Hotline: 04 3511 2850 | Liên hệ

Khoa học:

 

Chuyện chưa kể về một Anh hùng Liệt sĩ đang được vinh danh tại Truông Bồn: Về "tuyến lửa" năm xưa tìm nhân chứng và sự thật bi tráng mang tên Hoàng Kim Giao

Đặng Vương Hưng | Thứ Tư, 05/07/2017 22:27 GMT +7

Cái chết đầy bi tráng của nhà khoa học trẻ cho mãi tới gần 40 năm sau mới được chính các đồng đội của anh làm sáng tỏ.

Chân dung Anh hùng liệt sĩ Hoàng Kim Giao thời sinh viên.

Đây là một đoạn thư của chị Nguyễn Thị Lan, vợ liệt sĩ Hoàng Kim Giao gửi cho bố mẹ chồng ngày 8/3/1969 (sau ngày anh Giao hy sinh hơn 2 tháng):

“Thưa cậu mợ, khi con vào đơn vị, đồng chí Khánh thủ trưởng của anh Giao đã kể chuyện cho con nghe tình hình công tác và gương hy sinh của anh Giao:

... Khi đoàn đến Hà Tĩnh, địch thả bom chặn đường giao thông, 500 chiếc xe bị ứ đọng. Vì am hiểu kỹ thuật, anh Giao đã lên trên mặt đường một mình để phá bom. Lúc đó địch đến ném bom tiếp, anh đã di chuyển từ hố bom này sang hố bom khác cách nhau 10 mét. Bị sức ép nhiều lần nhưng anh vẫn tiếp tục phá được nhiều bom, anh em trong đoàn và một số đơn vị bạn, các đơn vị thanh niên xung phong thấy tin tưởng vào kỹ thuật đã lên mặt đường cùng phá bom với anh Giao.

Hoàng Kim Giao và các bạn bè cùng lớp thời học phổ thông.

Lợi dụng đêm sáng trăng, anh Giao đã tổ chức cho anh em phá bom đến 3 giờ sáng và giải phóng được đoàn xe đi an toàn. Hôm sau được tin ngừng bắn, nhưng địch đã mang bom cố chặn đường giao thông của ta. Anh em trong đoàn rất hoang mang, có người tỏ ra rất bi quan. Anh Giao đã động viên anh em và lên đường phá bom một mình, mãi mới động viên được một đồng chí lên đường làm cùng với anh Giao. Do gương dũng cảm và thấy kết quả nên mọi người khác lại làm theo.

Có lần địch thả bom trên sông, anh Giao đã nhảy xuống sông để phá bom trước mọi người... Nhân dân địa phương và các đơn vị bạn đã học tập gương dũng cảm của anh từ khi còn sống”…

Cũng lá thư trên, còn có đoạn nói về sự hy sinh của Hoàng Kim Giao như sau:

“Cuối tháng 12/1968, đoàn của anh Giao được lệnh của cấp trên gọi về ra Hà Nội báo cáo kết quả chuyến công tác. Ngày 30/12, đoàn tới địa phận xã Nam Hưng (Nam Đàn, Nghệ An), thấy Đảng bộ cùng nhân dân địa phương cần phá một số bom đang làm cản trở việc sản xuất, anh đã quyết định cho đoàn dừng lại...

Cụ Phan Đình Sơn, một nhân chứng sống đang về sự hi sinh của liệt sĩ Hoàng Kim Giao năm 1968.

Đã phá được nhiều bom, nhưng chưa lần nào ở Nam Hưng lại gặp một trường hợp khó như thế: Có một quả bom cắm dọc, nửa dưới đất, nửa trên mặt đường, dù đã 3 lần nhân dân địa phương dùng bộc phá để phá nhưng bom không nổ. Lần thứ tư, anh Giao phá theo phương pháp mới, bom vẫn không nổ.

Anh Giao đã quyết định phá quả bom này bằng phương pháp cổ truyền. Sau khi trực tiếp vào đào hố, làm lộ quả bom xong, anh ngồi bên cạnh quả bom và ra hiệu cho người lái xe mang bộc phá vào. Nhưng khi anh lái xe chỉ còn cách mục tiêu khoảng 2 mét thì quả bom bất ngờ phát nổ...

Anh Giao đã hy sinh ngay, còn anh lái xe sống thêm được 3 ngày nữa(?). Chi bộ, nhân dân địa phương và các đơn vị bạn đã mai táng cho các anh.

Trong đám tang anh Giao, tất cả mọi người đều khóc…”.

Một số đồng đội cũ thắp hương bên mộ của liệt sĩ Hoàng Kim Giao.

