP) - có lịch sử lâu đời, một trong các thư viện lớn nhất ở khu vực phía Nam, đóng vai trò là nền tảng cơ bản cho hệ thống thư viện công cộng còn lại. Tiếp theo là hệ thống thư viện quận huyện phủ khắp toàn bộ 24 quận huyện, phường xã của TP. Đây được xem là xương sống của hệ thống thư viện công cộng tại TP. Cuối cùng là các phòng đọc sách nông thôn mới, tủ sách ở các ấp, khu phố. Ước tính hiện có 58 phòng đọc sách cấp xã, ấp, 32 bưu điện văn hóa.
Tuy nhiên, hệ thống thư viện công cộng ở TPHCM hiện đang gặp nhiều khó khăn. Thư viện KHTH TP đã xuống cấp, chỉ tính riêng diện tích, không còn đủ đáp ứng cho bạn đọc. Thư viện quận huyện đều biên chế thuộc các trung tâm văn hóa, thiếu kinh phí, nhân lực nên hầu hết chỉ hoạt động cầm chừng. Các phòng đọc sách nghèo nàn về sách, báo; nguồn nhân lực, kinh phí đều không có, dẫn đến việc nhiều nơi chỉ hoạt động mang tính hình thức, thậm chí đóng cửa.
Có bạn đọc mới xây dựng được văn hóa đọc
Các đại biểu tham dự tọa đàm đều đề cập đến việc quan trọng nhất là thu hút bạn đọc đến với thư viện. Có một thực tế là lượng bạn đọc đến với thư viện vẫn còn quá thấp, nhiều thư viện công cộng bị than phiền có nguồn sách ít, dịch vụ về sách thiếu đa dạng.
Thư viện KHTH TP đưa ra đề xuất nâng cao hiệu quả của phần mềm thư viện số. Thông qua đó, bạn đọc dù ở bất cứ thư viện quận huyện nào cũng có thể dễ dàng tiếp cận kho tư liệu của các thư viện khác, kể cả các thư viện lớn, thậm chí cả các thư viện thế giới có liên kết. Điều này sẽ khắc phục được tình trạng thiếu thốn sách ở các thư viện quận huyện như hiện nay. Thư viện KHTH TP còn đưa ra giải pháp mang tính triệt để, là tách các thư viện quận huyện khỏi các trung tâm văn hóa và đưa về trở thành các thư viện trực thuộc Thư viện KHTH TP - đơn vị có chuyên môn phù hợp nhất. Ngoài ra, thay vì mỗi quận huyện có một thư viện thì các huyện ngoại thành sẽ giữ nguyên mỗi huyện một thư viện, các quận nội thành sẽ hợp nhất các thư viện lại theo mô hình thư viện khu vực. Ví dụ, thư viện khu vực 1 sẽ gồm các quận 1, 3, Phú Nhuận, Bình Thạnh; khu vực 2 gồm quận 5, 10, 11; khu vực 3 gồm quận 4, 7…
Việc gom lại này dựa trên thực tế là nhu cầu của bạn đọc khu vực nội đô rất cao, nếu phân tán từng quận như trước, kết quả là tuy có nhiều thư viện nhưng ít sách, chật chội, dịch vụ kém, thiếu nhân sự. Việc gom lại sẽ có lượng sách lớn, diện tích bố trí lớn, nguồn nhân sự tập trung… đáp ứng nhu cầu bạn đọc tốt hơn. Còn với các phòng đọc, tủ sách ấp, khu phố…, thay vì dàn trải như trước, nay xây dựng tủ sách theo hướng tập trung, phục vụ nhu cầu thiết yếu của đông đảo bạn đọc khu vực đó.
Hiện nay, một số thư viện đã có sự thay đổi về hình thức phục vụ. Điển hình như Thư viện Đại học Tôn Đức Thắng - một trong những thư viện được đánh giá cao. Thư viện được thiết kế theo mô hình không gian học tập chung, gồm khu tự học mở liên tục suốt 24 giờ và 7 ngày trong tuần; nguồn sách; thiết kế nội thất thu hút; các khu đọc sách, kho tài liệu, khu vực học nhóm, thuyết trình… được xây dựng theo phong cách hiện đại. Đặc biệt, thư viện còn được xem là tiên phong trong việc xây dựng mô hình mượn sách tự động. Bạn đọc tìm kiếm sách qua các thiết bị điện tử, đăng ký mượn và nhận sách tại các trạm mượn sách tự động. 
Thư viện KHTH TP cũng đã triển khai nhiều hoạt động ngoài việc cung cấp sách, như khu đọc sách cho thiếu nhi với thiết kế tạo thoải mái cho bạn đọc nhỏ tuổi; khu đọc sách doanh nhân với các hoạt động giao lưu, hội thảo; khu trưng bày triển lãm sách nơi tổ chức các hoạt động văn hóa… 
Có thể nói, việc xây dựng các tiêu chí nhằm phát triển văn hóa đọc trong thư viện là một hướng đi đúng đắn. Những bài học của các thư viện thành công sẽ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống thư viện công cộng - những nơi vốn được mệnh danh là các “thành trì của văn hóa đọc”.

Nguồn: SGGPO

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}