Cuối tháng 4/2005, chị Hoàng Liên Thái, em gái của liệt sĩ Hoàng Kim Giao đã tìm đến xã Nam Hưng. Chính quyền địa phương tiếp đón chị ân cần. Trực tiếp Chủ tịch xã Nguyễn Đình Hạnh và những cán bộ uỷ ban như O Mai, Phan Đình Sơn… đều hết sức nhiệt tình tìm kiếm thông tin giúp chị Thái... Nhưng theo những người có tuổi nhớ lại thì năm 1968 ở Nam Hưng không có một trường hợp nào hy sinh giống như trong thư chị Lan đã kể, mà chỉ có hai anh bộ đội hy sinh cùng lúc. Địa phương đã đốt đuốc, mai táng cho các anh vào ban đêm... Có người còn bảo: Thời gian đã qua lâu, nên trí nhớ có thể sai, những địa danh khu 4 nhiều nơi phát âm gần giống nhau, người nơi xa đến có thể nghe không chính xác. Ngay ở huyện bên cạnh cũng có những xã mang tên Hưng như Nghĩa Hưng (huyện Nghĩa Đàn), thuộc nông trường Sông Hiếu cũ. Có thể anh Giao hy sinh ở nơi đó chăng?

Nhờ sự giúp đỡ của Viện Điện tử - Viễn thông Bộ Quốc phòng, gia đình liệt sĩ Hoàng Kim Giao đã tìm lại được 2 trong số 5 chiến sĩ trong đoàn công tác đặc biệt của đơn vị năm 1968. Đó là các anh Phạm Văn Cư và Lương Ngọc Tước. Những anh lính trẻ năm xưa ấy, giờ tóc đã bạc và đều có cháu nội, cháu ngoại...

Một ngày đầu tháng 7/2005, có hai người phụ nữ tìm về xã Thủ Sỹ, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên, hỏi đường vào nhà thượng uý, cựu chiến binh Phạm Văn Cư. Ông Cư đi vắng, chỉ có người vợ ở nhà. Khi hai người khách lạ tự giới thiệu là Hoàng Thị Ngọc Kết và Hoàng Liên Thái - 2 em gái của liệt sĩ Hoàng Kim Giao... thì bà vợ ông Cư kêu lên mừng rỡ:

- Trời ơi, gần 40 mươi năm rồi, nay mới có người thân của bác Giao tìm về. Chúng em luôn coi bác ấy là ân nhân của gia đình. Không có bác ấy, thì em đã mất chồng, con cháu trong nhà cũng không được đề huề như ngày nay. Cả họ nhà em đội ơn bác Giao!...

Thì ra, gần 40 năm trước, khi từ chiến trường trở về, anh lính binh nhất Phạm Văn Cư đã kể hết với vợ con chuyện “bác Giao” đã chết thay cho mình như thế nào. Kể từ đó, vợ con anh đều coi “bác Giao” là ân nhân của gia đình. Ngày giỗ Tết đều thắp hương cho liệt sĩ Hoàng Kim Giao.

Giữa tháng 7/2005, người viết bài này đã có may mắn được tham gia cùng đoàn cựu chiến binh và thân nhân gia đình liệt sĩ tìm về “Tuyến lửa khu 4” năm xưa để xác minh lại địa điểm Hoàng Kim Giao đã hy sinh 37 năm trước.

Chúng tôi đã có buổi làm việc với lãnh đạo Viện Điện tử - Viễn Thông Bộ Quốc phòng, để lấy thông tin sơ bộ ban đầu, sau đó lên đường vào Nghệ An. Phải vất vả cả ngày đi một số xã của huyện Nghĩa Đàn, rồi sang tới huyện Nam Đàn, chúng tôi mới tìm được nhân chứng đầu tiên của địa phương: Ông Phan Đình Sơn, 80 tuổi, nguyên là Xã đội phó dân quân của xã Nam Hưng năm 1968.

Ông Sơn nhớ lại: Bí thư xã Nam Hưng hồi đó là ông Nguyễn Phùng Huy, còn Chủ tịch xã là ông Trần Xuân Hiền (cả 2 người nay đều đã mất). Ông Sơn cho biết: Năm đó, đúng là có mấy chú bộ đội về đây phá bom, không may bom nổ ở đồi Khe Diêm (gần hồ Khe Giấy), 2 chú đã hy sinh cùng lúc, dân quân phải đi nhặt xác, đốt đuốc chôn cất ban đêm...

Cùng với sự nhớ lại của các cựu binh Phạm Văn Cư, Lương Ngọc Tước và Đặng Sĩ Mốc (nguyên cán bộ của Viện Kỹ thuật Quân sự được cử từ Hà Nội vào Nam Hưng sau khi Hoàng Kim Giao hy sinh ít ngày, để làm thủ tục chính sách mai táng phí với địa phương; đưa chị Nguyễn Thị Lan vào thăm nơi chồng mình đã hy sinh), sự thật về cái chết bi hùng của nhà khoa học trẻ đã được làm sáng tỏ...

(Còn nữa)

Đ-V-H

Bình luận ({{total}})

{{item.Body}}

{{item.Title}} - {{item.CreatedDate}} | Trả lời

{{sitem.Title}} - {{sitem.CreatedDate}}

Viết bình luận

Bạn đọc vui lòng gõ chữ có dấu, góp ý có tính văn hóa, xây dựng và chịu trách nhiệm về ý kiến của mình. Nội dung góp ý của bạn đọc được đăng tải là do Ban Biên tập tôn trọng dư luận xã hội, nhưng đó không phải là quan điểm của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam.

Nội dung

Họ tên

Email

Điện thoại

 

{{item.Title}}
  • Bình luận mới
  • Bài đọc nhiều
{{item.Title}}